Η βασική αλλαγή είναι η εφαρμογή της βασικής σύνταξης των 360 ευρώ κάτι που σημαίνει ότι αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων. Με βάση το νόμο Λοβέρδου (3863/2010) η συγκεκριμένη αλλαγή θα αρχίσει να φαίνεται ξεκάθαρα τα επόμενα έτη, αφού χρόνο με το χρόνο θα μειώνεται η συμμετοχή του κράτους και θα αυξάνεται η συμμετοχή του ασφαλισμένου για τον καθορισμό της βασικής σύνταξης. Σε κάθε περίπτωση το κράτος από εδώ και στο εξής θα εγγυάται μόνο για το ποσό των 360 ευρώ και το υπόλοιπο ποσό για να δημιουργηθεί η τελική σύνταξη για τον κάθε δικαιούχο θα προκύπτει από τα χρόνια των ασφαλιστικών του εισφορών.
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή, θα προκύψει μέσω της ενοποίησης των ασφαλιστικών ταμείων που έχει ήδη προαναγγείλει το υπουργείο Εργασίας. Η σχετική μελέτη που ετοιμάζει το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) αναμένεται να είναι έτοιμη το αργότερο έως το τέλος του καλοκαιριού και ήδη έχει γίνει γνωστό ότι θα στηρίζεται στη βάση της δημιουργίας ενός μεγάλου ταμείου, το οποίο θα έχει ενσωματωμένα τρία μικρότερα ταμεία, ένα για τους μισθωτούς, ένα για τους ελεύθερους επαγγελματίες και ένα τρίτο για τους αγρότες. Πρόθεση είναι να ακολουθήσει σταδιακά και η ενσωμάτωση των επικουρικών ταμείων στους φορείς της κύριας ασφάλισης. Τον νέο ασφαλιστικό μοντέλο θα καθοριστεί οριστικά στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα που θα γίνουν τον Σεπτέμβριο. Στόχος είναι να υπάρξει νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη Βουλή τον Νοέμβριο και έτσι οι σημερινοί 60 φορείς και λογαριασμοί κοινωνικής ασφάλισης που λειτουργούν θα περιοριστούν σε τρεις. Η εφαρμογή του νέου ασφαλιστικού θα ξεκινήσει από την 1η Ιανουαρίου 2015 και μετά.
Από την ίδια ημερομηνία όμως τίθεται σε εφαρμογή και η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος για το σύνολο των επικουρικών ταμείων, πέραν του ΕΤΕΑ που έχει ήδη ξεκινήσει από την 1η Ιουλίου. Στο πλαίσιο αυτό αναμένονται και άλλες περικοπές στις επικουρικές συντάξεις, αφού στο εξής θα απαγορεύεται η δημιουργία ελλειμμάτων από τα επικουρικά ταμεία. Η επιλογή που έχουν είναι ή να αυξήσουν τα έσοδά τους ή, εάν κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, να μειώσουν τις δαπάνες τους, δηλαδή να περικόψουν και άλλο τις συντάξεις.
Άλλη μία θεσμοθετημένη αλλαγή στο ασφαλιστικό, που επηρεάζει σαφώς τα έσοδα των ταμείων και κατά συνέπεια τη βιωσιμότητά τους είναι η κατάργηση των κοινωνικών πόρων. Ήδη η πρώτη «φουρνιά» κοινωνικών πόρων καταργήθηκαν, αλλά η κατάργηση αυτή θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η του νέου έτους. Το φθινόπωρο εξάλλου, αναμένεται να ανακοινωθεί και η δεύτερη «παρτίδα» κοινωνικών πόρων που θα καταργηθούν, παρά το γεγονός ότι απέφεραν έσοδα στα ασφαλιστικά ταμεία. Η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι οι απώλειες για τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ) συνολικά, ίσως υπερβούν τα 350.000.000 ευρώ ετησίως.
