Ανάσα για εκατοντάδες επαγγελματίες που είδαν τα επενδυτικά τους σχέδια να «παγώνουν» έχει δώσει απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας η οποία δεν είναι ευρέως γνωστή. Το ανώτατο δικαστήριο έχει κρίνει ότι οι φορολογικές αρχές δεν μπορούν να στερούν την έκπτωση ή την επιστροφή του ΦΠΑ για δαπάνες που σχετίζονται με επενδυτικά σχέδια, μόνο και μόνο επειδή αυτά δεν ολοκληρώθηκαν ή δεν απέδωσαν.
Σύμφωνα με την απόφαση, το δικαίωμα έκπτωσης του φόρου γεννιέται τη στιγμή που ο ΦΠΑ καθίσταται απαιτητός, αρκεί να υπάρχει αποδεδειγμένη πρόθεση για έναρξη πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας. Με απλά λόγια, αρκεί ο επαγγελματίας να είχε σοβαρή πρόθεση να ιδρύσει ή να επεκτείνει την επιχείρησή του και να πραγματοποίησε δαπάνες γι’ αυτόν τον σκοπό — όπως αγορές εξοπλισμού, πληρωμές για μελέτες, άδειες ή ανακαινίσεις.
Το ΣτΕ στηρίζει τη θέση του στην αρχή της ουδετερότητας του ΦΠΑ, τονίζοντας ότι όλοι οι επαγγελματίες πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα, ανεξάρτητα από το αν τελικά η επιχειρηματική τους προσπάθεια στέφθηκε από επιτυχία ή όχι. Το γεγονός ότι ένα σχέδιο δεν προχώρησε δεν συνεπάγεται πρόθεση φοροδιαφυγής ή καταχρηστικής συμπεριφοράς.
Για παράδειγμα, ένας μηχανικός που πλήρωσε ΦΠΑ για μελέτες και άδειες προκειμένου να ανεγείρει βιοτεχνική μονάδα, αλλά το έργο σταμάτησε λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, δεν χάνει το δικαίωμα έκπτωσης. Αντίστοιχα, μια επιχειρηματίας που έκανε ανακαινίσεις και αγόρασε εξοπλισμό για να ανοίξει καφέ, πριν το συμβόλαιο μίσθωσης ακυρωθεί, διατηρεί το ίδιο δικαίωμα. Ακόμη και εταιρεία που σχεδίαζε επένδυση σε φωτοβολταϊκά και δεν πήρε τελικά άδεια εγκατάστασης μπορεί να διεκδικήσει τον ΦΠΑ των σχετικών δαπανών.
Η απόφαση του ΣτΕ επαναβεβαιώνει απλά ότι ο ΦΠΑ δεν αποτελεί «φόρο επί της επιτυχίας» μιας επιχείρησης, αλλά φόρο επί της δραστηριότητας, προστατεύοντας έτσι την επενδυτική προσπάθεια και την ίση μεταχείριση των επιχειρηματιών απέναντι στη φορολογική διοίκηση.
