Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) εξέδωσε πρόσφατα απόφαση που διευκρινίζει τη διαδικασία επιστροφής του ΦΠΑ σε περιπτώσεις όπου έχει εκδοθεί εσφαλμένο τιμολόγιο και ο πάροχος των υπηρεσιών έχει ήδη εισπράξει τον φόρο, αλλά βρίσκεται υπό καθεστώς εκκαθάρισης. Η απόφαση αυτή ακολούθησε προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Ομοσπονδιακό Φορολογικό Δικαστήριο της Γερμανίας, αναφορικά με υπόθεση στην οποία δύο γερμανικές εταιρείες εμπλέκονταν σε συναλλαγή πώλησης πλοίων.
Συγκεκριμένα, η γερμανική εταιρεία-πάροχος υπηρεσιών χρέωσε εσφαλμένα τον ΦΠΑ στη Γερμανία, αντί να τον χρεώσει στην Ιταλία, όπου βρισκόταν το αντικείμενο της συναλλαγής, δηλαδή τα πλοία που πωλήθηκαν. Το αποτέλεσμα ήταν ο λήπτης των υπηρεσιών, άλλη γερμανική εταιρεία, να μην έχει δικαίωμα να αφαιρέσει τον φόρο από την τελική του φορολογική υποχρέωση, καθώς ο φόρος δεν ήταν ορθώς καταβληθείς στη Γερμανία.
Αν και ο πάροχος υπηρεσιών προέβη σε διόρθωση των τιμολογίων, ο λήπτης των υπηρεσιών βρέθηκε σε αδυναμία να διεκδικήσει τα καταβληθέντα ποσά, καθώς ο πάροχος είχε ήδη κηρυχθεί αφερέγγυος.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο λήπτης επιχείρησε να διεκδικήσει την άμεση επιστροφή του ΦΠΑ από τις γερμανικές φορολογικές αρχές. Το ΔΕΕ, ωστόσο, έκρινε ότι ο λήπτης έπρεπε πρώτα να εξαντλήσει όλες τις διαθέσιμες νομικές διαδικασίες. Αυτές περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, την έκδοση νέου τιμολογίου με τον ιταλικό ΦΠΑ, το οποίο ήταν ορθό και εφαρμόσιμο βάσει της τοποθεσίας του αντικειμένου της συναλλαγής.
Η απόφαση του Δικαστηρίου υπογραμμίζει ότι η φορολογική αρχή δεν είναι υποχρεωμένη να επιστρέψει τον ΦΠΑ άμεσα στον λήπτη των υπηρεσιών σε περιπτώσεις όπως αυτή, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε διπλή επιστροφή του ίδιου φόρου, γεγονός που αντίκειται στις αρχές της φορολογικής ουδετερότητας και της αποτελεσματικής φορολόγησης.
Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται σε τέτοιες διαφορές οφείλουν να διασφαλίζουν ότι η διαδικασία διόρθωσης τιμολογίων και φορολογικών απαιτήσεων γίνεται με βάση τους κανόνες της χώρας όπου ισχύει η συναλλαγή, προτού ζητήσουν την επιστροφή των ποσών από τις εθνικές φορολογικές αρχές.
