Για πρώτη φορά η χώρα μας θα υπάρξει θεσμικό πλαίσιο με μέγιστη διάρκεια για τη δοκιμαστική περίοδο εργασίας ενώ ο εργαζόμενος με τουλάχιστον έξι μήνες υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη, που έχει ολοκληρώσει τη δοκιμαστική του περίοδο, δύναται να ζητήσει μορφή απασχόλησης με πιο προβλέψιμους και ασφαλείς όρους εργασίας.
Συγκεκριμένα με το νέο σχέδιο νόμου όταν η σχέση εργασίας υπόκειται σε δοκιμαστική περίοδο, όπως ορίζεται στην εθνική νομοθεσία ή πρακτική, πρέπει να διασφαλίζεται ότι η εν λόγω περίοδος δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες.
Όταν η σχέση εργασίας είναι ορισμένου χρόνου, πρέπει να διασφαλίζεται ότι η διάρκεια της δοκιμαστικής περιόδου είναι ανάλογη προς την αναμενόμενη διάρκεια της σύμβασης και τη φύση της εργασίας, ενώ, αν ανανεωθεί μία σύμβαση για την ίδια θέση και τα ίδια καθήκοντα, δεν απαιτείται νέα δοκιμαστική περίοδος για τη σχέση εργασίας.
Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα, κατ’ εξαίρεση, για δοκιμαστικές περιόδους μεγαλύτερης διάρκειας, στις περιπτώσεις που αυτό δικαιολογείται από τη φύση της εργασίας ή είναι προς το συμφέρον του εργαζομένου, ενώ, στις περιπτώσεις στις οποίες ο εργαζόμενος απουσίασε από την εργασία του κατά τη διάρκεια της δοκιμαστικής περιόδου, μπορεί να θεσπιστεί ανάλογη παράταση της αντίστοιχης περιόδου, σε συνάρτηση με τη διάρκεια της απουσίας.
Σύμβαση εργασίας με δοκιμή υπάρχει όταν ο εργοδότης διατηρεί για εύλογο χρονικό διάστημα το δικαίωμα να κρίνει εάν ο εργαζόμενος διαθέτει τις απαραίτητες για τη συγκεκριμένη θέση εργασίας ικανότητες, προσόντα και επιμέλεια, προκειμένου να προχωρήσει σε οριστική πρόσληψη. Το χαρακτηριστικό της σύμβασης με δοκιμή είναι ότι καθιστά ευχερέστερη τη λύση της.
Σήμερα ως δοκιμαστική περίοδο θεωρούνται οι 12 πρώτοι μήνες απασχόλησης. Μπορεί να καταγγελθεί χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση απόλυσης, εκτός εάν υπάρχει διαφορετική συμφωνία των μερών.
Σύμφωνα με τη διάταξη του Ν. 3899/2010, η απασχόληση με σύμβαση αορίστου χρόνου θεωρείται ως απασχόληση δοκιμαστικής περιόδου για τους πρώτους δώδεκα μήνες και μπορεί να καταγγελθεί χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση απολύσεως, εκτός εάν υπάρχει διαφορετική συμφωνία των μερών.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση του ν. 3429/2005, στο νεοπροσλαμβανόμενο προσωπικό στις ΔΕΚΟ η δοκιμαστική περίοδος είναι διάρκειας μέχρι 7 μηνών.
Ωστόσο σήμερα δεν υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας ανάλογα με την ειδικότητα τους και την εξειδίκευση της εργασίας που προσλαμβάνονται να εκτελούν. Παράλληλα, δεν γίνεται λόγος για την αναγκαία εκπαίδευση που πρέπει να δοθεί από τον εργοδότη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ενώ δεν προβλέπονται περιορισμοί αναφορικά με προηγούμενη σχετική προϋπηρεσία στον ίδιο εργοδότη.
Με το τέλος της δοκιμαστικής περιόδου ο εργοδότης έχει δικαίωμα να μη συνεχίσει την εργασιακή σχέση, δίχως καμία προειδοποίηση, χωρίς ο εργαζόμενος να δικαιούται αποζημίωση, ενώ ταυτόχρονα δεν προβλέπεται κάποια ειδική συμφωνία σχετικά με τη δοκιμαστική περίοδο (αναγγελία της δοκιμαστικής περιόδου στις αρμόδιες αρχές - επιθεώρηση εργασίας), καθώς με την υπογραφή μιας σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου οι πρώτοι δώδεκα μήνες λογίζονται ως δοκιμαστική περίοδος.
Δεδομένου ότι το διάστημα της δοκιμαστικής περιόδου είναι από τα μεγαλύτερα που προβλέπονται σε σχέση με τις χώρες της ζώνης του ευρώ, παρατηρούνται φαινόμενα καταχρηστικής συμπεριφοράς από πλευράς ορισμένων εργοδοτών. Γι αυτό εξάλλου και το υπουργείο Εργασίας προχωράει στην αλλαγή υου θεσμικού πλαισίου.
Επίσης ιδιαίτερα σημαντικό ότι με το νέο σχέδιο νόμου διασφαλίζεται η μετάβαση σε άλλη μορφή απασχόλησης. Αυτό σημαίνει ότι ο εργαζόμενος με τουλάχιστον έξι μήνες υπηρεσία στον ίδιο εργοδότη, που έχει ολοκληρώσει τη δοκιμαστική του περίοδο, εφόσον αυτή προβλέπεται, δύναται να ζητήσει μορφή απασχόλησης με πιο προβλέψιμους και ασφαλείς όρους εργασίας, εφόσον αυτή είναι διαθέσιμη και να λάβει αιτιολογημένη γραπτή απάντηση. Ο εργαζόμενος μετά τη δοκιμαστική περίοδος καταθέτει αίτηση για να ζητήσει σύμβαση εργασίας και ο εργοδότης παρέχει την αιτιολογημένη γραπτή απάντηση εντός ενός μηνός από την υποβολή της αίτησης.
Όσον αφορά τα φυσικά πρόσωπα που ενεργούν ως εργοδότες και τις πολύ μικρές, μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις, η προθεσμία αυτή θα παρατείνεται σε τρεις το πολύ μήνες και να επιτρέπουν την προφορική απάντηση σε επακόλουθο παρόμοιο αίτημα που υποβάλλει ο ίδιος εργαζόμενος, εάν η αιτιολόγηση της απάντησης όσον αφορά την κατάσταση του εργαζομένου παραμένει αμετάβλητη.
