Στα 7,1 δισ. ευρώ ανήλθε η συνολική φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα για το 2023, σύμφωνα με τη νέα μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Η έκθεση, που παρουσιάστηκε σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), αναλύει τις εξελίξεις και τις τάσεις της φαρμακευτικής αγοράς, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, ενώ επισημαίνει τις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Η φαρμακοβιομηχανία κατέγραψε σημαντική αύξηση της συμμετοχής της στη συνολική φαρμακευτική δαπάνη, η οποία έφτασε τα 3,5 δισ. ευρώ το 2023, σε σύγκριση με τα 2,9 δισ. ευρώ το 2022. Το μεγαλύτερο βάρος αυτών των δαπανών αφορά τις υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) προς το δημόσιο σύστημα υγείας, οι οποίες ανήλθαν στα 3,5 δισ. ευρώ για το 2023. Η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη παραμένει σταθερή, φτάνοντας τα 2,8 δισ. ευρώ το 2023 από 2,7 δισ. ευρώ το 2022, ενώ η συμμετοχή των ασθενών στις φαρμακευτικές δαπάνες αυξήθηκε στα 734 εκατ. ευρώ.
Η έκθεση του ΙΟΒΕ αναδεικνύει και τις δημογραφικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα, καθώς ο πληθυσμός άνω των 65 ετών αντιπροσωπεύει το 22,9% το 2023, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί στο 32,8% έως το 2070. Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τις ανάγκες για υγειονομική φροντίδα και φαρμακευτική κάλυψη, ενώ το προσδόκιμο ζωής επανήλθε στα 81,6 έτη μετά από την προσωρινή μείωση λόγω της πανδημίας, πλησιάζοντας τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πέρα από την υγειονομική διάσταση, η φαρμακοβιομηχανία συνεχίζει να παίζει κεντρικό ρόλο στην ελληνική οικονομία. Το 2022 η συνεισφορά του κλάδου στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) εκτιμάται στα 6,5 δισ. ευρώ, ήτοι το 3,2% του συνολικού ΑΕΠ της χώρας. Ο κλάδος στηρίζει 118,9 χιλιάδες θέσεις εργασίας, αριθμός που αντιστοιχεί στο 2,9% της συνολικής απασχόλησης. Κάθε θέση εργασίας στον φαρμακευτικό κλάδο δημιουργεί 3,4 επιπλέον θέσεις σε άλλους τομείς της οικονομίας, υπογραμμίζοντας τη σημαντική συμβολή της φαρμακοβιομηχανίας στην αγορά εργασίας.
Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία σημείωσε σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα, με τις εξαγωγές φαρμάκων να φτάνουν τα 2,8 δισ. ευρώ το 2023, που αντιπροσωπεύει το 5,5% των συνολικών εξαγωγών της χώρας. Οι κύριοι προορισμοί των ελληνικών φαρμακευτικών προϊόντων περιλαμβάνουν τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Παράλληλα, οι εισαγωγές φαρμάκων αντιστοιχούν στο 5,3% των συνολικών εισαγωγών, γεγονός που υπογραμμίζει την αμφίδρομη δυναμική του τομέα.
Παρά τις θετικές εξελίξεις στον τομέα, η έκθεση υπογραμμίζει το πρόβλημα της περιορισμένης πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών σε φαρμακευτική καινοτομία. Από τα 167 νέα φάρμακα που εγκρίθηκαν στην Ευρώπη κατά την περίοδο 2019–2022, μόνο 79 εισήχθησαν στην Ελλάδα, και μόλις 43 είναι ευρέως διαθέσιμα στην ελληνική αγορά. Αυτό αποδεικνύει την ανάγκη για βελτίωση των διαδικασιών ένταξης νέων φαρμάκων στο σύστημα υγείας.
Η μελέτη επίσης καταγράφει τις προοπτικές και τις προκλήσεις του φαρμακευτικού κλάδου, ιδιαίτερα εν μέσω των συνεχιζόμενων επιπτώσεων της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης. Ο πληθωρισμός και η χρηματοδοτική πίεση στις δαπάνες υγείας αναμένεται να συνεχίσουν να δημιουργούν προκλήσεις, ενώ παράλληλα η φαρμακοβιομηχανία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για καινοτομία και τις αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις.
Συνολικά, η φαρμακοβιομηχανία παραμένει ένας από τους δυναμικότερους και στρατηγικά σημαντικούς κλάδους για την ελληνική οικονομία και το σύστημα υγείας, προσφέροντας σημαντική συμβολή τόσο στην ανάπτυξη όσο και στην απασχόληση.
