Όπως αναφέρει η εγκύκλιος του υπουργείου Εσωτερικών προσδιορίζοντας ειδικότερα μία από τις κατηγορίες που υπάγονται στην νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των υπαλλήλων ΟΤΑ και συγκεκριμένα για τους εργαζόμενους - καθαρίστριες, αποκλειστικά και κατά πλήρες ωράριο, που απασχολούνται στις τουαλέτες κοινόχρηστων χώρων και Δημοτικών κτιρίων κάνει γνωστό ότι υπάγονται και αυτοί θα «απολαμβάνουν» τους ειδικούς όρους αδειών και του μειωμένου ωραρίου.
Συμφωνα με το ΥΠΕΣ η αναφορά στην αποκλειστικότητα της απασχόλησης σε συνδυασμό με τον ειδικότερο προσδιορισμό ενός μόνο χώρου – τομέα εργασίας (αφοδευτήρια – τουαλέτες), γεννά το ερμηνευτικό ζήτημα εάν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης αυτής (και συνεπώς στους δικαιούχους των επιπλέον ημερών κανονικής άδειας, μετά τη συμπλήρωση 5ετίας,υπάγονται εργαζόμενοι/-ες που απασχολούνται κατ’ αποκλειστικότητα στα αφοδευτήρια – τουαλέτες των κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών κτιρίων ή εάν η αληθής έννοια της διάταξης καταλαμβάνει τους εργαζόμενους που έχουν την αποκλειστική ευθύνη καθαρισμού των χώρων αυτών και οι οποίοι απασχολούνται κατ’ αποκλειστικότητα σε εργασίες, στα κύρια καθήκοντα των οποίων, περιλαμβάνεται και ο καθαρισμός των τουαλετών – αφοδευτηρίων.
Λαμβάνοντας υπ’ όψη τη γραμματική διατύπωση της διάταξης, τη συστηματική ερμηνεία αυτής, αλλά και το σκοπό των συμβαλλόμενων μερών, όπως αυτός προσδιορίστηκε κατά τις διαπραγματεύσεις, η άποψη της υπηρεσίας μας είναι η ακόλουθη:
Δεδομένου ότι, κατά την κείμενη νομοθεσία, δεν υφίσταται ειδικότητα «Εργάτης (ή καθαριστής) αφοδευτηρίων (ή τουαλετών)», ειδικότητα δηλαδή που να έχει ως μόνο και αποκλειστικό καθήκον τον καθαρισμό αφοδευτηρίων/τουαλετών, θεωρήθηκε σκόπιμη, ήδη από το γράμμα της διάταξης, η ενδεικτική αναφορά ειδικοτήτων που υπάγονται απευθείας και αυθεντικά στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης, με τον προσδιορισμό ως τέτοιων των ειδικοτήτων των εργατών/καθαριστριών που απασχολούνται στις τουαλέτες κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών κτιρίων.
Με την έννοια αυτή, η αναφορά της διάταξης σε αποκλειστική και κατά πλήρες ωράριο απασχόληση δεν αφορά, εν προκειμένω, κατά το γράμμα της διάταξης, τον χώρο απασχόλησης, τα αφοδευτήρια (αφού στην περίπτωση αυτή, κατά τα ανωτέρω και ελλείψει ειδικότητας τα καθήκοντα της οποίας να περιορίζονται αποκλειστικά και μόνο στον καθαρισμό των τουαλετών, η διάταξη θα παρέμενε κενή περιεχομένου), αλλά αυτές καθ’ εαυτές τις ειδικότητες (στα καθήκοντα των οποίων και μόνον αυτών –αποκλειστικά- περιλαμβάνεται ο καθαρισμός των τουαλετών).
Τα ανωτέρω προκύπτουν, ωστόσο, και από τη συστηματική ερμηνεία της εν λόγω διάταξης, τη συνεκδοχική δηλαδή ανάγνωσή της κατ’ αντιστοιχία και σε αναφορά προς τις υπόλοιπες περιπτώσεις που αναφέρονται στη συγκεκριμένη παράγραφο.
Παράλληλα γίνεται σε αναφορά σε εργαζόμενους που απασχολούνται αποκλειστικά και κατά πλήρες ωράριο …β.’ Στην ταφή και εκταφή νεκρών, ήτοι ενδεικτικά εργάτες που απασχολούνται με την ταφή και εκταφή νεκρών, οι εργάτες καθαριότητας των Κοιμητηρίων, καθώς και οι καθαριστές οστών». Και στην περίπτωση αυτή επομένως, ενώ γίνεται αναφορά σε αποκλειστική και κατά πλήρες ωράριο απασχόληση στην ταφή και εκταφή νεκρών, ρητά γίνεται αναφορά και στους εργάτες καθαριότητας Κοιμητηρίων (οι οποίοι, αν και δεν απασχολούνται κατ’ αποκλειστικότητα με την ταφή και εκταφή νεκρών, εντούτοις απασχολούνται αποκλειστικά σε εργασίες που περιλαμβάνουν, μεταξύ των καθηκόντων τους, την ταφή και εκταφή νεκρών). Αντιστοίχως, στην περίπτ. γ’ της ίδιας παραγράφου γίνεται αναφορά σε εργαζόμενους που απασχολούνται αποκλειστικά και κατά πλήρες ωράριο ….γ.’ στην Ασφαλτόστρωση, ήτοι ενδεικτικά Τεχνίτες, Οδηγοί Φορτηγών Αυτοκινήτων, Χειριστές Μηχανημάτων Έργων και εργάτες που απασχολούνται με την ασφαλτόστρωση των οδών, τη συντήρηση, την οδοσήμανση του Δημοτικού Οδικού Δικτύου κλπ χώρων». Και στην περίπτωση αυτή, ενώ προσδιορίζεται κατ’ αρχήν ο βασικός επιβαρυντικός παράγων, οι εργασίες ασφαλτόστρωσης η ίδια η διάταξη υπάγει απευθείας στο πεδίο εφαρμογής της και ειδικότητες τα καθήκοντα των οποίων δεν περιορίζονται σε αυτήν καθ’ εαυτή την ασφαλτόστρωση, αλλά που πάντως κατ’ αποκλειστικότητα απασχολούνται με εργασίες που περιλαμβάνουν -ως κύριο καθήκον- και την ασφαλτόστρωση.
Σε κάθε περίπτωση και όπως κατέστη απολύτως σαφές κατά τη διαδικασία των συλλογικών διαπραγματεύσεων, σκοπός των μερών ήταν να περιλάβουν στους ειδικούς όρους που τέθηκαν με τις εν θέματι διατάξεις και τους εργαζόμενους αυτούς που είναι κατ’ αποκλειστικότητα επιφορτισμένοι (μόνον αυτοί, δηλαδή) με τη συστηματική και διαρκή φροντίδα για την καθαριότητα των αφοδευτηρίων – τουαλετών κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών κτιρίων.
Αφού ελήφθη υπ’ όψη, δηλαδή, ότι μεταξύ των κύριων καθηκόντων των καθαριστών/καθαριστριών των κοινοχρήστων χώρων των δήμων είναι η εξ ορισμού επιβαρυντική (και δυνάμενη να φέρει τον εργαζόμενο σε επαφή με βλαπτικούς, για την υγεία του, παράγοντες) εργασία του καθαρισμού των τουαλετών – αφοδευτηρίων, καθώς και το γεγονός ότι αποκλειστικά αυτές οι ειδικότητες επιβαρύνονται με τις ειδικές συνθήκες που επιβάλλει η διαρκής μέριμνα για την καθαριότητα των χώρων αυτών, κρίθηκε σκόπιμη η υπαγωγή των ειδικοτήτων αυτών στους ειδικούς όρους αδειών – εβδομαδιαίου ωραρίου που τέθηκαν με τις συγκεκριμένες διατάξεις.
Εν όψει των ανωτέρω, το υπουργείο Εσωτερικών κάνει γνωστό ότι οι δικαιούχοι των ειδικών όρων αδειών και του μειωμένου ωραρίου που θεσπίζεται με τις εν θέματι διατάξεις είναι όλοι οι εργαζόμενοι/-ες, που ως εκ της ειδικότητάς τους, απασχολούνται κατ’ αποκλειστικότητα σε εργασίες, στα κύρια καθήκοντα των οποίων, είναι η συστηματική και διαρκής υποχρέωση τήρησης της καθαριότητας των αφοδευτηρίων – τουαλετών κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών κτιρίων.
Τέλος επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω ισχύουν αντιστοίχως και για το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου (αορίστου και ορισμένου χρόνου) που απασχολείται στους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ και εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ισχύουσας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας προσωπικού ιδιωτικού δικαίου έτους 2018.
