Όσοι διαθέτουν ακίνητα μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb και Booking, είτε ως ιδιώτες είτε ως επιχειρήσεις, πρέπει να γνωρίζουν δύο νέες υποχρεώσεις που σχετίζονται με κάθε διαμονή: το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση (ΤΑΚΚ) και το Τέλος Παρεπιδημούντων. Πρόκειται για δύο ξεχωριστά τέλη, με διαφορετικούς υπόχρεους, διαφορετικό τρόπο υπολογισμού και διαφορετικές προθεσμίες απόδοσης.
Το ΤΑΚΚ θεσπίστηκε ως περιβαλλοντικό τέλος, που χρηματοδοτεί δράσεις αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης. Επιβάλλεται σε κάθε διαμονή μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης, ανεξάρτητα από το αν ο ιδιοκτήτης είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Το ποσό υπολογίζεται ανά διανυκτέρευση και ανά ακίνητο και καταβάλλεται από τον επισκέπτη, αλλά το αποδίδει ο διαχειριστής ή ο ιδιοκτήτης στην ΑΑΔΕ, μέσω ειδικής μηνιαίας δήλωσης.
Στην πράξη, για τις διανυκτερεύσεις της θερινής περιόδου (Απρίλιος έως Οκτώβριος) το τέλος ανέρχεται στα 8 ευρώ ανά διανυκτέρευση, ενώ για τη χειμερινή περίοδο (Νοέμβριος έως Μάρτιος) περιορίζεται στα 2 ευρώ. Η δήλωση υποβάλλεται συγκεντρωτικά κάθε μήνα - όλες οι διαμονές του Ιουλίου, για παράδειγμα, δηλώνονται έως το τέλος Αυγούστου. Το ποσό δηλώνεται στο ειδικό έντυπο ως «ημερήσιες χρήσεις», με βάση το πλήθος των διανυκτερεύσεων και την περίοδο που αντιστοιχεί.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Ένας ιδιώτης που διαθέτει ένα διαμέρισμα μέσω πλατφόρμας και φιλοξενεί έναν επισκέπτη για τρεις νύχτες τον Ιούλιο θα πρέπει να εισπράξει 3 × 8 = 24 ευρώ ΤΑΚΚ. Το ποσό αυτό δεν αποτελεί εισόδημα, αλλά φόρο που αποδίδεται στο κράτος. Ο διαχειριστής εκδίδει ειδικό στοιχείο είσπραξης και υποβάλλει τη σχετική δήλωση έως το τέλος του επόμενου μήνα. Εφόσον δεν έχει κάνει έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας, δεν οφείλει ούτε Τέλος Παρεπιδημούντων ούτε ΦΠΑ.
Το Τέλος Παρεπιδημούντων, αντίθετα, αφορά αποκλειστικά όσους έχουν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας - είτε πρόκειται για ατομική επιχείρηση είτε για εταιρεία. Υπολογίζεται ως ποσοστό 0,5% επί του καθαρού μισθώματος, ενώ οι δήμοι έχουν τη δυνατότητα να το αυξήσουν έως το 0,75%. Το τέλος αυτό συμμετέχει στη βάση υπολογισμού του ΦΠΑ και αποδίδεται με ξεχωριστή δήλωση στην ίδια περίοδο που υποβάλλεται και η δήλωση ΦΠΑ, δηλαδή μηνιαία ή τριμηνιαία, ανάλογα με το καθεστώς της επιχείρησης.
Ας δούμε ένα παράδειγμα για καλύτερη κατανόηση: Μια εταιρεία ενοικιάζει κατάλυμα για μία διανυκτέρευση τον Ιανουάριο έναντι 100 ευρώ. Από αυτό το ποσό αφαιρείται πρώτα το ΤΑΚΚ των 2 ευρώ (χειμερινή περίοδος), απομένουν δηλαδή 98 ευρώ. Στη συνέχεια, υπολογίζεται ΦΠΑ 13% με «εσωτερική υφαίρεση», καθώς το ποσό θεωρείται τελικό τιμολόγιο. Στη βάση αυτή εφαρμόζεται και το Τέλος Παρεπιδημούντων 0,5%, επίσης με εσωτερική υφαίρεση. Το τελικό καθαρό ποσό που δηλώνεται ως εισόδημα για την εταιρεία υπολογίζεται γύρω στα 81 ευρώ, καθώς το υπόλοιπο αντιστοιχεί σε φόρους και τέλη που δεν θεωρούνται εισόδημα.
Η ίδια διαδικασία ισχύει για κάθε περίοδο, με τη διαφορά ότι το ΤΑΚΚ μεταβάλλεται ανάλογα με την εποχή. Αν πρόκειται για καλοκαιρινή διαμονή, το τέλος είναι αυξημένο (8 ευρώ ανά διανυκτέρευση), γεγονός που επηρεάζει ανάλογα τον υπολογισμό των υπόλοιπων ποσών.
Σε περιπτώσεις πολλών διανυκτερεύσεων, το ΤΑΚΚ υπολογίζεται σωρευτικά. Για παράδειγμα, αν ένας διαχειριστής διαθέτει τρία καταλύματα και συγκεντρώνει 60 διανυκτερεύσεις τον Ιανουάριο, τότε οφείλει 60 × 2 = 120 ευρώ ΤΑΚΚ. Το ποσό αποδίδεται με τη μηνιαία δήλωση έως το τέλος Φεβρουαρίου. Ταυτόχρονα, για τα μισθώματα του ίδιου μήνα, θα πρέπει να υπολογιστεί Τέλος Παρεπιδημούντων 0,5% και ΦΠΑ 13% στη βάση «καθαρό μίσθωμα + Τέλος Παρεπιδημούντων».
Οι προθεσμίες είναι διαφορετικές για κάθε υποχρέωση:
• Οι Δηλώσεις Βραχυχρόνιας Διαμονής, που περιλαμβάνουν τα ποσά των μισθωμάτων, υποβάλλονται έως την 20ή ημέρα του επόμενου μήνα από την αναχώρηση του επισκέπτη.
• Το ΤΑΚΚ αποδίδεται έως το τέλος του επόμενου μήνα, με ειδικό έντυπο στην ΑΑΔΕ.
• Το Τέλος Παρεπιδημούντων αποδίδεται μαζί με τον ΦΠΑ, δηλαδή μηνιαία ή τριμηνιαία, ανάλογα με το καθεστώς του υπόχρεου.
Η καθυστέρηση στην υποβολή του ΤΑΚΚ συνεπάγεται πρόστιμα σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας: 100 ευρώ για ιδιώτες χωρίς βιβλία, 250 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για διπλογραφικά, συν τους νόμιμους τόκους.
Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι ούτε το ΤΑΚΚ, ούτε το Τέλος Παρεπιδημούντων, ούτε ο ΦΠΑ θεωρούνται εισόδημα. Εισόδημα είναι μόνο το καθαρό μίσθωμα, όπως αυτό εμφανίζεται στις Δηλώσεις Βραχυχρόνιας Διαμονής. Το ποσό αυτό είναι που δηλώνεται στο Ε1 και στο Ε2, και αποτελεί τη βάση για τη φορολόγηση του εισοδήματος από ακίνητα.
Με απλά λόγια, οι ιδιώτες με έως δύο ακίνητα αποδίδουν μόνο το ΤΑΚΚ, ενώ οι επιχειρήσεις ή όσοι έχουν έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας αποδίδουν και τα δύο τέλη, καθώς και τον ΦΠΑ όπου απαιτείται. Το εισόδημα που τελικά δηλώνεται είναι το καθαρό ποσό μετά την αφαίρεση όλων αυτών των επιβαρύνσεων.
