Όπως αναφέρεται σε έκθεσή του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνέδριου, παρά τα έκτακτα μέτρα που έλαβε η ΕΕ για να αντιμετωπίσει την κρίση φυσικού αερίου που προκάλεσε η Ρωσία, τα αποτελέσματα δεν είναι πάντα σαφή, ενώ αναδεικνύονται νέες προκλήσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού.
Η ΕΕ αντιμετώπισε μια σοβαρή κρίση εφοδιασμού φυσικού αερίου μετά την απότομη διακοπή των εισαγωγών από τη Ρωσία, η οποία το 2021 αντιπροσώπευε το 45% των εισαγωγών της. Αυτή η διακοπή οδήγησε σε εκτίναξη των τιμών, με τη χονδρική τιμή να φτάνει τα 339 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Αύγουστο του 2022, έναντι 51 ευρώ τον Αύγουστο του 2021.
Τα κράτη μέλη έπρεπε να επιδοτήσουν τις τιμές του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας με κόστος περίπου 390 δισ. ευρώ το 2022 για να περιορίσουν τις επιπτώσεις στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Μέχρι τα τέλη του 2023, η ΕΕ κατάφερε να στραφεί σε άλλες πηγές φυσικού αερίου και οι τιμές σταθεροποιήθηκαν στα προ κρίσης επίπεδα στις αρχές του 2024.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, η ΕΕ πέτυχε τον στόχο της για μείωση της ζήτησης αερίου κατά 15%, αλλά το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο δεν μπόρεσε να διαπιστώσει αν αυτό οφείλεται αποκλειστικά στα μέτρα που ελήφθησαν ή και σε εξωτερικούς παράγοντες όπως οι υψηλές τιμές και ο ήπιος χειμώνας.
Η πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου ξεπέρασε τον στόχο του 90%, που αντιστοιχεί στα κανονικά επίπεδα πριν από την κρίση. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο επίσης δεν κατάφερε να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα της επιβολής πλαφόν στις τιμές φυσικού αερίου.
Η δρομολόγηση της πλατφόρμας AggregateEU, που παρέχει ένα εναλλακτικό δίκτυο εμπορίας φυσικού αερίου μέσω κοινών αγορών, είναι ένα από τα μέτρα που ελήφθησαν. Ωστόσο, το ΕΕΣ δεν μπόρεσε να εκτιμήσει τη προστιθέμενη αξία της πλατφόρμας αυτής, δεδομένου ότι οι διαφορές τιμών μεταξύ των κρατών μελών είχαν ήδη μειωθεί σημαντικά όταν τέθηκε σε λειτουργία.
Στο μέλλον, η ΕΕ πρέπει να εδραιώσει το πλαίσιο οικονομικής προσιτότητας του φυσικού αερίου. Πολλά κράτη μέλη παραμένουν απρόθυμα να υπογράψουν διμερείς συμφωνίες αλληλεγγύης και κάποια θα μπορούσαν να διακόψουν την προμήθεια σε γειτονικές χώρες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, η πρόοδος στη δέσμευση, χρήση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα είναι ανεπαρκής, γεγονός που υπονομεύει την μακροπρόθεσμη ασφάλεια του εφοδιασμού και τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ.
