Σύμφωνα με γνωμοδότηση που εξέδωσε το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ), απαντώντας σε σχετικό ερώτημα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), πρόστιμα που επιβάλλονται για παραβάσεις στον τομέα της αιθυλικής αλκοόλης — όπως η παράνομη επεξεργασία, κατοχή ή διάθεση προϊόντων χωρίς άδεια — δεν μεταβιβάζονται στους κληρονόμους του παραβάτη, εφόσον αυτός αποβιώσει πριν ολοκληρωθεί η διοικητική διαδικασία επιβολής τους.
Η νομική αυτή θέση προέκυψε από πραγματικά περιστατικά όπου η ΑΑΔΕ είχε να αντιμετωπίσει περιπτώσεις παραβάσεων του νόμου 2969/2001, με παράνομους χειρισμούς αιθυλικής αλκοόλης, για τις οποίες επρόκειτο να επιβληθούν πρόστιμα. Σε αρκετές από αυτές, ο ελεγχόμενος είχε αποβιώσει είτε πριν ξεκινήσει, είτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιβολής κυρώσεων. Το ερώτημα που τέθηκε ήταν αν οι οφειλές αυτές μπορούσαν να βεβαιωθούν και να εισπραχθούν από τους κληρονόμους του θανόντος.
Το ΝΣΚ απάντησε με σαφήνεια πως τα συγκεκριμένα πρόστιμα έχουν καθαρά τιμωρητικό χαρακτήρα και αποσκοπούν στην προσωπική κύρωση του παραβάτη. Συνεπώς, εφόσον ο θάνατος επέλθει πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία βεβαίωσης, δεν μπορεί να υπάρξει συνέχιση της διοικητικής πράξης ούτε να ζητηθεί πληρωμή από τους κληρονόμους. Η διαδικασία σταματά αυτοδικαίως, και η υπόθεση τίθεται στο αρχείο.
Ωστόσο, η γνωμοδότηση διαχωρίζει τις περιπτώσεις όπου το πρόστιμο έχει ήδη βεβαιωθεί στη ΔΟΥ πριν τον θάνατο του παραβάτη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ποσό θεωρείται πλέον δημόσιο χρέος και εντάσσεται κανονικά στα περιουσιακά βάρη της κληρονομιάς, όπως κάθε άλλη οφειλή προς το Δημόσιο.
Η εφαρμογή της γνωμοδότησης αφορά όλα τα στάδια της διοικητικής διαδικασίας: από τη σύνταξη του πρωτοκόλλου παράβασης, την κλήση σε απολογία, την έκδοση πράξης προστίμου, έως και τη βεβαίωση αυτού. Εάν σε οποιοδήποτε από τα στάδια αυτά διαπιστωθεί ο θάνατος του παραβάτη, τότε δεν υφίσταται νόμιμη δυνατότητα μεταβίβασης της διοικητικής κύρωσης στους διαδόχους του.
