Η πρωταρχική λειτουργία του φορολογικού συστήματος είναι η συλλογή εσόδων με την πρόκληση των ελάχιστων δυνατών παραμορφώσεων στην οικονομία. Τα έσοδα που συλλέγει το φορολογικό σύστημα είναι αυτά τα οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση των λειτουργιών του κράτους και κυρίως του κοινωνικού του ρόλου, αναφέρεται στα συμπεράσματα μελέτης του ΙΟΒΕ με τίτλο: «Γραμμική Φορολόγηση: Μια νέα αρχή;» η οποία πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Ελληνοβρετανικού Επιμελητηρίου και παρουσιάστηκε σήμερα σε εκδήλωση.
Στη μελέτη αναλύεται πώς το φορολογικό σύστημα έχει αποδειχθεί ανεπαρκές για την αναδιανομή του εισοδήματος και πώς ο ρόλος αυτός είναι καλύτερα να αφεθεί στην πολιτική των δαπανών.
Στην ανάλυση του συστήματος της γραμμικής φορολόγησης, που παρατίθεται στη μελέτη, φαίνεται ότι αυτού του είδους τα συστήματα αντιμετωπίζουν πολιτικά προβλήματα, τόσο λόγω της μη εξοικείωσης των Δυτικοευρωπαϊκών δημοσιονομικών συστημάτων με αυτά, όσο και με το φόβο ότι δεν επαρκούν για να στηρίξουν το κοινωνικό κράτος του λεγόμενου Ευρωπαϊκού μοντέλου. Παρ' όλα αυτά η μελέτη δείχνει ότι κάτι τέτοιο δεν αληθεύει, καθώς προτείνει ένα σύστημα, το οποίο αφ' ενός μπορεί να είναι η φυσική απόληξη του νέου φορολογικού συστήματος που θα αρχίσει να ισχύει το 2014, αφ' ετέρου δε θα είναι πολύ πιο απλό και διαφανές, με χαμηλότερους συντελεστές
Το σύστημα, το οποίο ενδεικτικά παρατίθεται προβλέπει έναν βασικό συντελεστή 20% για όλα τα εισοδήματα, ανεξαρτήτως πηγής και προσώπου, ενώ προβλέπεται και ένας χαμηλότερος συντελεστής 10% για χαμηλούς μισθούς, συντάξεις και ενοίκια (με αφορολόγητο ποσό για μισθούς και συντάξεις). Το σύστημα αυτό, το οποίο είναι δημοσιονομικά ουδέτερο, είναι απλώς μια ένδειξη για το πώς μια τέτοια πολιτική μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος, δημιουργώντας αναπτυξιακές προϋποθέσεις.
Η εκδήλωση άνοιξε με χαιρετισμό που απεύθυναν ο. Οδυσσέας Κυριακόπουλος, πρόεδρος του ΙΟΒΕ και ο κ. Χάρης Οικονομόπουλος πρόεδρος του Ελληνοβρετανικού Επιμελητηρίου. Την μελέτη του ΙΟΒΕ παρουσίασε ο Νίκος Καραβίτης, αναπληρωτής καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο ενώ την κεντρική ομιλία πραγματοποίησε, για λογαριασμό του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) καθηγητής Πάνος Τσακλόγλου. Ο κ. Στουρνάρας δεν κατόρθωσε να παρευρεθεί στην εκδήλωση λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων.
Για το θέμα μίλησαν επίσης ο αναπληρωτής καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Μάνος Ματσαγγάνης, και ο διευθύνων σύμβουλος της EY (Ernst & Young) Πάνος Παπάζογλου. Τη συζήτηση που ακολούθησε συντόνισε ο καθηγητής Nίκος Βέττας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ.
Ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Ο. Κυριακόπουλος, στο χαιρετισμό του, αναφέρθηκε στην επιτακτική ανάγκη μιας αναπτυξιακής επανεκκίνησης στην ελληνική οικονομία χωρίς να υπάρξει οπισθοδρόμηση στον τομέα της δημοσιονομικής σταθεροποίησης αλλά στη βάση μεταρρυθμίσεων. Όπως σημείωσε, ο σχεδιασμός και η εφαρμογή ενός φορολογικού συστήματος που θα χαρακτηρίζεται πρώτα απ' όλα από απλότητα και σταθερότητα αποτελεί μείζονα προϋπόθεση προς αυτή την κατεύθυνση. «Το ΙΟΒΕ συμμετέχει ενεργά στο δημόσιο διάλογο και τον υποστηρίζει στη βάση ερευνητικών μελετών που εκπονούνται στα καίρια ζητήματα της οικονομίας, όπως αυτό της φορολογικής μεταρρύθμισης», υπογράμμισε ο κ. Κυριακόπουλος.
Στην παρέμβασή του ο πρόεδρος του Ελληνοβρετανικού Επιμελητηρίου Χ. Οικονομόπουλος υπογράμμισε την πολυπλοκότητα και την γραφειοκρατία που κυριαρχούν στο σημερινό καθεστώς υπογραμμίζοντας πως με ένα σταθερό φορολογικό συντελεστή εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων το δημοσιονομικό έσοδο θα παρέμενε ανέπαφο, ενώ παράλληλα θα αντιμετωπιζόταν μια κι έξω κάθε σχετική γραφειοκρατία και εστία διαφθοράς. Ο κ. Οικονομόπουλος υπογράμμισε την αδράνεια που επικρατεί και πως η διαιώνιση της σημερινής κατάστασης εντείνει το αίσθημα κοινωνικής αδικίας.
Στο κείμενο της ομιλίας του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, που ανέγνωσε ο κ. Τσακλόγλου, σημειώθηκαν οι τρεις μεγάλες νομοθετικές πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης στη φορολογική νομοθεσία: ο νέος Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, ο νέος Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών και Κώδικας Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών.
«Η παρούσα κυβέρνηση προσπάθησε με τον πλέον δραστικό τρόπο να προβεί σε τομές και αλλαγές των οποίων το μέγεθος και οι επιπτώσεις είναι σημαντικά μεγαλύτερες από όσες έχουν πραγματοποιηθεί για πολλά χρόνια στο παρελθόν»,
τονίζεται. Σύμφωνα με το κείμενο του υπουργού Οικονομικών οι βασικές καινοτομίες του νέου πλαισίου είναι πολλές και δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχουν αναδειχθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο:
- Με το νέο σύστημα διευρύνεται η φορολογική βάση μέσω της υποχρεωτικής δήλωση όλων των εισοδημάτων από όλους τους πολίτες και η πλήρης ένταξη στο φορολογικό σύστημα ομάδων που μέχρι σήμερα φορολογούνταν ελλιπώς ή με αδιαφανή τρόπο.
- Βελτιώνεται σημαντικά η φορολογική δικαιοσύνη: Η συνεισφορά των επαγγελματικών και κοινωνικών ομάδων διαμοιράζεται δικαιότερα και δεν περιορίζεται πλέον στη σχεδόν αποκλειστική επιβάρυνση των μισθωτών και συνταξιούχων.
- Εξορθολογίζεται η φορολογική μεταχείριση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η οποία πλέον θα αντιμετωπίζεται με ενιαίο τρόπο.
- Αντιμετωπίζεται τολμηρά η δημιουργία υπεραξιών για κινητές και ακίνητες περιουσίες με την εισαγωγή φόρου υπεραξίας για τα φυσικά πρόσωπα και μόνο, αφού τα Νομικά Πρόσωπα φορολογούνται μέσω της φορολογίας των κερδών τους.
- Από το 2015 εντάσσεται στο φορολογικό σύστημα το αγροτικό εισόδημα με ένα πολύ μικρό συντελεστή που έχει ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του μαύρου εισοδήματος των μεσαζόντων.
- Αποδεσμεύεται σε κάποιο βαθμό η κοινωνική από τη φορολογική πολιτική. Αυτό, πέρα από τη διαφάνεια και την αποκατάσταση της κοινωνικής δικαιοσύνης, πρακτικά σημαίνει ότι 869.000 οικογένειες με ένα ή δύο παιδιά μπορούν να πάρουν για πρώτη φορά επίδομα. Η φορολογική πολιτική δεν είναι πάντα το πιο πρόσφορο εργαλείο άσκησης κοινωνικής πολιτικής.
