Στις νέες ισορροπίες που δημιουργούνται στην Ευρώπη και παγκοσμίως ήδη από τις πρώτες σχεδόν 90 ημέρες διακυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ αφιερώθηκε η συζήτηση στο πλαίσιο του 10oυ Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιείται στους Δελφούς 9- 12 Απριλίου.
Ειδικότερα, αναφερόμενος στις πολιτικές που ακολουθεί ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ καθώς και στην πορεία ανόδου του και πάλι για την επίτευξη της δεύτερης διακυβέρνησης, ο Martin Wolf, Chief Economics Commentator των Financial Times σημείωσε ότι οι εκπλήξεις που ο ίδιος εντοπίζει είναι αφενός ο ρόλος του Έλον Μασκ ως «συμπρόεδρος» που έχει αλλάξει τη φύση της διακυβέρνησης εξαπολύοντας μία ταχύτατη και σε βάθος επίθεση προς το αμερικανικό κράτος και αφετέρου η παντελής έλλειψη προβλεψιμότητας στις ανακοινώσεις πολιτικών από τον Τραμπ. «Με εξέπληξε το χάος. Μέσα σε 90 ημέρες άλλαξε 4 εμπορικές πολιτικές. Έχει αναγάγει το χάος σε βασικό στοιχείο της πολιτικής του, ως μορφή τέχνης», ανέφερε υπογραμμίζοντας πως αυτή η πολιτική στον τομέα του εμπορίου δημιουργεί ζητήματα στην υλοποίηση επενδύσεων καθώς οι επενδυτές δεν γνωρίζουν ποια θα είναι η συνθήκη ούτε καν στους επόμενους μήνες.
«Η μη προβλεψιμότητα υπάρχει στον μηχανισμό λειτουργίας του γιατί του αρέσει να δείχνει πόσο δυνατός είναι», σχολίασε ενώ τόνισε πως αποτελεί μία ίσως ιστορική πρωτοτυπία ο τρόπος με τον οποίο σκέφτεται και λειτουργεί ο Πρόεδρος Τραμπ στην δεύτερη θητεία του.
Σχολιάζοντας την πολιτική αυτή που πολλοί χαρακτηρίζουν ως «επανάσταση», ο κ. Wolf έφερε μία αναλογία της σημερινής αυτής συνθήκης με την πολιτισμική επανάσταση στην Κίνα και τις αλλαγές που επέφερε εκεί ο Μάο Τσετούνγκ στους τομείς λειτουργίας του κράτους και της κουλτούρας. Παράλληλα τόνισε πως ο Τραμπ αρέσκεται σε ένα μοντέλο ιμπεριαλισμού του 19ου αιώνα αντιμετωπίζοντας την εξωτερική πολιτική ως «κτηματίας και ιμπεριαλιστής». Αυτό τόνισε είναι κάτι που δεν θα έχει θετικό αποτύπωμα στους εθνικιστές της Ευρώπης θέτοντας το ερώτημα αν η πολιτική αυτή του Τραμπ μπορεί να οδηγήσει στην Ευρώπη σε μία στροφή από εθνικούς εθνικισμούς σε ένα συλλογικό ευρωπαϊκό εθνικισμό.
Για τη δασμολογική πολιτική του Τραμπ, ο κ. Wolf υπογράμμισε πως η αλλαγή ισορροπιών που ενδεχομένως θα επιφέρει παγκοσμίως μπορεί να μειώσουν τη δύναμη του δολαρίου δημιουργώντας ευκαιρίες για την ανάδειξη του ευρώ, ως το ισχυρότερο αποθεματικό νόμισμα μέσα στα επόμενα 10-20 χρόνια.
Ivan Krastev: Το θέμα με την αμυντική συνεργασία στην ΕΕ είναι ότι θέλουμε να λύσουμε όλα τα προβλήματα ταυτόχρονα
«Μια επανάσταση όταν ξεκινήσει δεν την ελέγχεις, σε ελέγχει», ανέφερε ο Ivan Krastev, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου στο Κέντρο Φιλελεύθερων Σπουδών στη Βουλγαρία σχολιάζοντας τις πολιτικές του Αμερικανού Προέδρου και συμπλήρωσε πως η δεύτερη θητεία του αποτελεί, ίσως και μια μορφή εκδίκησης προς το ρεπουμπλικανικό σύστημα που δεν του επέτρεψε στην πρώτη του θητεία να λάβει τις αποφάσεις που εκείνος προέκρινε. Θέλοντας να σχηματοποιήσει τον τρόπο υλοποίησης πολιτικής του Τραμπ έφερε ως παράδειγμα τις αλλαγές που έκανε ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στη Σοβιετική Ένωση στη δεκαετία του ’80 αναφέροντας πως ο Τραμπ υπήρξε μεγάλος θαυμαστής του.
«Η οπτική που έχει για τον κόσμο είναι εκείνη που έχει κάποιος που ασχολείται με την ακίνητη περιουσία. Βλέπει τη Γάζα ως οικόπεδο και τους κατοίκους της ως ενοίκους», σχολίασε τονίζοντας πως ο εθνικισμός του Τραμπ δεν μπορεί να βρει ακολούθους εκτός ΗΠΑ. «Το ζήτημα με αυτή την επανάσταση που θέλει να επιφέρει ο Τραμπ είναι να μην ρωτάμε τι θέλει να κάνει εκείνος, γιατί ούτε και ο ίδιος πιστεύω γνωρίζει», ανέφερε ο κ. Krastev.
Σχολιάζοντας τη θέση που πρέπει να λάβει η Ευρώπη απέναντι στη νέα αυτή συνθήκη τόνισε πως δεν θα πρέπει να λαμβάνει ως δεδομένη την ασφάλειά της ενώ επίσης, σημείωσε πως υπάρχουν διαφορετικά συμφέροντα και προσεγγίσεις, ειδικά αναφορικά με την εμπορική πολιτική που διαμορφώνει η κάθε χώρα. «Το θέμα με την αμυντική συνεργασία στην ΕΕ είναι ότι θέλουμε να λύσουμε όλα τα προβλήματα ταυτόχρονα», σχολίασε και τόνισε πως η μεγαλύτερη επιτυχία της έως σήμερα είναι να καταστήσει έναν μεγάλο πόλεμο εντός της ΕΕ αδιανόητο.
Σημείωσε, ωστόσο, ότι πέρα από τις κινήσεις επαναβιομηχανοποίησης σε επίπεδο άμυνας, το 70% των Ευρωπαίων δεν είναι έτοιμο να υπερασπιστεί τα εδάφη του αν αυτό καταστεί αναγκαίο. «Όσα κι αν ξοδέψουμε θα χρειαστούμε ανθρώπους», σημείωσε τονίζοντας πως αυτή η συνθήκη ενδεχομένως να ενισχύσει τις συζητήσεις για τα πυρηνικά που μπορούν να δώσουν μία ψευδή αίσθηση ασφάλειας ενώ χαρακτήρισε πολύ μεγάλη την εξάρτηση της Ευρώπης από τις αμερικανικές πληροφορίες. Τέλος, τόνισε πως η αλλαγή ισορροπιών στον εμπορικό τομέα παγκοσμίως και ειδικά αναφορικά με τις σχέσεις ΗΠΑ - Κίνας μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Λουκάς Τσούκαλης, Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).
