Τους βασικούς μύθους της κυβερνητικής προπαγάνδας για το τρίτο μνημόνιο καταρρίπτει σε εκτενές άρθρο του στην Καθημερινή της Κυριακής ο εκ των βασικών συνεργατών του Αλ.Τσίπρα στην κυβέρνηση 2015-2019 Γιώργος Χουλιαράκης.
Μεταξύ άλλων ο τονίζει ότι το τρίτο μνημόνιο, όχι μόνο δεν ήταν αχρείαστο αλλά ήταν απολύτως αναγκαίο για να αποφευχθεί η χρεοκοπία. Το μέγεθος των 100 δισ. δεν βασίζεται σε διαφανή, ελεγκτικού τύπου λογιστική αποτίμηση- ήπια ύφεση τεσσάρων τριμήνων οι επιπτώσεις του 2015.
Επιπλέον επισημαίνει ότι τα υπερπλεονάμστα είναι αυτά που επέτρεψαν στην Ελλάδα να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές με ασφάλεια και τέλος ότι το Υπερταμείο δεν υποθηκεύει την περιουσία του ελληνικού δημοσίου.
Αναλυτικότερα:
- Ο Τσίπρας στην Ιθάκη μιλάει για την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών, τη δημιουργία ισχυρού ταμειακού αποθέματος, την επιτυχία της αναδιάρθρωσης του χρέους και τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, ενώ παράλληλα δεν διστάζει να αναγνωρίσει αστοχίες σε επιλογές προσώπων και πολιτικών ή καθυστερήσεις στη διόρθωση σχετικών λαθών.
- Η Ιθάκη είναι ευκαιρία για μια νηφάλια και ψύχραιμη συζήτηση γύρω από την κρίση χρέους, απαλλαγμένη από την πολιτική τοξικότητα που επί χρόνια περιβάλλει τον δημόσιο διάλογο
- Είναι ώριμη η στιγμή να μελετήσουμε την πρόσφατη περιπέτεια της χώρας χωρίς πάθη, με προσήλωση στα εμπειρικά δεδομένα, με ειλικρίνεια απέναντι στις λογικές επιλογές αλλά και στους ασφυκτικούς περιορισμούς που τις πλαισίωσαν. Με αναγνώριση, ταυτόχρονα, των σφαλμάτων που αύξησαν το κοινωνικό κόστος της κρίσης, αλλά και των συλλογικών επιτυχιών.
1. Το τρίτο μνημόνιο ήταν αχρείαστο και η Ελλάδα μπορούσε να βγει από τα μνημόνια το 2014
«Όχι μόνο δεν ήταν αχρείαστο αλλά ήταν απολύτως αναγκαίο για να αποφευχθεί η χρεοκοπία»
- Τα επιτόκια δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου το 2014 (πριν την επίσπευση της εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας) σταθεροποιήθηκαν σε επίπεδα (7,2% Οκτ, 8% Νοέμβ) απαγορευτικά για την ασφαλή επιστροφή της χώρας στις αγορές.
- Δεν υπήρχε ταμειακό απόθεμα για να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και να δημιουργήσει αξιοπιστία στις αγορές για τουλάχιστον 18–24 μήνες μετά την ολοκλήρωσή του.
2. Το κόστος του πρώτου εξαμήνου του 2015 ήταν 100 δις ευρώ
«Το μέγεθος των 100 δισ. δεν βασίζεται σε διαφανή, ελεγκτικού τύπου λογιστική αποτίμηση- ήπια ύφεση τεσσάρων τριμήνων οι επιπτώσεις του 2015»
- Το μέγεθος των 100 δισ. δεν βασίζεται σε μια διαφανή, ελεγκτικού τύπου λογιστική αποτίμηση· άλλωστε ο ίδιος ο Regling παραδέχεται ότι «δεν υπάρχει πραγματικά επιστημονικός τρόπος να υπολογιστεί».
- Επίσης, προφανές λογικό σφάλμα, ο πυρήνας του υπολογισμού να ταυτίζεται με τον χρηματοδοτικό φάκελο των 86 δισ. του τρίτου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής.
- Άλλες προσεγγίσεις στηρίζονται στην απόκλιση μεταξύ των προβλέψεων διεθνών οργανισμών για τη μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας και των πραγματικών επιδόσεων της περιόδου 2015–2018, παραβλέποντας ότι οι προβλέψεις αυτές δεν αποτελούν ασφαλές σημείο αναφοράς, καθώς τα τελευταία χρόνια συστηματικά υπερεκτιμούσαν τις αναμενόμενες επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας.
- Πιο στιβαρές είναι οι εκτιμήσεις που εστιάζουν στις επιπτώσεις της αβεβαιότητας στις τραπεζικές καταθέσεις και στους ισολογισμούς των τραπεζών, καθώς και στην επίδραση των κεφαλαιακών ελέγχων στις διεθνείς συναλλαγές και στη συνολική οικονομική δραστηριότητα - επιδράσεις που οδήγησαν σε μια ήπια ύφεση τεσσάρων τριμήνων, αν και η τελευταία επηρεάστηκε ταυτόχρονα και από τη δημοσιονομική περιστολή.
3. Έχει υποθηκευτεί η περιουσία του ελληνικού δημοσίου για 99 χρόνια
«Σε καμία περίπτωση το Υπερταμείο δεν υποθηκεύει την περιουσία του ελληνικού δημοσίου».
- Σε καμία περίπτωση. Το Υπερταμείο, δεν αποτελεί ούτε όχημα υποθήκευσης, ούτε μηχανισμό αποκλειστικά για ιδιωτικοποιήσεις, ούτε φορέα ελεγχόμενο από τους πιστωτές. Αποτελεί τον θεσμικό διαχειριστή της δημόσιας περιουσίας, όχι έναν μηχανισμό εκποίησης. Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, το 50% των κερδών του επανεπενδύεται, ενώ το υπόλοιπο 50% κατευθύνεται στη μείωση του δημόσιου χρέους ως προς το ΑΕΠ μέσω της βελτίωσης του δημοσιονομικού αποτελέσματος και όχι μέσω άμεσης αποπληρωμής.
4. Ήταν τα δημοσιονομικά υπερπλεονάσματα περιττά;
«Το αντίθετο, επέτρεψαν στην Ελλάδα να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές με ασφάλεια».
Η δημοσιονομική υπεραπόδοση συνέβαλε αποφασιστικά στην αναστροφή των αρνητικών προσδοκιών και, κατά συνέπεια, στη σημαντική μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου από το 2017 και εξής. Επίσης συνέβαλε στη δημιουργία επαρκούς ταμειακού αποθεματικού που επέτρεψε στη χώρα να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές με ασφάλεια και εξακολουθεί να λειτουργεί ως προστατευτική δικλίδα.
5. Η μη περικοπή των συντάξεων ανταλλάχθηκε με τη Συμφωνία των Πρεσπών
«Ουδεμία σχέση έχει, ή θα μπορούσε να έχει, με τη Συμφωνία των Πρεσπών».
Η κατάργηση του μέτρου της περικοπής των συντάξεων στον προϋπολογισμό του 2019, που είχε επιβάλει νωρίτερα το ΔΝΤ, ήταν συνέπεια της εξαιρετικής δημοσιονομικής επίδοσης των ετών 2016-17 οι οποίες δεν άφηναν την παραμικρή αμφιβολία πως η οικονομία μπορεί να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% του ΑΕΠ χωρίς επιπλέον μέτρα. Οριστικοποιήθηκε το φθινόπωρο του 2018, μόλις επιβεβαιώθηκε πως το πρωτογενές αποτέλεσμα του 2018 ήταν σε τροχιά επίτευξης του στόχου.
