Η κυβέρνηση καταργεί τα κοινωνικά επιδόματα για οικογένειες που εμφανίζουν χαμηλά εισοδήματα, αλλά διαθέτουν υψηλή περιουσία, ακριβά ακίνητα ή πολυτελή αυτοκίνητα. Οι νέοι περιορισμοί στους δικαιούχους των κοινωνικών επιδομάτων, που μέχρι τώρα δίνονταν χωρίς περιουσιακό έλεγχο, ξεκίνησαν με την εισαγωγή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος και θα επεκταθούν το 2025 με την εφαρμογή νέων περιουσιακών κριτηρίων. Για μια οικογένεια με δύο παιδιά, η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 220.000 ευρώ, ενώ για τα αυτοκίνητα το όριο τίθεται στα 1.600 κυβικά.
Από το νέο πλαίσιο, χιλιάδες οικογένειες που μέχρι σήμερα επωφελούνταν των κοινωνικών παροχών, θα εξαιρεθούν, καθώς η κυβέρνηση θέτει κριτήρια σε καταθέσεις, ομόλογα και άλλα περιουσιακά στοιχεία που καθιστούν αρκετούς δικαιούχους μη επιλέξιμους. Η αρχή έγινε με την εφαρμογή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος στους ελεύθερους επαγγελματίες, πετώντας εκτός επιδομάτων πολλούς δικαιούχους και αναμένεται να επηρεάσει ακόμα περισσότερους, κυρίως μισθωτούς, από το 2025.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των συναρμόδιων υπουργείων Οικονομίας και Κοινωνικής Συνοχής, περίπου το 15% των σημερινών δικαιούχων θα χάσει το δικαίωμα στα επιδόματα, καθώς οι έλεγχοι θα εστιάσουν στην πραγματική οικονομική κατάσταση των αιτούντων. Ταυτόχρονα, ωστόσο, τα ποσά του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και των επιδομάτων παιδιού και στέγασης θα αυξηθούν, καθώς ο προϋπολογισμός για κοινωνικά επιδόματα το 2025 προβλέπεται αυξημένος κατά 70 εκατ. ευρώ.
Η αλλαγή έχει στόχο να καταστήσει το σύστημα πιο δίκαιο, περιορίζοντας την καταβολή επιδομάτων σε οικογένειες με υψηλή περιουσία που μέχρι τώρα δεν ελέγχονταν. Η νέα πολιτική στοχεύει στη μείωση της φτώχειας χωρίς να παγιδεύει τους δικαιούχους, ενώ θα προσαρμόσει το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα στα 250 ευρώ μηνιαίως από το 2025. Επιπλέον, εισάγεται καινοτομία για τις μονογονεϊκές οικογένειες, που θα λάβουν ενίσχυση περίπου 17-20%.
Αυστηρά περιουσιακά κριτήρια θα ισχύσουν και για τα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ από το 2025, όπου πέραν των εισοδηματικών κριτηρίων, θα εξετάζονται η αξία ακινήτων, καταθέσεων, αλλά και το είδος των οχημάτων. Ειδικά στις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το τεκμήριο του αυτοκινήτου θα διπλασιάζεται και θα αυξάνεται ανάλογα με την παλαιότητα. Τα όρια καταθέσεων θα οριστούν με βάση τον τύπο νοικοκυριού, ενώ θα υπολογίζεται και ο μέσος όρος καταθέσεων 12μήνου για να αποφεύγεται η εκταμίευση ποσών πριν την αίτηση επιδόματος.
