Οι λιανέμποροι έκλεισαν από τους πρώτους τα καταστήματά τους λόγω κορονοϊού στις 18 Μαρτίου και απ’ ο,τι φαίνεται είναι από τους πρώτους που θα σύρουν το χορό της της μετά-καραντίνα περιόδου πιθανόν στις 4 Μαΐου. Ο φόβος τους όμως για το αύριο είναι πιο μεγάλος παρά ποτέ και λένε ότι αν δεν στηριχθούν από την κυβέρνηση θα οδηγηθούν στα λουκέτα. Δύο καταστηματάρχες σήκωσαν τα ρολά στα μαγαζιά τους και μίλησαν για την αβέβαιη επόμενη ημέρα.
« Όταν ανακοινώθηκε το κλείσιμο των καταστημάτων επ’ αόριστον η πρώτη μου σκέψη ήταν: ‘πρέπει να κλείσω τα μισά μου μαγαζιά’ » μας λέει ο Θάνος Τσαγκάρης, ιδιοκτήτης 15 καταστημάτων ένδυσης κι υπόδησης στην Αθήνα με παρουσία 40 χρόνων στο χώρο του λιανεμπορίου.
Τον έχουμε συναντήσει μπροστά από το κλειστό του κατάστημα στην Νέα Σμύρνη αφού πρώτα έχουμε προσπεράσει πολλές βιτρίνες «φαντάσματα» με χειμωνιάτικα ακόμα, και μερικά λίγα ανοιξιάτικα, ρούχα στις κούκλες. Όταν σηκώνει τα πάνω από ένα μήνα κατεβασμένα ρολά η εικόνα που δίνει το σκιερό εσωτερικό είναι αυτή ενός μαγαζιού που πάτησε pause στο χρόνο.
Ο Θάνος Τσαγκάρης στο κλειστό ακόμα κατάστημα του. Πίσω του, το χειμερινό στοκ που δεν πρόλαβε να πουλήσει
Τα χειμωνιάτικα μπουφάν και κοστούμια βρίσκονται ακόμα στις κρεμάστρες τους αν και κάποιες γωνιές είναι πιο ανοιξιάτικες.
Όπως συνεχίζει να μας διηγείται τι συνέβη τις ημέρες που αποφασίστηκε το κλείσιμο των καταστημάτων: « Στη συνέχεια σκέφτηκα πιο ψύχραιμα κι αποφάσισα να προσπαθήσω να κρατήσω με νύχια και με δόντια όλα μου τα καταστήματα ανοιχτά μέχρι τις 31/12. Αυτό είναι το χρονικό όριο μου. Το ξέρω βέβαια ήδη πως είναι πολύ πιθανό να μην τα καταφέρω. Από όλες τις κρίσεις που έχουμε περάσει την τελευταία δεκαετία, αυτή είναι η χειρότερη από όλες. Τώρα όλα είναι στον αέρα κι ο κόσμος πολύ φοβισμένος και κουρασμένος από την δεκαετή κρίση. Δεν αντέχει στην ιδέα να ξαναγυρίσουμε στα παλιά μετά από 2 χρόνια όπου είχαμε κάπως ορθοποδήσει».
Σε αυτό το σημείο μας δείχνει ένα μεγάλο κομμάτι από τα χειμωνιάτικα του ρούχα. Όλο αυτό το εμπόρευμα θα μπει στην αποθήκη και θα επαναλανσαριστεί του χρόνου με έκπτωση τουλάχιστον 50% μιας και ο κόσμος γνωρίζει πολύ καλά τι είναι φετινό και τι είναι στοκ. «Και να το δώσουμε πάντως στην μισή τιμή πάλι χασούρα είναι για εμάς- γιατί όλα αυτά έχουν πληρωθεί σε άλλες τιμές κι άλλες συνθήκες. Συν τοις άλλοι ξεκινάμε ούτως ή άλλως από κακή θέση- το καλοκαίρι στα καταστήματα ένδυσης ειδικά είναι η περίοδος της συντήρησης».
Και ποια είναι η αίσθηση του για την κίνηση που θα υπάρχει στην μετα-καραντίνα εποχή;
« Όταν θα ξεκινήσουμε δεν θα υπάρχει καθόλου δουλειά. Αναγκαστικά θα αρχίσουμε να πουλάμε - 50% κάτω με το ‘καλημέρα σας’ και τα νέα κομμάτια. Είχαμε ήδη προλάβει να παραλάβουμε τα μισά από την νέα σεζόν. Όλο τον καιρό της καραντίνας τα e-shop δούλευαν με 20 και 30 % κάτω στις τιμές κι ο κόσμος συνήθισε το ηλεκτρονικό εμπόριο, εμείς πως θα τους συναγωνιστούμε; Μόνο με μεγάλες εκπτώσεις θα μπορούμε να πληρώσουμε τους προμηθευτές για να συνεχίσουν να μας αιμοδοτούν με εμπόρευμα».
«Η επαναλειτουργία μας είναι στοίχημα επιβίωσης»
O κύριος Τσαγκάρης λέει ότι στην νέα εποχή οι μικροί επιχειρηματίες θα βρίσκονται πάνω σε κινούμενη άμμο. « Στα καταστήματά μου εργάζονται 40 υπάλληλοι. Θα επιστρέψουν πίσω όλοι γιατί πιστεύω ότι την κρίση πρέπει να την περάσουμε όλοι μαζί. Στα πιο μικρά και μεσαία καταστήματα η αίσθηση είναι αυτή της οικογένειας. Παρ’ όλα αυτά, η επαναλειτουργία μας είναι στοίχημα επιβίωσης και γι’ αυτό η κυβέρνηση πρέπει να καταστρώσει πρόγραμμα διάσωσης».
Και ποιο πρέπει να είναι αυτό κατά τον ίδιο; Χρηματοδοτικά εργαλεία σε όλες ανεξαιρέτως τις επιχειρήσεις με την μορφή μικρών, ευέλικτων δανείων μιας και στην αρχή μεγάλο μέρος των χρημάτων θα πρέπει να δοθεί στους προμηθευτές. Επίσης: οι επιταγές που είναι να πληρωθούν από Ιούνιο έως Σεπτέμβριο θα πρέπει σύμφωνα με τον ίδιο να μεταφερθούν για αργότερα.
Το πιο σημαντικό όπως λέει όμως είναι τα ενοίκια. «Αυτό το μαγαζί έχει ενοίκιο 5.000 ευρώ. Το 60% στα ενοίκια πρέπει να διατηρηθεί μέχρι τις 31/12/2020. Ο, τι απόθεμα είχαμε το ρίχνουμε στο χαμένο χρόνο, αλλά δεν μπορεί να μας πάει πολύ μακριά».
« Η βιτρίνα έχει μείνει με τα χειμωνιάτικα, παγωμένη στο χρόνο»
« Η βιτρίνα έχει μείνει έτσι, παγωμένη στο χρόνο με πιτζάμες χειμωνιάτικες και μαγιό κολυμβητηρίου» μας περιγράφει με τη σειρά τη έξω από τη μικρή της επιχείρηση στην Πετρούπολη, η Ευαγγελία Καρυοφύλλη.
Στο παρελθόν το μαγαζί της υπήρξε μια ανθούσα μικρή οικογενειακή βιοτεχνία στην οποία οι γονείς της Ευαγγελίας και μια μικρή ομάδα υπαλλήλων που δουλέψαν εδώ για πολλά χρόνια, κατασκεύαζαν ελληνικά ποιοτικά μαγιό. Το κατάστημα πουλάει επίσης εσώρουχα, πιτζάμες και νυχτικά.
Η Ευαγγελία Καρυοφύλλη έξω από το κλειστό κατάστημά της στην Πετρούπολη
Τα χρόνια της κρίσης, η επιχείρηση αναγκάστηκε να διώξει σταδιακά το λιγοστό προσωπικό της, ενώ οι γονείς της Ευαγγελίας συνταξιοδοτήθηκαν. Τελικά το μαγαζί πέρασε στην ίδια η οποία κατάφερε τα τελευταία 3 χρόνια με οικονομία και κόπο να το κρατήσει όρθιο ενώ η ίδια «επένδυσε» και στη δική της συλλογή με μαγιό.
Τώρα, ένα νέο φρένο ήρθε να ανακόψει μια σχετικά καλή πορεία. « Πρώτη φορά έχουμε τόσο φόβο για το μέλλον. Με το άνοιγμα θα βάλω όλα τα κομμάτια της προηγούμενης σεζόν στην μισή τιμή κι ελπίζω να τα ξεφορτωθώ. Ευτυχώς που δεν υπάρχουν άλλοι υπάλληλοι εκτός από μένα για να έχω πάλι τον φόβο του δικού τους εργασιακού μέλλοντος.
Τη νέα συλλογή με μαγιό έχω αρχίσει ήδη να τη δουλεύω διστακτικά με λίγα σχέδια και μικρές ποσότητες. Κάπως πρέπει να πατήσουμε πάλι το on και να ευελπιστούμε ότι ακόμα κι αν οι καταναλωτές αύριο θα είναι δύσκολα θα θέλουν ωστόσο να ξεφύγουν από την καραντίνα, να πατήσουν κι αυτοί το on. Θα θέλουν να ανανεωθούν ακόμα κι αν αυτό που θα αγοράσουν θα είναι κάτι λίγο».
«Αν δεν στηριχθούν οι επιχειρήσεις θα έχουμε πολλά λουκέτα»
O πρόεδρος της ΓΣΕΒΒΕ (Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας), Γιώργος Καββαθάς χαρακτηρίζει ως ζοφερή την εικόνα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (με 0 έως 49 άτομα προσωπικό) τη δεδομένη στιγμή. Σύμφωνα με τον ίδιο 7 στις 10 επιχειρήσεις λένε ότι θα αντιμετωπίσουν μεγάλο πρόβλημα ρευστότητας όταν επαναλειτουργήσουν ενώ κι από όσες παραμένουν ανοιχτές 7 στις 10 αναφέρουν δραματική έως και ολική μείωση του κύκλου εργασιών τους. Το πιο ανησυχητικό όμως όπως λέει είναι ότι 1 στους 7 μικρομεσαίους επιχειρηματίες δηλώνει ότι δεν ξέρει αν θα μπορέσει να ανοίξει ξανά το μαγαζί του, πράγμα που σημαίνει ότι 100.000 επιχειρήσεις μπορεί να οδηγηθούν στο λουκέτο προκαλώντας απώλεια 250.000 θέσεων εργασίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο οι παραπάνω επιχειρήσεις αποτελούν το 99% των ελληνικών επιχειρήσεων και προσφέρουν το 80% των θέσεων απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα.
Όσο για την απαραίτητη στήριξη της κυβέρνησης αυτή πρέπει να περιλαμβάνει κατά τον ίδιο οικονομικές ενέσεις μη επιστρεπτέας ρευστότητας: « Πρέπει να δοθούν χρηματοδοτικά εργαλεία όπως προγράμματα ΕΣΠΑ, τα οποία πρέπει να ανοίξουν για πρώτη φορά και για την εστίαση. Xρειαζόμαστε επιδότηση του μη μισθολογικού κόστους κατά 50% για όλο το 2020, μείωση του ΦΠΑ κάτω από το 10% και κατάργηση της προκαταβολής του 100%. Όσο για τα ενοίκια των ακινήτων, πρέπει το 1/3 να πληρώνεται από το καταστηματάρχη, το άλλο 1/3 να επιβαρύνει τον ιδιοκτήτη και το άλλο 1/3 το κράτος, για αρκετούς μήνες ακόμη. Μη ξεχνάτε ότι τα ενοίκια κι ειδικά στους εμπορικούς δρόμους είχαν εκτιναχθεί τα τελευταία 2 χρόνια. Τέλος, θα πρέπει η προστασία της Α κατοικίας να παραταθεί για τουλάχιστον 6 μήνες».
