Τι παρανοήσεις και μύθοι υπάρχουν για την μειωμένη σύνταξη και ποια είναι η αλήθεια για όσα λανθασμένα έχουν μείνει ως εντυπώσεις και μπορούν να οδηγήσουν σε λάθος αποφάσεις και πως αξιολογούμε εάν η επιλογή της μειωμένης σύνταξης συμφέρει.
Τι είναι η μειωμένη σύνταξη
Μειωμένη σύνταξη είναι δυνατότητα που έχει ο ασφαλισμένος/η σύνταξη για καταβολή της σύνταξής του/της πριν τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας για πλήρη σύνταξη.
Αυτή η δυνατότητα επιφυλάσσεται από το νόμο για τους μισθωτούς Δημοσίου και Ιδωτικού Τομέα
Αυτό που πρέπει να διευκρινίσουμε ότι δεν προβλέπεται μειωμένη σύνταξη στα 62 στα ταμεία των αυτοαπασχολούμενων δηλαδή στον ΟΑΕΕ και στο ΕΤΑΑ, στους ελεύθερους επαγγελματίες και επιστήμονες και αυτό βέβαια είναι μία δυσμενής διάκριση για αυτές τις περιπτώσεις ασφαλισμένων. Στην περίπτωση τους προβλέπεται μόνο πλήρη σύνταξη από την ηλικία των 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Θα πρέπει να διακρίνουμε την μειωμένη σύνταξη ή αλλιώς πρόωρη σύνταξη που είναι η πραγματική κατά το νόμο πρόωρη σύνταξη από άλλες ειδικές περιπτώσεις γρήγορης συνταξιοδότησης..
Για παράδειγμα η περίπτωση συνταξιοδότησης σε μικρότερες ηλικίες με ανήλικο τέκνο ή με τριτεκνία στο Δημόσιο είναι μεν περιπτώσεις που καταλήγουν σε έξοδο πρόωρη σε σχέση μετά γενικά όρια ηλικίας ωστόσο δεν είναι μειωμένες ή πρόωρες συντάξεις κατά το νόμο.
Αυτές οι περιπτώσεις συντάξεων λοιπόν είναι πλήρεις συντάξεις και απλά το τελικό ποσό σύνταξης είναι αναλογικό με τα έτη ασφάλισης που έχει ο συνταξιούχος όταν αποχωρεί για σύνταξη. Όσα περισσότερα τα έτη ασφάλισης, τόσο περισσότερο αυξάνεται και η ανταποδοτική του σύνταξη. Συνεπώς δεν υπάρχει μειωμένη σύνταξη σε αυτές τις περιπτώσεις.
Τι σημαίνει η μειωμένη σύνταξη σε σχέση με το ποσό της σύνταξης. Που επιβάλλεται η μείωση
Το πιο βασικό που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι στις περιπτώσεις μειωμένης σύνταξης η μείωση επιβάλλεται μόνο στο ποσό της εθνικής σύνταξης και όχι σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης άρα η ανταποδοτική μένει ανεπηρέαστη και βέβαια εξαρτάται από τα χρόνια ασφάλισης που συμπληρώνει ο συνταξιούχος που παίρνει μειωμένη σύνταξη.
Στις περιπτώσεις καταβολής μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος δηλαδή σε όριο ηλικίας μικρότερο από το κατά περίπτωση προβλεπόμενο όριο για πλήρη σύνταξη, το ποσό της εθνικής σύνταξης καταβάλλεται μειωμένο κατά 1/200ό για κάθε μήνα ή κατά 6% για κάθε έτος που υπολείπεται του αντίστοιχου ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης. Αυτή η μείωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσοστό που αντιστοιχεί στα πέντε έτη δηλαδή τους 60 μήνες και τα 60/200ά
επομένως το μέγιστο ποσοστό μείωσης που μπορεί να επιβληθεί σε περίπτωση μειωμένης σύνταξης στην εθνική σύνταξη είναι 30%.
Ποια είναι τα ποσά της εθνικής σύνταξης ανάλογα με την μείωση
Το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης για το 2025 με 20 έτη ασφάλισης είναι 436,40 ευρώ.
Η εθνική σύνταξη σε περίπτωση μειωμένης σύνταξης με τα δεδομένα του 2025 μπορεί να μειωθεί από 2,18 ευρώ που αντιστοιχεί σε έναν μήνα έως 130,92 ευρώ που αντιστοιχεί στο 30% μείωσης και στα 5 χρόνια και το χαμηλότερο ποσό που μπορεί να προκύψει μπορεί να είναι 305,48 ευρώ, ανάλογα με το πόσο απέχει το όριο ηλικίας μειωμένης συνταξιοδότησης από το όριο ηλικίας πλήρους σύνταξης.
Συγκεκριμένα τα ποσά μείωσης και τα ποσά της εθνικής σύνταξης με 20 έτη ασφάλισης τουλάχιστον,, ανάλογα με το πόσο απέχει η ηλικία πλήρους σύνταξης διαμορφώνονται ως εξής:
ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΜΕΙΩΜΕΝΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΙΚΑ
Για μειωμένη σύνταξη οι προϋποθέσεις είναι οι εξής:
62 ετών & 4.500 Ημέρες Ασφάλισης (απαιτούνται τουλάχιστον 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος την τελευταία 5ετία)
Για τους ασφαλισμένους μετά την 1/1/1993 ισχύει η ειδική διάταξη των 750 Ημέρες Ασφάλισης τουλάχιστον την τελευταία πενταετία πριν την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΜΕΙΩΜΕΝΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ
62 ετών και 25ετία ασφάλισης για τους παλαιούς ασφαλισμένους
62 ετών και 15ετία ασφάλισης για τους νέους ασφαίσμένους
Ειδικές διατάξεις για μειωμένη σύνταξη στο Δημόσιο
Μειωμένη από τα 55 για γυναίκες με 25ετία μέχρι το 2010
Μειωμένη από τα 56 για γυναίκες και άνδρες με 25ετία το 2011
Μειωμένη από τα 58 για γυναίκες και άνδρες με 25ετία το 2012
Εάν υπάρχει η απαιτούμενη 25ετία και η σχετική ηλικία συμπληρώνεται εντός του 2022, ο υπάλληλος έχει δικαίωμα να λάβει μειωμένη σύνταξη με βάση την τελευταία νομθέτηση για το θέμα, επομένως τυχεροί είναι όσοι και όσες συμπλήρωσαν τις παραπάνω ηλικίες, μέχρι τις 31/12/2022.
Προσοχη! Πως υπολογίζεται η μείωση της σύνταξης στο Δημόσιο ( Μια συνήθης παρανόηση)
Σχετικά με το πως υπολογίζουμε την μείωση που θα έχουμε σε περίπτωση μειωμένης σύνταξης στο Δημόσιο για τους παλιούς ασφαλισμένους αυτό που πρέπει να σημειώσουμε είναι το εξής:
Η απόσταση της μειωμένης σύνταξης από την πλήρη σύνταξη στο Δημόσιο υπολογίζεται σε σχέση με την πλήρη σύνταξη που θα έπαιρνε ο ασφαλισμένος με τις κείμενες διατάξεις εικοσιπενταετίας και όχι με το πότε θα έπαιρνε σύνταξη όποιον δήποτε άλλο τρόπο.
Δηλαδή εάν βγαίνει κάποιος σε μειωμένη σύνταξη στην ηλικία για παράδειγμα των 60 ετών και με τριακονταπενταετία θα έβγαινε σε ηλικία 61,5 ετών, δεν θα υπολογίσουμε την διαφορά μεταξύ ηλικίας μειωμένης και πλήρους σύνταξης στον ενάμιση χρόνο αλλά θα κοιτάξουμε την διαφορά με την ηλικία που θα έπαιρνε σύνταξη με εικοσιπενταετία που συνήθως με βάση και τον Πίνακα 2 με τα ότια ηλικίας αυξάνεται προς τα 67 χρόνια.
Προσοχή λοιπόν! Δεν σημαίνει οτι επειδή παίρνουμε σύνταξη μειωμένη και θα παίρναμε πλήρη σύνταξη με ειδικούς τρόπους όπως τριακονταπενταετίας ή με ανήλικα τέκνα ή τρίτεκνία κοντά την ηλικία της μειωμένης σύνταξης ότι το ποσοστό μείωσης καθορίζεται από αυτήν την διαφορά.
Γιατί το ποσοστό της μείωσης καθορίζεται από την ηλικία που θα παίρναμε σύνταξη με εικοσιπενταετία άρα συνήθως πηγαίνει πιο μακριά αυτό το όριο μειωμένης και το ποσοστό της μείωσης αυξάνεται με ανώτατο πλαφόν βέβαια το 30% μείωσης στην εθνική.
ΓΙΑ ΠΟΣΟ ΘΑ ΠΑΙΡΝΩ ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
( Αλλη μια συνήθης παρανόηση)
Πολλοί ασφαλισμένοι ρωτάνε μέχρι πόσο θα διαρκέσει η καταβολή της μειωμένης σύνταξης σε περίπτωση που λάβουν μειωμένη σύνταξη και πότε θα αρχίσει να καταβάλλεται σ’ αυτούς πλήρης η σύνταξη τους.
Αυτό δεν ισχύει ως δυνατότητα και πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι σε περίπτωση που κάποιος βγει σε μειωμένη σύνταξη, το ποσό αυτό της μειωμένης σύνταξης θα το λαμβάνει εφ´ όρου ζωής και δεν θα γίνει κάποια στιγμή πλήρης η σύνταξη του.
ΝΑ ΠΑΡΩ ΠΛΗΡΗ Η ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΤΕΛΙΚΑ;
Η επιλογή τελικά καταλήγει σε μια στάθμιση των συμφερόντων μας, των αναγκών μας και των θέλω μας. Αυτό απαιτεί μελέτη και κατανόησης των συνταξιοδοτικών μας προϋποθέσεων, αλλά και ενδελεχή προϋπολογισμό με βάση τις συντάξιμες αποδοχές μας, των ποσών που έχουμε λαμβάνειν σε κάθε περίπτωση για να καταλήξουμε στην τελική μας επιλογή.
Γιάννης Μαυρωνάς, Δικηγόρος https://mavronaslaw.gr/
