Μηχανισμός αναγκαστικής είσπραξης
Η αναγκαστική είσπραξη κρίνεται απαραίτητη λόγω του μεγάλου όγκου οφειλών που εντάσσονται στο Κ.Ε.Α.Ο., η λήψη μέτρων ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του χρέους και το προφίλ του κάθε οφειλέτη είναι πιο απαραίτητη από ποτέ.
Στα αναγκαστικά μέτρα που λαμβάνονται από το ΚΕΑΟ, υπάρχει διαστρωμάτωση ανάλογα με την παλαιότητα και το ύψος της οφειλής.
Έτσι, προτεραιότητα για λήψη μέτρων δίνεται στις πιο πρόσφατες οφειλές, οι οποίες έχουν θεωρητικά υψηλότερη εισπραξιμότητα. Παράλληλα, εντατικότερες προσπάθειες για αναγκαστική είσπραξη απαιτούνται για τους οφειλέτες με υψηλές οφειλές (π.χ. άνω των 300.000 ευρώ). Για το σκοπό αυτό, στη διάρθρωση των Περιφερειακών Υπηρεσιών με βάση το νέο Οργανισμό προβλέφθηκε ξεχωριστό τμήμα για την διαχείριση των μεγάλων οφειλετών, ώστε να υπάρχει συνεχής και στενή παρακολούθηση των οφειλετών αυτών και των μέτρων που λαμβάνονται.
Επιπλέον, με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν στο πληροφοριακό σύστημα αξιολογείται το προφίλ του οφειλέτη. Στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την δημιουργία του προφίλ οφειλέτη είναι η νομική μορφή, ο κλάδος δραστηριότητας, η αξιοπιστία και η γενικότερη συμπεριφορά του οφειλέτη σε σχέση με την εκπλήρωση των τρεχουσών και των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών του.
Για παράδειγμα, η καταβολή των τρεχουσών εισφορών και η παράλληλη καταβολή ανελλιπώς κάθε μήνα εύλογου ποσού έναντι της οφειλής λαμβάνεται υπόψη υπέρ του οφειλέτη. Αντίθετα, η συνεχής ένταξη σε ρυθμίσεις και απώλεια αυτών αποδυναμώνουν το προφίλ αξιοπιστίας του οφειλέτη. Σημαντική δράση είναι και η ανάλυση των αποτελεσμάτων της κατηγοριοποίησης των οφειλών σύμφωνα με τη βιωσιμότητά τους (Triage). Τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα της κατηγοριοποίησης πρόκειται να αξιοποιηθούν μεταξύ άλλων για τον προσδιορισμό των οφειλετών στους οποίους θα πρέπει να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση, δεδομένου ότι από την ανάλυση φαίνεται να μπορούν να ικανοποιήσουν το χρέος τους (δηλαδή έχουν βιώσιμες οφειλές και υψηλή ικανότητα αποπληρωμής).
Κρίσιμος παράγοντας είναι και η συνεργασία με την φορολογική διοίκηση τόσο για την άντληση πληροφοριών για τα οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη όσο και για ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την εισπραξιμότητα των οφειλών. Συχνά διαπιστώνεται ότι οι οφειλέτες των ασφαλιστικών ταμείων έχουν και φορολογικές οφειλές. Η συνεργασία θα συμβάλλει στη λήψη στοχευμένων μέτρων κατά των περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών, καθώς και στον εμπλουτισμό του προφίλ του κάθε οφειλέτη με στοιχεία που αφορούν την φερεγγυότητά του και την ικανότητά του να ανταπεξέλθει στην πληρωμή των οφειλών. Η Διεύθυνση Αναγκαστικών Μέτρων Είσπραξης και Νομικής Υποστήριξης σχεδιάζει την διεύρυνση των διαθέσιμων εργαλείων αναγκαστικής είσπραξης αξιοποιώντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, θα επιδιωχθεί η επέκταση και συστηματοποίηση της χρήσης των αρχείων στόχευσης των συνεχώς εντασσόμενων στο Κ.Ε.Α.Ο. ασφαλιστικών ταμείων ώστε να ενισχυθεί η λήψη αναγκαστικών μέτρων.
Επίσης, θα γίνει ο προσδιορισμός των κριτηρίων επιλεξιμότητας οφειλετών για διενέργεια κατά αυτών προγραμμάτων πλειστηριασμών κινητής/ακίνητης περιουσίας. Επίσης σχεδιάζεται η παρακολούθηση της διενέργειας ή μη των προγραμμάτων πλειστηριασμών τρίτων καθώς και η αναζήτηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών για τις οποίες ευθύνονται οι καθ’ ων οι πλειστηριασμοί να πραγματοποιείται αυτοματοποιημένα από την Κεντρική Υπηρεσία ΚΕΑΟ βάσει του ΑΦΜ του καθ’ ού ο πλειστηριασμός, μέσω της υποστηρικτικής βάσης δεδομένων οφειλετών, παράγοντας σχετικά αρχεία οφειλών προς αναγγελία τα οποία θα αποστέλλονται προς τις αρμόδιες περιφερειακές υπηρεσίες Κ.Ε.Α.Ο. προκειμένου να εκδοθούν και να κοινοποιηθούν στους συμβολαιογράφους εμπρόθεσμα και στοχευμένα οι αναγγελίες.
Με τον τρόπο αυτό αναμένεται να περιοριστούν στο ελάχιστο οι μη αναγγελλόμενες απαιτήσεις στις περιπτώσεις που οι αρμόδιες για την αναγγελία των απαιτήσεων περιφερειακές υπηρεσίες Κ.Ε.Α.Ο. δεν εδρεύουν στην περιοχή του εκπλειστηριαζόμενου ακινήτου. Η διαδικασία κεντρικής παρακολούθησης των προγραμμάτων πλειστηριασμού τρίτων καθώς και της αναζήτησης των προς αναγγελία οφειλών έχει εκκινήσει πιλοτικά και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2019.
Εφαρμόζοντας μεθοδολογίες ανάλυσης κινδύνου, το ΚΕΑΟ θα εστιάσει:
στον εντοπισμό παραβατικών συμπεριφορών - οργανωμένης εισφοροδιαφυγής ώστε να γίνονται οι απαραίτητες ενέργειες παρεμπόδισης συνέχισης της παραβατικής συμπεριφοράς και επικοινωνίας με τις αρμόδιες Υπηρεσίες ελέγχου
στον καθορισμό της θεωρητικής εισπραξιμότητας της οφειλής ώστε να εντοπίζονται: α) οι οφειλέτες στους οποίους θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα κατά την λήψη αναγκαστικών μέτρων γιατί η οφειλή τους είναι υψηλής εισπραξιμότητας και β) οι οφειλές που είναι χαμηλής εισπραξιμότητας και η επιδίωξη της είσπραξής τους δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα, δηλαδή συνεπάγεται άσκοπη κατασπατάληση υλικών και ανθρώπινων πόρων και για τις οποίες θα πρέπει να κινηθούν οι διαδικασίες χαρακτηρισμού ως ανεπίδεκτων είσπραξης
στην δημιουργία του προφίλ του οφειλέτη λαμβάνονται υπόψη τα χαρακτηριστικά του οφειλέτη (νομική μορφή, δραστηριότητα), αλλά και την γενικότερη συμπεριφορά του σχετικά με την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του (συνέπεια στην καταβολή των τρεχουσών εισφορών, τακτική καταβολή εύλογων ποσών έναντι της οφειλής κλπ.) Παράλληλα, το Κ.Ε.Α.Ο. εστιάζει στον εντοπισμό περιπτώσεων οργανωμένης εισφοροδιαφυγής και συστηματικής δημιουργίας οφειλών.
Έντονη παραβατικότητα παρατηρείται σε επιχειρήσεις εταιρικής μορφής κεφαλαιουχικού χαρακτήρα, κυρίως μονοπρόσωπες Ε.Π.Ε. και Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρίες (Ι.Κ.Ε.), που καταστρατηγούν τις διατάξεις της νομοθεσίας περί ευθύνης διοικούντων νομικά πρόσωπα για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών που οφείλονται από τα νομικά αυτά πρόσωπα. Για την αντιμετώπιση των παραπάνω περιπτώσεων, άμεσης προτεραιότητας ζήτημα είναι ο ασφαλής εντοπισμός των εικονικών υπευθύνων για τον καταλογισμό των εισφορών στους πράγματι ωφελούμενους από την παράνομη δραστηριότητα. Τα πρόσωπα αυτά είναι που έχουν την υποχρέωση αλλά και την οικονομική δυνατότητα να αποκαταστήσουν τη ζημία των ασφαλιστικών οργανισμών που προκλήθηκε από τη δραστηριότητά τους.
