Όργια εργοδοτικής αυθαιρεσίας και εκμετάλλευσης ή σημεία των καιρών; Οι καταγγελίες εργαζομένων που έρχονται στο φως, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες - με την εποχική εργασία στον τουρισμό να αποτελεί το νούμερο ένα στις επιλογές για κάποια έξτρα μεροκάματα, αλλοιώνουν την εικόνα των εργασιακών συνθηκών στην Ελλάδα.
Όλοι γνωρίζουν ότι ανά περιπτώσεις υπάρχει εργασιακή ασυδοσία. Είναι κοινό μυστικό. Πολλά υπό το πρίσμα του «δουλίτσα να υπάρχει». Άλλα με την εύπεπτη αιτιολογία της οικονομικής κρίσης. Όπως και να χει, οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα και κυρίως η εκάστοτε κυβέρνηση υποχρεούται να πατάξει κάθε μορφή εργασιακού Μεσαίωνα.Πιο πρόσφατο το παράδειγμα το εστιατόριο στην Κέρκυρα. Ο 19χρονος μαθητευόμενος καταγγέλλει με φωτογραφίες και ιατρικές γνωματεύσεις ακόμα και «λούσιμο» με καμένο λάδι σε εστιατόριο του διάσημου σεφ, Έκτορα Μποτρίνι. ««Την έχω ακούσει την καταγγελία τα πράγματα δεν είναι έτσι. Μπροστά σε μένα προσωπικά δεν έχει γίνει τίποτα τέτοιο, όταν είμαι εγώ όλοι είναι “Παναγίες”» είπε ο Εκτορας Μποτρίνι μιλώντας στην τηλεόραση του OPEN και με ανάρτησή του στο Instagram με μία αγαπημένη «οικογένεια» στην κουζίνα του, καταθέτει τη δική του αλήθεια.
Ωστόσο, αυτός ο «Εφιάλτης στης κουζίνα» δεν είναι - δυστυχώς- κάτι το ανήκουστο, κάτι το πρωτόγνωρο για τα εργασιακά χρονικά. Κατά καιρούς έχουν δημοσιοποιηθεί περιπτώσεις ξυλοδαρμών από εργοδότες, εξαναγκασμού με άτυπα μέσα πολύωρης, παράνομης και φυσικά μη αμειβόμενης εργασίας. Αλλά και την περίπτωση της Μυκόνου με τους ξυπόλυτους εργαζόμενους. Οι καταγγελίες έφτασαν σε γιατρό του νησιού όταν οι ίδιοι εργαζόμενοι έφτασαν με φουσκάλες στα πόδια όταν ο εργοδότης απαίτησε να προσφέρουν τον «ελληνικό μύθο», ένα greek summer προς τέρψιν των τουριστών που καταφθάνουν στο νησί.
Αλλά η εργασία - και μάλιστα υπό αυτές τις συνθήκες - απέχουν πολύ από τον τουριστικό μύθο του Ζορμπά και το καλοκαιρινό όνειρο σε κάποιο ελληνικό νησί πλούσιο σε σουβλάκι, μουζάκα και χαμόγελο.Ωστόσο, εδώ εγείρεται ένα ακόμα ερώτημα. Θέτουμε ως δεδομένο ότι είναι ανήκουστο να ζητά ο οποιοσδήποτε εργοδότης τέτοιες εργασιακές συνθήκες για τους υπαλλήλους του αλλά πόσο κοστολογείται η ανθρώπινη αξία; Και πόσο μπορεί κανείς να θέσει εαυτόν στην άγρια και αυθαίρετη εκμετάλλευση του κάθε εργοδότη υπό την αντίληψη «δουλίτσα να υπάρχει».
Ξυλοδαρμοί στη Θεσσαλονίκη
Ανάλογη περίπτωση εργασιακού μεσαίωνα και στην Θεσσαλονίκη. Θυμίζουμε την περίπτωση με τον ξυλοδαρμό ντελίβερι από το αφεντικό του. Τότε, τον Δεκέμβρη του 2018, ξεσηκώθηκε το αρμόδιο Σωματείο. Σύμφωνα με την επιτροπή αγώνα διανομέων Θεσσαλονίκης ο 36χρονος συνάδελφός τους Τάσος Τοπαλίδης, έπεσε θύμα ξυλοδαρμού από τον πρώην εργοδότη του, στους Αμπελόκηπους Θεσσαλονίκης. Ο πρώην εργοδότης συνελήφθη στο πλαίσιο του αυτοφώρου στις 3/12, ύστερα από μήνυση του διανομέα.
«Οι διανομείς υποστηρίζουν ότι είναι το δεύτερο περιστατικό ξυλοδαρμού στη Θεσσαλονίκη μέσα σε δύο μήνες και ζητούν την παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας για το συγκεκριμένο συμβάν, την άμεση έκδοση της εγκυκλίου για ζητήματα υγιεινής και ασφάλειας που, όπως λένε, τους έχουν υποσχεθεί από το αρμόδιο υπουργείο και την εντατικοποίηση των ελέγχων από το ΙΚΑ και την Επιθεώρηση Εργασίας για την αδήλωτη και ανασφάλιστη εργασία.
«Γίνονται έλεγχοι, έχουν πέσει και πρόστιμα και έχουν βρει ανασφάλιστη και αδήλωτη εργασία, αλλά δεν πρέπει να σταματήσουν. Οι εργοδότες βρίσκουν τρόπους (να εισφοροδιαφεύγουν), για παράδειγμα βγάζουν τα κουτιά από τα μηχανάκια (...) Να βρεθούν τρόποι ελέγχου στο δρόμο με το ΙΚΑ και την Επιθεώρηση και στα μαγαζιά ώστε να βρεθεί λύση για ανασφάλιστη, αδήλωτη εργασία και την τρομοκρατία κάποιων εργοδοτών», σημείωσε η Μαργαρίτα Κουταλάκη, μέλος του Δ.Σ. Συνδικάτου Επισιτισμού – Τουρισμού και μέλος της Επιτροπής Αγώνα Διανομέων όπως και ο Βασίλης Κεφαλάς, ο οποίος τόνισε ότι «θα υπάρξουν δυναμικές κινητοποιήσεις, δεν γίνεται να υπάρχει απλήρωτη και ανασφάλιστη εργασία και να τρώμε και ξύλο από πάνω».
Ο κ. Τοπαλίδης, πατέρας ενός εννιάχρονου παιδιού, δήλωνε σχετικά «Ήρθε και με χτύπησε από τα πλάγια στο πρόσωπο με σιδηρογροθιά. (...) Έχω καταθέσει μήνυση, τον έπιασαν με τη διαδικασία του αυτοφώρου και την Παρασκευή θα εκδικαστεί». «Δούλευα στην πιτσαρία του κυρίου. Ο εργοδότης έλειπε και συνεργαζόμουν με την μητέρα του. Είχα συνεννοηθεί να μου κολλήσουν ένσημα για να έχει ασφάλεια το παιδί μου. Ήταν ένα Σάββατο που ήμουν άρρωστος και ενώ τον είχα ειδοποιήσει ότι είμαι άρρωστος μου έστελνε απειλητικά μηνύματα. Πήγα στην αστυνομία και το κατήγγειλα. Η αστυνομία είπε ότι θα το αναλάβει έκαναν συστάσεις στη μάνα του. Παραιτήθηκα από τη δουλειά και προχθές ήμουν στους Αμπελόκηπους στην πλατεία, με πλησίασε και άρχισε να με χτυπά με τα χέρια του. Μας χώρισαν περαστικοί, τον απομάκρυναν από μένα. Πήρε σιδερογροθιά και άρχισε να με χτυπά στο κεφάλι. Έχω σπασμένα ζυγωματικά και μύτη. Συνολικά δούλευα 5 - 6 χρόνια ως διανομέας φαγητού. Δεν κολλάνε ένσημα στα μαγαζιά, κολλάνε μερικά όσο τα πιο λίγα. Επίσης αργούν πάρα πολύ να σε πληρώσουν» είπε ο διανομέας φαγητού.
Μία ακόμα περίπτωση που αποκαλύπτει η ίδια επιτροπή αγώνα, αφορά σε πατσατζίδικο της συμπρωτεύουσας που έφτασε στο σημείο να απολύσει εργαζόμενους και έπειτα να κάνει αγωγή εναντίον τους ζητώντας 800.000 ευρώ από 4 ντελίβερι
απαιτώντας μεταξύ άλλων τα φιλοδωρήματα που είχαν λάβει ενώ εργαζόταν στο μαγαζί. Τραγελαφικό, το γεγονός ότι οι υπεύθυνοι έφτασαν στο σημείο να ζητήσουν στην αγωγή τους ακόμα και το νερό που παρείχαν στους ερργαζομένους, σύμφωνα με την επιτροπή αγώνα διανομέων Θεσσαλονίκης.
Η περίπτωση της «Μανωλάδας» στην Λάρισα
Στην Λάρισα, στις 8 Φεβρουαρίου, σε μία κτηνοτροφική μονάδα, οι εργαζόμενοι Σαλμάν Ατζούμ και Σαίντ Αχμέντ φέρεται να ζήτησαν τα δεδουλευμένα τους. Ωστόσο ο εργοδότης τους είχε άλλη άποψη. Μαζί με δύο «φίλου- μπράβους» που φέρονται να είχαν ακροδεξιές αντιλήψεις και πρακτικές επιτέθηκαν και ξυλοφόρτωσαν τους εργάτες. Ενώ χτυπούσαν τους εργαζόμενους μετανάστες φώναζαν «Μη ζητάς λεφτά, θα πληρώσω όποτε θέλω εγώ».»Η Αστυνομία και η Χρυσή Αυγή είναι φίλοι μου. Θα καλέσουμε τη Χρυσή Αυγή και δεν θα αφήσουμε κανέναν Πακιστανό ζωντανό στη Λάρισα».
Υπενθυμίζεται ότι κάποια χρόνια νωρίτερα η χώρα συγκλονίστηκε από την περίπτωση στη Μανωλάδα. Οι ματωμένες φράουλες της Μανωλάδας έφεραν στο φως τις αγριότητες των εργοδοτών σε βάρος μεταναστών εργαζομένων στη συγκομιδή φράουλας στην περιοχή. Αργότερα, θα έμεναν στην συνείδηση ως «ματωμένες φράουλες». Εργάτες από το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν, ζήτησαν τα χρωστούμενα δεδουλευμένα 6 μηνών. Ακολούθησε ένα έντονος διαπληκτισμός με τους ένοπλους επιστάτες οι οποίοι αποχώρησαν αρχικά για να επιστρέψουν αργότερα και να ανοίξουν πυρ τραυματίζοντας 31 μετανάστες, τους 8 εκ των οποίων σοβαρά.
Οι εξελίξεις ραγδαίες με σούπερ μάρκετ, μανάβικα, λαϊκές να αρνούνται να αγοράσουν πλέον φράουλες από τη Μανωλάδα και τους πελάτες να αντιδρούν στα «ματωμένα προϊόντα».
Οι καταγγελίες στα Jumbo
Σοβαρές καταγγελίες για τις συνθήκες εργασίας υπήρξαν και στα πολυκαταστήματα Jumbo. Οι καταγγελίες έκαναν λόγο για ωράρια – λάστιχο, κυριακάτικη λειτουργία, άδειες που ανακοινώνονται τελευταία στιγμή, ανύπαρκτες γονικές άδειες, ατελείωτη ορθοστασία (πρόσφατα και μόνο μετά από καταιγισμό καταγγελιών τοποθετήθηκαν σκαμπό και καρέκλες σε καταστήματα της αλυσίδας) ακόμα και απαγόρευση στους εργαζόμενους να πίνουν νερό μπροστά στους πελάτες. Και οι καταγγελίες δεν σταμάτησαν εκεί. Η εταιρεία, σύμφωνα πάντα με τις καταγγελίες εργαζομένων, πρόσφερε και «Σεμινάρια» αποφυγής των ελέγχων των αρμόδιων κρατικών φορέων.
Μετά και τις πολλές ανώνυμες καταγγελίες για παραβίαση του ωραρίου, πραγματοποιήθηκαν κατά την εορταστική περίοδο εκτεταμένοι έλεγχοι από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.) και αναμένονται κυρώσεις για παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας σε ζητήματα ωραρίου. «Μαθαίνουμε, μάλιστα, ότι η εταιρεία παραδίδει στους εργαζόμενους “σεμινάρια” αποφυγής ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας», είχε τονίσει σχετικά ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδος (ΟΙΥΕ), Π. Κυριακούλιας. Ο ίδος κατήγγελε μάλιστα ότι, προκειμένου να θεσμοθετηθεί η ακραία ευελιξία στο ωράριο και να αποφύγει νέα πρόστιμα στο μέλλον, η εταιρεία, από την αρχή του χρόνου, «καλεί εκβιαστικά και υπό την απειλή της απόλυσης όλους τους εργαζόμενους να υπογράψουν τροποποιητική ατομική σύμβαση εργασίας για την αλλαγή της ημερήσιας και εβδομαδιαίας εργασίας».
Τους ζητούν συγκεκριμένα «να υπογράψουν την μετατροπή του 5νθημερου εργασίας τους, σε εξαήμερο για 6 συνολικά εβδομάδες κατ΄ έτος και με κριτήριο (όπως περιγράφεται στην τροποποίηση της ατομικής σύμβασης), τις ανάγκες της εταιρείας και ιδίως “κατά τα συνήθη χρονικά διαστήματα προετοιμασίας ή/και κατά τη διάρκεια αιχμής και σώρευσης εργασιών της”». Σημειώνεται ότι η εξαήμερη εργασία επιτρέπεται στον κλάδο του εμπορίου από το 2012 (Ν. 4093/2012) και μόνο αν οι εργαζόμενοι των Jumbo δεν εκβιάζονταν να υπογράψουν την αλλαγή της ατομικής τους σύμβασης, θα μπορούσαν να αποφύγουν την προαναφερθείσα εξέλιξη.
Σύμφωνα με όσα είχε καταγγείλει ο κ. Κυριακούλιας, για τους υπευθύνους καταστημάτων και εργασιακών πόστων η 6ημερη εργασία αφορά: 1 εβδομάδα τον Ιανουάριο, 2 εβδομάδες τον Αύγουστο, 1 εβδομάδα το Σεπτέμβριο, 1 εβδομάδα τον Οκτώβριο και 1 εβδομάδα το Νοέμβριο.
Για τους απλούς εργαζόμενους η 6ήμερη εργασία αφορά: 2 εβδομάδες τον Μάρτιο (σ.σ.: Απόκριες), 1 εβδομάδα τον Απρίλιο (Πάσχα), 1 εβδομάδα τον Σεπτέμβριο (έναρξη σχολικής χρονιάς), 1 εβδομάδα το Νοέμβριο και 1 εβδομάδα το Δεκέμβριο.
Τις περιόδους δηλαδή που αυξάνονται οι ανάγκες των εν λόγω καταστημάτων, λόγω του εποχικού χαρακτήρα που έχει η εμπορική δραστηριότητα των Jumbo.
«Παράλληλα υποχρεώνουν όλους τους εργαζόμενους (θέλουν, δεν θέλουν οι ίδιοι) με 30 ώρες εργασίας την εβδομάδα να εργαστούν 40ωρο όποτε και όταν το ζητήσει η εταιρεία», είχε δηλώσει ο γ.γ. της ΟΙΥΕ, επαναλαμβάνοντας ότι η επιχείρηση αλλαγής του χρόνου οργάνωσης της εργασίας γίνεται εκβιαστικά και υπό την απειλή της απόλυσης και χωρίς φυσικά χωρίς καμιά διαβούλευση με τους εργαζόμενους.
«Η εταιρεία Jumbo πάντως διαμορφώνει μονομερώς την ευελιξία της εργασίας των εργαζομένων, κερδίζοντας ακόμη περισσότερο από την περικοπή του εργασιακού κόστους των ρεπό των εργαζομένων, διότι όπως φαίνεται δεν αρκούν στον “Mr Jumbo” και τους μετόχους τα 220 εκατ. Ευρώ κέρδη της περασμένης χρονιάς και θέλουν ακόμα περισσότερα κέρδη, στύβοντας τους εργαζόμενους και διαλύοντας κάθε προσωπικό και οικογενειακό προγραμματισμό», επισήμανε η Ομοσπονδία.
Η εταιρεία από την πλευρά της κάνει λόγω για αβάσιμες καταγγελίες εναντίον της.
Η περίπτωση My Market
Τον περασμένο Μάρτιο διέρρευσε ένα εσωτερικό έγγραφο διαχείρισης και απαιτήσεων διευθυντικού στελέχους των My Market, όπου γινόταν λόγος για έναν άλλο εργασιακό Μεσαίωνα. Τότε, η υπεύθυνη ενημέρωνε τους υπαλλήλους ότι θα έπρεπε να χαμογελούν επειδή παίρνουν 300 ευρώ μεταξύ άλλων. Η εν λόγω κυρία σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας απομακρύνθηκε από τη θέση της και σύντομα οι ίδιο εργαζόμενοι προχώρησαν σε ανακοινώσεις.
«Ως εδώ, μας παρουσιάζουν ως εργαζόμενους που υποχρεώνονται να «χαμογελούν υποχρεωτικά» ανέφεραν, εκφράζοντας την σφοδρή αντίδρασή τους στον ντόρο που έχει ξεσπάσει για το διαβόητο e-mail διευθύντριας των My Market.
Σε μακροσκελή ανακοίνωση τους ανέφεραν μεταξύ άλλων «ότι οι συνεχιζόμενες και συστηματικές πλέον αναφορές και χρήσεις του συγκεκριμένου περιστατικού από τα ΜΜΕ και τα κοινωνικά δίκτυα γίνονται κυρίως με όρους φαιάς προπαγάνδας, συνειδητής παραπληροφόρησης και απόκρυψης της αλήθειας».
Και η διεθνής πρακτική της Amazon
Ωστόσο,αυτές οι περιπτώσεις δεν αποτελούν ελληνική «πατέντα». Ανάλογες, συνθήκες εργασιακής δουλείας έχουν καταγραφεί και στην Amazon, προκαλώντας σάλο αντιδράσεων.
Σύμφωνα με τη Sunday Mirror στους εργαζόμενους της Amazon, καταμετράται ο χρόνος που ξοδεύουν στην τουαλέτα, ενώ πολλοί αναγκάζονται να εργαστούν υπερωρίες με αποτέλεσμα την περίοδο πριν τα Χριστούγεννα να φτάνουν να εργάζονται μέχρι και 55 ώρες την εβδομάδα. Ρεπόρτερ της Sunday Mirror που εργάστηκε επί πέντε εβδομάδες στην αποθήκη της Amazon στο Essex κατέγραψε σε εικόνες και βίντεο τις συνθήκες που επικρατούν στην εταιρεία. Όπως αποκαλύπτει, οι εργάτες είναι υποχρεωμένοι να επεξεργάζονται ένα δέμα κάθε 30 δευτερόλεπτα.
Κάποιοι εργάτες που δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στους άπιαστους στόχους παραγωγής παρακολουθούνταν από πλήρωμα ασθενοφόρου αφού ορισμένοι κατέρρευσαν εν ώρα εργασίας.
Ο ρεπόρτερ που εργάστηκε στην Amazon αρχικά επρόκειτο να πακετάρει 120 τεμάχια την ώρα, ωστόσο ο στόχος παραγωγής σύντομα έφτασε τα 200 τεμάχια με τον μισθό να ανέρχεται στις 8,20 λίρες την ώρα.
«Όλοι υποφέρουν εδώ. Τραυματίστηκε εν ώρα εργασίας, ωστόσο έπρεπε να συνεχίσω», ανέφερε συνάδελφός του ρεπόρτερ.
Η εταιρεία από την πλευρά της υποστήριξε ότι «παρέχει ένα ασφαλές και θετικό εργασιακό περιβάλλον με ανταγωνιστικές αμοιβές και οφέλη από την πρώτη ημέρα. Είμαστε περήφανοι για το ότι έχουμε δημιουργήσει χιλιάδες μόνιμες θέσεις τα τελευταία χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο.«Προσφέρουμε σπουδαίες θέσεις εργασίες και θετικό περιβάλλον με ευκαιρίες προαγωγής. Όπως οι περισσότερες εταιρείες, περιμένουμε ένα συγκεκριμένο επίπεδο απόδοσης. Οι στόχοι παραγωγής βασίζονται σε παλαιότερες επιδόσεις εργαζομένων μας. Οι συνεργάτες μας αξιολογούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς γνωρίζουμε ότι μια ποικιλία παραγόντων μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα ανταπόκρισης σε κάθε ημέρα και ώρα», ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
{https://twitter.com/neademokratia/status/1144516326519648257?s=20}
Οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης και του Κυριάκου Μητσοτάκη για τα εργασιακά
Ο εργασιακός τομέας αποτέλεσε σημαντικό πυρήνα στις προγραμματικές δηλώσεις της Νέας Δημοκρατίας.
Στους στόχους για ισχυρή ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή, χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ εργαζόμενων, κράτους και επιχειρήσεων, διαμηνύει η Νέα Δημοκρατία. Ουσία του κοινωνικού αυτού συμβολαίου είναι ότι το κράτος προσφέρει ένα καλό επιχειρηματικό περιβάλλον και χαμηλή φορολογία και οι επιχειρήσεις είναι συνεπείς σε όλες τις υποχρεώσεις τους, αμείβουν καλά τους εργαζομένους τους και τους κάνουν συμμέτοχους στα κέρδη και την ανάπτυξη της επιχείρησης.
Για το σκοπό αυτό, όπως ανέφερε η κυβέρνηση και προεκλογικά:
«Απαιτούμε από τις επιχειρήσεις να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους απέναντι στους εργαζομένους και ειδικότερα να τηρούν απαρέγκλιτα την εργασιακή νομοθεσία.
Εγγυόμαστε την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας, αξιοποιώντας την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τα νέα συστήματα για στοχευμένους και ουσιαστικότερους ελέγχους.
Καθιερώνουμε λευκό μητρώο επιχειρήσεων και επιβραβεύουμε με χαμηλότερες εισφορές τις επιχειρήσεις που είναι ασφαλιστικά συνεπείς και σέβονται την εργατική νομοθεσία.
Παρέχουμε κίνητρα στις επιχειρήσεις για να δίνουν πρόσθετες παροχές στους εργαζομένους τους είτε με τη μορφή δωρεάν μεταφοράς στην εργασία τους, είτε με επιπλέον ασφαλιστικές παροχές, είτε και με συμμετοχή στα κέρδη, είτε με ειδικά προγράμματα απόκτησης μετοχών.
Θεσπίζουμε την αύξηση του κατώτατου μισθού σε ποσοστό διπλάσιο από το ποσοστό ανάπτυξης του ΑΕΠ, ώστε ο κατώτατος μισθός να αυξάνεται ακολουθώντας τη πορεία βελτίωσης της οικονομίας.
Για τη βελτίωση του κλίματος μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, υιοθετούμε το Ολλανδικό μοντέλο κοινωνικού διαλόγου. Εργοδότες, εργαζόμενοι και – όπου χρειάζεται - η Κυβέρνηση, υπό συνθήκες ουσιαστικού διαλόγου, θα καταλήγουν σε συναινετικές λύσεις που θα διασφαλίζουν αύξηση της απασχόλησης και μακροχρόνια εργασιακή ειρήνη. Η προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, η αύξηση της παραγωγικότητας του ανθρώπινου δυναμικού και η βελτίωση των μισθολογικών και μη παροχών θα βασίζονται πλέον στα πραγματικά δεδομένα της αγοράς και στις καλές διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές.».
