«Την ώρα που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει αύξηση του παγκόσμιου δημόσιου χρέους, η Ελλάδα ακολουθεί μια σταθερά αντίθετη πορεία. Η χώρα μας θα μειώσει το δημόσιο χρέος της από το περίπου 210% του ΑΕΠ, σε 137,6% το 2026, σημειώνοντας μια από τις πιο εντυπωσιακές αποκλιμακώσεις διεθνώς». Τη διαπίστωση αυτή έκανε ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην ΕΡΤ, Λένα Αργύρη, στο περιθώριο της Ετήσιας Συνόδου του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον. Με βάση τις θετικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Πιερρακάκης εξέφρασε την πεποίθηση ότι «σύντομα η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Όπως ανέφερε ο υπουργός, οι επικαιροποιημένες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου αναθεωρούν προς τα πάνω τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 2%, από 1,8% που εκτιμούσαν έως πρόσφατα, ενώ στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού, η πρόβλεψη για το 2026 είναι 2,4%.
Απαντώντας σε ερώτηση για την απόκλιση μεταξύ των προβλέψεων του ΔΝΤ και του ελληνικού προϋπολογισμού, ο υπουργός σημείωσε ότι αυτό αποτελεί «παραδοσιακό φαινόμενο», υπενθυμίζοντας πως και τα προηγούμενα χρόνια οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ υπολείπονταν της τελικής επίδοσης της ελληνικής οικονομίας. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «οι προβλέψεις του Ταμείου είναι συνήθως πιο συγκρατημένες και στη συνέχεια αναθεωρούνται προς τα πάνω».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης:
Κύριε Υπουργέ, σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας και γεωπολιτικών αναταράξεων, η Ελλάδα προβάλλει ως ένα πολύ θετικό παράδειγμα, κάτι το οποίο είναι εμφανές εδώ, στη Σύνοδο του Ταμείου, που βρισκόμαστε στην Ουάσιγκτον. Πού το αποδίδετε αυτό; Πού αποδίδετε την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας;
Να πω κατ' αρχήν ότι πράγματι είναι εμφανές. Το βιώνουμε και εμείς. Η Ελλάδα πλέον αντιμετωπίζεται ως μια περίπτωση επιτυχίας στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Σε σχέση μάλιστα και με το τι συμβαίνει σε άλλες χώρες, αρκεί κανείς να δει την αντανάκλαση αυτής της παρατήρησης στην επίδοση των ελληνικών δεκαετών ομολόγων, σε σχέση με εκείνων άλλων χωρών, όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Η Ελλάδα σίγουρα είναι μια χώρα η οποία έχει λύσει τη δημοσιονομική της εξίσωση. Το θεμελιώδες δημοσιονομικό πρόβλημα, το οποίο υπήρχε τις προηγούμενες δεκαετίες. Παράγουμε πλέον πρωτογενή πλεονάσματα. Το χρέος μας πλέον κάθε χρόνο μειώνεται. Με βάση τα στοιχεία τα οποία έχουμε, το 2026 το ελληνικό χρέος θα είναι περίπου στο 137,6 % του ΑΕΠ. Θυμηθείτε ότι ξεκινήσαμε από το 210% περίπου και μέσα σε λίγα χρόνια έχουμε καταφέρει να κάνουμε αυτή τη ραγδαία αποκλιμάκωση. Και βέβαια ο ρυθμός ανάπτυξης είναι αρκετά μεγαλύτερος του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η πρόβλεψη στο προσχέδιο του προϋπολογισμού είναι για 2,4%. Είναι ένας αριθμός, ένας ρυθμός διπλάσιος περίπου εκείνου του μέσου όρου της ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πού το αποδίδουμε; Στις αντοχές του ελληνικού λαού, τα πολύ δύσκολα χρόνια. Χάσαμε 25 μονάδες του ΑΕΠ μας. Είχαμε μια υπαρξιακή κρίση στην Ελλάδα. Πολλοί χαρακτήριζαν τη δεκαετία αυτή μια χαμένη δεκαετία. Καταφέραμε να σταθούμε όρθιοι. Καταφέραμε να περάσουμε πολύ δύσκολες μεταρρυθμίσεις και αλλαγές. Δείτε τι συμβαίνει σήμερα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου συζητάνε για αλλαγές που πρέπει να γίνουν, μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό τους σύστημα, ευρύτερα στο οικονομικό τους μοντέλο και πόσο δύσκολο είναι να περάσουν πράγματα τα οποία πέρασαν στην Ελλάδα πριν από χρόνια. Και θα προσέθετα σε αυτό, οι αντοχές του ελληνικού λαού και οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που ήρθαν μετά, ειδικά τα τελευταία έξι χρόνια, σωρευτικά έχουν δημιουργήσει μια αλλαγή πλαισίου, η οποία μας κάνει αισιόδοξους για να μπορέσουμε να πετύχουμε ακόμη περισσότερα. Δεν έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα φυσικά, στην Ελλάδα.
Υπάρχουν ακόμη στοιχήματα που πρέπει να κερδηθούν, πολίτες που πρέπει να στηριχθούν, αλλά γνωρίζουμε πολύ καλά ότι είμαστε σε μια σωστή διαδρομή για να μπορέσουμε όλα αυτά να τα πετύχουμε και να τα κατακτήσουμε.
Πάντως, σε σχέση με την ανάπτυξη, οι προβλέψεις του Ταμείου εδώ είναι πιο συγκρατημένες σε σχέση με τις δικές μας. Αυτό έχει ξανασυμβεί, αλλά ένα σχόλιο γι' αυτό;
Εγώ θα πω ότι αυτό συμβαίνει παραδοσιακά. Καταρχήν, οι συγκρατημένες αυτές προβλέψεις έχουν ήδη αναθεωρηθεί προς τα πάνω. Είναι τώρα 2% η πρόβλεψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αναθεωρημένη από το 1,8%. Αλλά και το 2023 έχει συμβεί το ίδιο. Το 2024 έχει συμβεί το ίδιο. Αν δεν κάνω λάθος, το 2023 η πρόβλεψη του ΔΝΤ ήταν μισή μονάδα κάτω από αυτό το οποίο τελικά έλαβε χώρα. Το 2024, 0,3% κάτω. Είμαι πολύ αισιόδοξος ότι θα καταφέρουμε, με το καλό, να πετύχουμε ακριβώς όσα έχουμε προβλέψει στο σχέδιο του προϋπολογισμού. Ανάπτυξη 2,4%.
Πάντως, το είπατε και πριν από λίγο, δεν έχουμε λύσει ως χώρα όλα τα προβλήματα μας. Ποιες είναι οι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας; Τι είναι αυτό που σας προβληματίζει;
Φυσικά, και δεν τα έχουμε λύσει όλα και αυτό είναι και κάτι το οποίο συζητάμε όλοι εδώ με τους ομολόγους μου. Τα προβλήματα τα οποία έχει κάθε χώρα και πώς μπορεί να μεταβολίσει μεταρρυθμίσεις για να μετατρέψει αυτά τα προβλήματα, αν είναι δυνατόν, πέρα από, μέσα από βιώσιμες λύσεις, αν όχι σε κάποιες περιπτώσεις και σε ένα θετικό μομέντουμ ανάπτυξης στην εκάστοτε εθνική οικονομία. Μας προβληματίζει σίγουρα το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα. Αν δείτε τα μέτρα της ΔΕΘ, όλα αυτά δομήθηκαν γύρω από μια μεγάλη μεταρρύθμιση του συστήματος φορολογίας μας, είναι η μεγαλύτερη μείωση της άμεσης φορολογίας στη μεταπολίτευση, αλλά είχε ένα χαρακτήρα, μία έμφαση στο δημογραφικό πρόβλημα. Οικογένειες με παιδιά, νέοι που μπαίνουν στην αγορά εργασίας, ελληνική περιφέρεια. Αυτά τα τρία μαζί ήταν οι πυλώνες αυτής της μεταρρύθμισης. Δεν θα σας ισχυριστώ ότι αυτή η μεταρρύθμιση θα λύσει το δημογραφικό πρόβλημα της πατρίδας μας. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όπως ξέρετε, έχουν βαθύ δημογραφικό πρόβλημα. Σίγουρα όμως χρειάζεσαι μια φορολογική πολιτική, ένα φορολογικό σύστημα το οποίο κατ' ελάχιστον αναγνωρίζει το πρόβλημα. Αυτό λοιπόν είναι από το οποίο ξεκινάμε και θεωρούμε ότι με μια σειρά και από άλλες αλλαγές, που θα στοχεύουν στη βελτίωση της παραγωγικότητας, που θα στοχεύουν στις ξένες επενδύσεις, θα μπορέσουμε να κατακτήσουμε ακόμη μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης, με στόχο τον πολύ απλό και βασικό: η ανάπτυξη πρέπει να φτάσει σε κάθε σπίτι, σε κάθε ελληνική οικογένεια. Και θέλουμε να μειώσουμε και άλλους φόρους για να το πετύχουμε αυτό. Έχουμε μειώσει 83 φόρους και εισφορές τα τελευταία έξι χρόνια, αλλά σίγουρα πρέπει να γίνουν και πολλά ακόμη για να φτάσει η χώρα μας εκεί που πρέπει για να κατακτήσει όλα αυτά που μπορεί.
Μιλήσατε για επενδύσεις. Το περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί και το πλαίσιο αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα είναι ευνοϊκό. Ποιοι είναι οι τομείς της ελληνικής οικονομίας οι οποίοι προσφέρονται για επενδύσεις; Ποιοι είναι οι καλοί τομείς και εμείς τι επενδύσεις θέλουμε να προσελκύσουμε ως χώρα;
Εγώ θα σας πω γενικά ότι ο στόχος μας είναι να έχουμε περισσότερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές. Cross-border M&As. Αυτό το οποίο περιγράφει η έκθεση Ντράγκι, η έκθεση Λέττα σε ευρωπαϊκό επίπεδο καταρχήν, να αφαιρέσουμε εμπόδια τα οποία μοιάζουν με δασμούς, λένε αυτές οι εκθέσεις και μάλιστα είναι και ένας υπολογισμός που έχει προκύψει από εδώ, από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχουν εμπόδια στις υπηρεσίες, τα οποία ισοδυναμούν με δασμό 110% μεταξύ τους. Στη μεταποίηση το αντίστοιχο νούμερο είναι 45%. Αφαιρώντας αυτά τα εμπόδια, στην πραγματικότητα έρχεσαι και απαντάς στην ερώτησή σας, αφαιρώ τα εμπόδια, είμαι ανοιχτός σε διασυνοριακές επενδύσεις, συγχωνεύσεις, εξαγορές και έτσι καταφέρνω να κατακτήσω ακόμα μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Αυτό εμείς το τελευταίο διάστημα το δείξαμε σε τρεις περιπτώσεις. Στην πρόταση εξαγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext, στην πρόταση αύξησης του ποσοστού της Unicredit στην Alpha Bank. Αντιστρόφως, στην εξαγορά της HSBC Malta από την Credia Bank. Συνολικά λοιπόν, θα σας έλεγα ότι η προσέγγισή μας είναι μια προσέγγιση ανοιχτότητας. Αυτό το έχω αναφέρει και στο ECOFIN και στο Eurogroup. Θα το αναφέρω και εδώ. Θέλουμε περισσότερες ξένες επενδύσεις σε σειρά από τομείς, από τις υποδομές, στην ενέργεια. Αλλά εγώ θα σας έλεγα σε όλους εκείνους τους τομείς στους οποίους οι ελληνικές εταιρείες, οι ελληνικές ευκαιρίες ευρύτερα υπάρχουν και θέλουμε να μπορέσουμε να αντλήσουμε και τεχνογνωσία και κεφάλαια από το εξωτερικό και νομίζω ότι μπορούμε να το κατακτήσουμε.
Με το καπέλο του προηγούμενου ρόλου μου, όταν ήμουν Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, συνήθιζα να χρησιμοποιώ μια αναλογία που την ανέφερα και εδώ. Η Ελλάδα πάντα είχε το hardware αλλά δεν είχε το software. Είχαμε δηλαδή τη σωστή πρώτη ύλη, είχαμε τον πυλώνα των ευκαιριών, τη μαγιά των ευκαιριών. Δεν είχαμε τη σωστή στρατηγική, τους σωστούς θεσμούς και τις σωστές πολιτικές για να προσελκύσουμε εκείνες τις επενδύσεις που θέλαμε. Και αν το δείτε ευρύτερα, μην δούμε μόνο τις ξένες επενδύσεις. Πού ξεκινήσαμε όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας το 2019; Οι επενδύσεις προς ΑΕΠ ήταν στο 11%. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 21,2%. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε είμαστε λίγο πάνω από το 15%, στο 15,3%. Κάθε χρονιά αυτό αυξάνεται. Η πρόβλεψη για το 2026 είναι ότι θα φτάσουμε το 18%.
Άρα, είμαστε σε μια διαδρομή που αλλάζει το παραγωγικό μοντέλο της πατρίδας μας. Χρειαζόμαστε κι άλλες ξένες επενδύσεις για να μπορέσουμε να το κατακτήσουμε αυτό. Είμαστε απολύτως θετικοί στο να μπορέσουμε να δράσουμε ως καταλύτες για να επιτευχθεί αυτό.
Και αναφερθήκατε και στην έκθεση Ντράγκι και θυμάμαι και την άνοιξη που ήσασταν εδώ, πάλι συζητούσαμε για την έκθεση Ντράγκι και για τα εσωτερικά εμπόδια, τα σημαντικά εμπόδια που προβλέπει για την ευρωπαϊκή οικονομία. Καταρχάς, πού βρισκόμαστε; Έχει γίνει τίποτα; Τι άλλο πρέπει να γίνει;
Κοιτάξτε, βελτιώσεις υπάρχουν και διαρκώς τα συμβούλια υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αρμόδια επίτροπος, η κυρία Αλμπουκέρκε, αυτό για το οποίο μιλάει είναι το πλέγμα των μεταρρυθμίσεων που χρειάζονται για να μπορέσουμε να αφαιρέσουμε όλα αυτά τα εμπόδια τα οποία σας ανέφερα πριν, για να κατακτήσουμε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, όπως λέγεται, που είναι η μετεξέλιξη αυτού που παλιά λέγαμε Ένωση Κεφαλαιαγορών. Στην πραγματικότητα, εδώ υπάρχουν μια σειρά από εμπειρικές παρατηρήσεις. Η μία έχει να κάνει με τα εμπόδια που υπάρχουν ανάμεσα στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Η άλλη έχει να κάνει με το γεγονός ότι σε μια ευρωπαϊκή επιχείρηση, σε κάποιο σημείο, αν αυτή μεγαλώσει, χρειάζεσαι αμερικανικά κεφάλαια για να μπορέσει να φτάσει στο επίπεδο, συνήθως, στο επίπεδο στο οποίο δύναται.
Όλο αυτό μας δείχνει ότι σαν Ευρωπαϊκή Ένωση ακόμη δεν έχουμε κατακτήσει τη συνθήκη της κλίμακας για να μπορούμε να μεγαλώνουμε τις επιχειρήσεις μας και τη συνθήκη γενικότερα της φιλοδοξίας για να μπορέσουμε να κατακτήσουμε όλα εκείνα που μπορούμε, όλα εκείνα τα οποία επιθυμούμε.
Συνεπώς, υπάρχει πρόοδος. Θα σας πω ευθέως ότι η πρόοδος αυτή πρέπει να γίνει γρηγορότερη συνολικά από κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Και όλο αυτό κατατείνει στο εξής, σας ανέφερα πριν τρεις περιπτώσεις εξαγορών διασυνοριακών συγχωνεύσεων και εξαγορών. Συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είμαστε απολύτως ανοιχτοί σε τέτοιου τύπου πρωτοβουλίες. Πρέπει να έχουμε ανοιχτό πνεύμα. Δεν χρειαζόμαστε εθνικούς πρωταθλητές. Χρειαζόμαστε Ευρωπαίους πρωταθλητές και πολλές από τις επιχειρήσεις μας μπορούν να κατακτήσουν αυτό το στάτους του Ευρωπαίου πρωταθλητή. Δεν πρέπει να σκεφτούμε σε μία λογική να έχουμε 27 καλές αγορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να έχουμε μία ενιαία αγορά η οποία δουλεύει χωρίς εμπόδια. Είναι εφικτό; Πάμε σε αυτή την κατεύθυνση; Πρέπει να πάμε πολύ γρηγορότερα.
Σήμερα το Ταμείο, κύριε Υπουργέ, ανακοίνωσε στην έκθεσή του το Δημοσιονομικό Παρατηρητήριο ότι το παγκόσμιο χρέος σε τρία χρόνια από τώρα θα είναι το υψηλότερο από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά η Ελλάδα ακολουθεί διαφορετική πορεία, πορεία αποκλιμάκωσης.
Αντίθετη πορεία. Το 210% κοντά, όπως σας είπα, το οποίο είναι, αν θέλετε, το ποσοστό στο οποίο είχαμε φτάσει στα χρόνια, ειδικά μετά τον Covid-19, μετά τα lockdown, τώρα πάμε για το 137,6% του ΑΕΠ στο χρέος μας και ελπίζω σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να είμαστε σε θέση να μπορούμε να πούμε ότι η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει προκύψει από την εξαιρετική δουλειά των στελεχών του ΟΔΔΗΧ, εδώ στη Ουάσιγκτον μαζί μου είναι ο κύριος Τσάκωνας. Όλοι οι δημόσιοι λειτουργοί του ΟΔΔΗΧ έχουν κάνει ανεξάρτητα από κυβέρνηση μια εξαιρετική δουλειά τα τελευταία χρόνια, την οποία πρέπει να την τονώσουμε και να την υπογραμμίζουμε περισσότερο. Μας το λένε όλοι οι διεθνείς συνομιλητές μας αυτό. Αυτή η δουλειά είναι μια προίκα, είναι μια μαγιά πάνω στην οποία πρέπει να μπορέσουμε να χτίσουμε. Και στην τελευταία μου επίσκεψη, έξι μήνες πριν, στη Εαρινή Σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, είχα ανακοινώσει ότι η Ελλάδα θα αποπληρώσει τα δάνεια του πρώτου μνημονίου 10 χρόνια γρηγορότερα.
Αυτό νομίζω ότι δείχνει κάτι στις διεθνείς αγορές. Δείχνει κάτι στους εταίρους μας. Δείχνει ότι η Ελλάδα έχει αλλάξει. Δείχνει ότι αυτή η γενιά, δεν θα πω μόνο αυτή η κυβέρνηση, θα μιλήσω και με όρους της ηλικίας μας, ας μου επιτραπεί. Αυτή η γενιά δεν θα περάσει το λογαριασμό στην επόμενη. Να το πω πολύ απλά. Όπως συνέβη σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις. Και αυτή είναι μια τεράστια αλλαγή στην οποία όλοι οφείλουμε να επενδύσουμε, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο.
