Το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) πραγματοποίησε πανελλήνια έρευνα, με δείγμα 2.000 καταναλωτές από όλη την Ελλάδα, κατά την περίοδο Δεκέμβριος 2022 - Ιανουάριος 2023. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι Έλληνες στην προσπάθεια τους να εξοικονομήσουν χρήματα «κυνηγούν» όλο και περισσότερο τις προσφορές και τις εκπτώσεις που παρέχουν τα σουπερ μάρκετ σε συνεργασία με τους προμηθευτές.
Οι «έξυπνες αγορές» μπορούν δυνητικά να εξισορροπήσουν την πίεση των ανατιμήσεων για τη συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών, όπως αναφέρει το ΙΕΛΚΑ.
Η μέση εξοικονόμηση που προκύπτει από την στάθμιση του συνόλου ανέρχεται σε 13%, ποσοστό σταθερό σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, αλλά αυξημένο σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα.
Πρακτικά, η συνολική αξία αυτών των ενεργειών αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε όφελος που πλησιάζει τα 400 ευρώ ετησίως για το 2022-23, λόγω και της αύξησης της δαπάνης των νοικοκυριών εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων. Η αξία αυτή είναι αυξανόμενη σε ετησία βάση την τελευταία 10ετία με εξαίρεση το 2016, χρονιά υπολειτουργίας δύο εκ των τότε σημαντικότερων αλυσίδων σουπερ μάρκετ της χώρας.
Αξίζει να σημειωθεί -πάντα σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ- ότι αυτό το όφελος είναι πολύ σημαντικότερο από το αντίστοιχο όφελος της προηγούμενης δεκαετίας εξαιτίας της αύξησης της δαπάνης των νοικοκυριών σε είδη παντοπωλείου. Συνολικά η μέση εξοικονόμηση ανά νοικοκυριό εκτιμάται σε πάνω από 3.000 ευρώ για την τελευταία 8ετία, ενώ η συνολική αξία που έχει δοθεί σε 10 χρόνια ξεπερνά τα 12 δισεκατομμύρια ευρώ.
Όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα, η πλειοψηφία του κοινού, 5 στους 10, εξοικονομούν τουλάχιστον 10% της αξίας των αγορών τους, ενώ μόλις 1 στους 10 δηλώνουν ότι δεν εξοικονομούν τίποτα, ενώ 3 στους 5 δηλώνουν ότι εξοικονομούν πάνω από 10% από τη συνολική αξία των αγορών τους. Τα ποσοστά αυτά είναι ιδιαίτερα υψηλά και δείχνουν πόσο σημαντικό είναι το όφελος που αποκομίζει το μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτών. Τα ποσοστά αυτά είναι αντίστοιχα του επιπέδου των ανατιμήσεων που καταγράφονται τους τελευταίους μήνες και δείχνουν ότι οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα με έξυπνες αγορές να μετριάσουν αυτό το επιπλέον κόστος. Άλλωστε όπως φαίνεται στο σχήμα 4, η πλειοψηφία των καταναλωτών σε ποσοστό 52% θεωρεί ότι οι προσφορές και οι εκπτώσεις στα καταστήματα του οργανωμένου λιανεμπορίου τους βοηθούν στην αντιμετώπιση των ανατιμήσεων.
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν και άλλες απόψεις των καταναλωτών γύρω από τις προσφορές οι οποίες δείχνουν μία σταδιακή αλλαγή. Χαρακτηριστικό είναι ότι ενώ το 2017 το 74% των ερωτώμενων κυνηγούσε τις προσφορές και τις εκπτώσεις στο σο΄ύπερ μάρκετ, αυτό το ποσοστό το 2021 είχε διαμορφωθεί σε μόλις 58% για να αυξηθεί το 2022 στο 63%. Αυτή η εξέλιξη αντικατοπτρίζει την ανάγκη των καταναλωτών στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία για να εξοικονομήσουν χρήματα.
Παράλληλα όμως αυξάνεται και η επίδραση που έχουν οι προσφορές και οι εκπτώσεις στην επιλογή καταστήματος. Το ποσοστό των καταναλωτών που επίλεγε κατάστημα με κύριο λόγο τις προσφορές είχε μειωθεί από 63% το 2017 σε 41% το 2021, για να αυξηθεί το 2022 και πάλι στο 51%, κάτι που δείχνει ότι πλέον η διάθεση προϊόντων σε τιμές ευκαιρίας αποτελεί εκ έντονο σημείο διαφοροποίησης ανάμεσα στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Αντίθετα, χαρακτηριστικό της ανάγκης των καταναλωτών για διαμόρφωση τιμών σε χαμηλότερα επίπεδα είναι το γεγονός ότι το 43% του κοινού δηλώνει ότι προτιμάει περισσότερες προσφορές, παρά χαμηλές τιμές, έναντι 44% το 2021 και 57% το 2017. Αυτή η σταθεροποίηση δείχνει ότι οι καταναλωτές έχουν ανάγκη τόσο τις χαμηλές τιμές, όσο και τις εκπτωτικές ενέργειες. Αυτό το 43% του κοινού θεωρεί ότι μέσω της αναζήτησης και επιλογής προσφορών και εκπτώσεων έχει τη δυνατότητα τόσο για μεγαλύτερες εξοικονομήσεις, όσο και για προσαρμογή στις δικές τους εξατομικευμένες ανάγκες της εξοικονόμησης χρημάτων.
Από την άλλη πλευρά όμως, ένα σημαντικό κομμάτι των καταναλωτών δεν έχει ενδεχομένως την ενέργεια ή τον χρόνο για την πλήρη αξιοποίηση των εκπτωτικών δράσεων και ως εκ τούτου προτιμάει περισσότερο τις χαμηλότερες τιμές.
Συνοψίζοντας, τα στοιχεία συνηγορούν στο ότι διαχρονικά αυξάνεται η εξοικονόμηση από τις προωθητικές ενέργειες και προσφορές στις αλυσίδες σουπερμάρκετ, η οποία επίσης διαχρονικά επιτυγχάνεται με λιγότερο «κόπο» για τους καταναλωτές, με αυξημένο ρόλο του διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων ως καναλιών ενημέρωσης συγκριτικά με το παρελθόν.
