Προ των πυλών βρίσκεται η «βόμβα» του δημογραφικού για τις συντάξεις με την κυβέρνηση να παραπέμπει για το 2026 την ενδεχόμενη αύξηση στα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2027 και την περιορισμένη αύξηση των συντάξεων με τον νέο τρόπο υπολογισμού. Κι αυτό διότι μία από τις δραματικές επιπτώσεις στο ασφαλιστικό σύστημα που επιφέρει το δημογραφικό πρόβλημα είναι η αναλογία συνταξιούχων – ασφαλισμένων, η οποία σήμερα είναι στο 1 προς 1,66.Σε 15 χρόνια θα υποχωρήσει στο 1,25.
Αυτό σημαίνει ότι αν σήμερα για κάθε 100 συνταξιούχους υπάρχουν 166 ασφαλισμένοι να τους συντηρούν με τις εισφορές τους, το 2040 σε κάθε 100 συνταξιούχους θα αναλογούν μόνο 125 ασφαλισμένοι για να πληρώνουν τις συντάξεις τους.
Μελέτες διεθνών οργανισμών όπως της (Eurostat,της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ ) θέτουν σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού την κυβέρνηση λόγω της βομβας του δημογραφικού .Οι μελέτες οδηγουνται στο συμπερασμα ότι τα όρια ηλικίας συνταξιοδοτησης θα αυξηθούν καθώς από το 2027 θα συνδεθούν με το προσδόκιμο ζωής και θα αυξάνονται ανά τρία χρόνια εφόσον ανεβαίνει και το προσδόκιμο ζωής μετά το 65ο έτος.Το προσδόκιμο ζωής στα 65 για τους άνδρες, πηγαίνει από 18,7 έτη το 2022 σε 23,9 έτη το 2070, ενώ για τις γυναίκες πηγαίνει από 21,7 έτη σε 26,7 έτη αντίστοιχα.
Ηδη καταγράφεται κυμα φυγής στη σύνταξη ενόψει των αλλαγών που ενδεχομένως να υπάρξουν το 2027 με την αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Τα τελευταία στοιχεία του ΕΦΚΑ δείχνουν ότι τον Ιούλιο είχαν υποβληθεί 18.216 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης και στο 7μηνο (Ιανουάριος – Ιούλιος 2024) είχαν φτάσει στις 117.650. Η πορεία των αιτήσεων μέχρι τώρα ακολουθεί αυξητικό ρυθμό και η εκτίμηση – πρόβλεψη που προκύπτει από τις 117.650 αιτήσεις του 7μήνου, είναι ότι ως το τέλος του 2024 θα ξεπεράσουν τις 200.000
Το αντίστοιχο 7μηνο του 2023 είχαν υποβληθεί 111.264 αιτήσεις εκ των οποίων 16.413 αιτήσεις τον Ιούλιο, ενώ για όλο το 2023 είχαν υποβληθεί 190.368 αιτήσεις για απονομή συντάξεων λόγω γήρατος, αναπηρίας, και λόγω θανάτου. Τονίζεται ότι μέσα στο 2026 οι ηλικίες «εξόδου» στη σύνταξη θα αξιολογηθούν εκ νέου και αν ο «αλγόριθμος» που συνδέει το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65, με τα όρια ηλικίας δείξει ότι πρέπει να γίνουν αλλαγές, τότε από το 2027 οι ηλικίες συνταξιοδότησης θα αλλάξουν. Οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να πάρουν σύνταξη στα 62 με 40 χρόνια ή στα 67 με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ως και το 2026. Από το 2027 δεν είναι βέβαιο αν θα μείνουν τα ίδια όρια ή αν θα αυξηθούν ακολουθώντας το προσδόκιμο ζωής εφόσον αυτό ανεβεί.
Οι αλλαγές στα όρια ηλικίας θα είναι αυτόματες καθώς με σχετική διάταξη που έχει ψηφιστεί από το 2010 με τον ασφαλιστικό νόμο 3863, η ηλικία συνταξιοδότησης θα αυξάνεται εφόσον αυξάνεται και το προσδόκιμο ζωή μετά το 65ο έτος. Μέχρι σήμερα δεν χρειάστηκε να γίνει καμία αλλαγή αφενός γιατί τα όρια ηλικίας πήγαν στα 62 κα 67 (από 60 αι 65) και αφετέρου διότι με την πανδημία το προσδόκιμο ζωής δεν αυξήθηκε οπότε και πάλι δεν έγινε καμία περαιτέρω προσαρμογή των ορίων ηλικίας.
Τα επίσημα στοιχεία των διεθνων οργανισμών είναι αποκαλυπτικά:
-Ο πληθυσμός της Ελλάδας προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να μειώνεται και από 10.438 εκατομμύρια το 2022 θα υποχωρήσει σε 7.777 εκατομμύρια το 2070.
- Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων αυξάνεται από 39,0 το 2022 σε 74,4 το 2050 ενώ υποχωρεί στο 66,0 το 2070 παραμένοντας σε υψηλότερο επίπεδο από σήμερα .
- Στο μεσοδιάστημα 2030-2050 οι συνταξιοδοτικές δαπάνες θα αυξηθούν από 12,7% του ΑΕΠ το 2030 σε 14,0% του ΑΕΠ το 2050 κυρίως λόγω του αυξανόμενου αριθμού συνταξιούχων. Από το 2050 και μετά όμως η συνταξιοδοτική δαπάνη θα μειώνεται σταδιακά, διότι, ο αριθμός των συνταξιούχων θα βαίνει μειούμενος λόγω της μείωσης του πληθυσμού.
- Ως το 2040 οι ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών θα αποτελούν το 60,6% του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας 20 ως 64 ετών, και το 2050 το 74,4% ενώ σήμερα αποτελούν το 39%.
Οσο υψηλότερος και μεγαλύτερος ηλικιακά είναι ο δείκτης γήρανσης του πληθυσμού τόσο μεγαλύτερη είναι και η πίεση που ασκεί το δημογραφικό στο ασφαλιστικό σύστημα καθώς χρειάζονται περισσότεροι νέοι που θα συντηρούν τους γηραιότερους.
