Καθώς το ασφαλιστικό τοπίο αλλάζει διαρκώς, το θέμα της συνταξιοδότησης παραμένει στο προσκήνιο για χιλιάδες εργαζόμενους. Πέρα από τα γενικά όρια ηλικίας, υπάρχουν ειδικές κατηγορίες που επιτρέπουν σε ορισμένους να αποχωρήσουν νωρίτερα, με βάση επαγγελματικά, κοινωνικά ή οικογενειακά κριτήρια. Σύμφωνα με τον εργατολόγο Διονύση Ρίζο ισχύουν τα εξής :
Δημόσιο
35ετία (κατοχύρωση το 2010)
Ασφαλισμένοι του Δημοσίου (άνδρες και γυναίκες) μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 35ετία εφόσον έχουν συμπληρώσει μέχρι την 31 Δεκεμβρίου του 2021 τόσο τα 35 έτη ασφάλισης ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών τέκνων ή και στρατού αλλά και τα 58. Έτσι μπορούν να αποχωρήσουν με όριο ηλικίας που ανάλογα με την περίπτωση φτάνει μέχρι τα 61 και 6 μήνες εφόσον αυτό το όριο έχει ήδη συμπληρωθεί ή συμπληρώνεται έως και το 2026.
Π.χ. Δημόσιος υπάλληλος συμπληρώνει εντός του 2021 τα απαραίτητα 35 χρόνια ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον 7/1964. Κατοχύρωσε επομένως συνταξιοδοτικό δικαίωμα για τα 61 και 6 μήνες που συμπληρώνει τον 1/2026. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί από τον Ιανουάριο κι έπειτα.
36ετία (κατοχύρωση το 2011)
Ασφαλισμένοι του Δημοσίου (άνδρες και γυναίκες) μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 36ετία, με κατοχύρωση το 2011, εφόσον έχουν συμπληρώσει μέχρι την 31 Δεκεμβρίου του 2021 τόσο τα 36 έτη ασφάλισης ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών σπουδών, τέκνων, στρατού κλπ αλλά και το 58ο έτος της ηλικίας. Έτσι μπορούν να αποχωρήσουν με όριο ηλικίας που ανάλογα με την περίπτωση φτάνει μέχρι τα 61 και 6 μήνες εφόσον αυτό το όριο έχει ήδη συμπληρωθεί ή συμπληρώνεται έως και το 2026.
Π.χ. Δημόσιος υπάλληλος συμπληρώνει την 25ετία το 2011 και εντός του 2021 τα απαραίτητα 36 χρόνια ασφάλισης με εξαγορές και έχει γεννηθεί τον 6/1964. Κατοχύρωσε επομένως συνταξιοδοτικό δικαίωμα για τα 61 και 6 μήνες που συμπληρώνει τον 12/2025. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί από τον Δεκέμβριο του 2025 κι έπειτα.
37ετία
Ασφαλισμένοι του Δημοσίου (άνδρες και γυναίκες) μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 37ετία εφόσον έχουν συμπληρώσει 25ετία έως την 31/12/2010 πλην όμως θα πρέπει η 37ετία να έχει συμπληρωθεί ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών (μόνο στρατού ή τέκνων) έως την 31/12/2021. Έτσι ο ασφαλισμένος κατοχυρώνει το αντίστοιχο όριο ηλικίας που έχει τεθεί με το ν. 4336/2015, δηλαδή το 61ο και 2 μήνες και μπορεί να αποχωρήσει με το εν λόγω όριο εφόσον το συμπλήρωσε ήδη ή θα το συμπληρώσει έως το 2026.
Π.χ. Δημόσιος υπάλληλος συμπληρώνει εντός του 2021 τα απαραίτητα 37 χρόνια ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον 8/1964. Συμπληρώνει δηλαδή τα 61 και 2 μήνες τον Οκτώβριο του 2025 οπότε και θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί από τότε και στο εξής.
Πρόωρη / Μειωμένη συντάξεις
Ασφαλισμένοι του Δημοσίου (άνδρες και γυναίκες) μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη εφόσον έχουν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών έως την 31/12/2012 και το όριο ηλικίας ως την 31/12/2022. Έτσι :
- Οι γυναίκες (μόνο) που συμπλήρωσαν 25ετία το 2010 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 55 εάν έχουν συμπληρώσει το εν λόγω όριο ως την 31/12/2022.
- Οι γυναίκες και οι άνδρες που συμπλήρωσαν 25ετία το 2011 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 56 εάν έχουν συμπληρώσει το εν λόγω όριο ως την 31/12/2022.
- Οι γυναίκες και οι άνδρες που συμπλήρωσαν 25ετία το 2012 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 57 εάν έχουν συμπληρώσει το εν λόγω όριο ως την 31/12/2022.
Σε όλες τις περιπτώσεις που το εν λόγω όριο ηλικίας συμπληρώνετε ΜΕΤΑ την 1/1/2023 τότε για τη λήψη πρόωρης / μειωμένης σύνταξης θα πρέπει να συμπληρωθεί το 62ο έτος της ηλικίας.
Π.χ. Δημόσιος υπάλληλος συμπληρώνει εντός του 2011 τα απαραίτητα 25 χρόνια ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον 2/1966. Κατοχύρωσε επομένως συνταξιοδοτικό δικαίωμα για τα 56 που συμπληρώνει τον 2/2022. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη οποτεδήποτε το επιθυμεί.
IKA
- Για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ πλέον η μοναδική περίπτωση εξόδου ΠΡΙΝ τα γενικά όρια ηλικίας είναι η ασφάλιση στα βαρέα και ανθυγιεινά. Στο καθεστώς των ΒΑΕ η κατοχύρωση γίνεται με 7.500 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και με συμπληρωμένες ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών τις 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά. Έτσι η δυνατότητα εξόδου δίνεται για το 60ο τους έτος για μειωμένη σύνταξη και το 62ο για πλήρη. Η μείωση στην επιλογή της μειωμένης στα 60 είναι 51 € σε σύγκριση με την αντίστοιχη πλήρη.
Π.χ. Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε τις 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 7.500 στα βαρέα το 2022 ενώ έχει γεννηθεί τον 2/1965. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2025 σε ηλικία 60 ετών με μειωμένη σύνταξη ενώ πλήρη θα μπορεί να λάβει σε ηλικία 62 ετών το 2027.
- Για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ στα βαρέα που κατοχυρώνουν δικαίωμα με 3.600 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και με συμπληρωμένες ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών τις 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά η δυνατότητα εξόδου δίνεται για το 62ο τους έτος για πλήρη σύνταξη.
Π.χ. Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε τις 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα βαρέα το 2023 ενώ έχει γεννηθεί τον 2/1964. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2026 σε ηλικία 62 ετών με πλήρη σύνταξη.
- Για τις γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ στα βαρέα που κατοχυρώνουν δικαίωμα με 3.600 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και με συμπληρωμένες ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών τις 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά η δυνατότητα εξόδου δίνεται με βάση το έτος θεμελίωσης :
- Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2010 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 55 με πλήρη σύνταξη.
- Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2011 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 56 με πλήρη σύνταξη.
- Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2012 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 57 με πλήρη σύνταξη.
- Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα από την 1/1/2013 κι έπειτα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 62 με πλήρη σύνταξη.
Π.χ. Μισθωτή του ΙΚΑ συμπλήρωσε τις 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα βαρέα το 2011 ενώ έχει γεννηθεί τον 12/1969. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί από τον Δεκέμβριο του 2025 σε ηλικία 56 ετών με πλήρη σύνταξη.
**Στις περιπτώσεις των βαρέων χρειάζεται προσοχή από τους ασφαλισμένους καθώς είναι απαραίτητη προϋπόθεση να έχουν συμπληρωθεί 1.000 βαρέα ένσημα τα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη.
