Η Επιτροπή Διαφάνειας και Πρόληψης της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) αποφάσισε να συνεχίσει την προσπάθεια που ξεκίνησε το 2013 για τη διερεύνηση του φαινομένου της ασφαλιστικής απάτης, με την αποστολή ειδικά διαμορφωμένου ερωτηματολογίου το οποίο αναφέρεται στον κλάδο αυτοκινήτων και το ερωτηματολόγιο αναφερόταν στα έτη 2015 - 2016.
Με βάση τις δηλώσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, αυξήθηκαν κατά 8% οι έρευνες κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου (από 6.068 έρευνες το 2015 σε 6.561 το 2016) και αποτέλεσμα αυτών ήταν η αύξηση κατά 55% των εξακριβωμένων περιπτώσεων απάτης (από 2.318 περιπτώσεις το 2015 σε 3.583 το 2016). Επισημαίνεται ότι το 80% των εξακριβωμένων περιπτώσεων απάτης καταγράφηκε από τις ασφαλιστικές εταιρείες που διέθεταν οργανωτικά ειδικό τμήμα διερεύνησης της ασφαλιστικής απάτης στον κλάδο αυτοκινήτων.
Παρέμεινε επομένως υψηλός ο δείκτης της αναλογίας των εξακριβωμένων περιπτώσεων απάτης επί των αντίστοιχων ερευνών (38% και 55% τις δύο εξεταζόμενες χρονιές).
Αύξηση της οικονομικής διάστασης της απάτης
Με βάση την αποτίμηση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων που έλαβαν μέρος στην έρευνα, το οικονομικό όφελος από την εξακρίβωση των απατηλών απαιτήσεων αποζημίωσης αυξήθηκε κατά 51% κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου (από 4,9 εκατ. ευρώ το 2015 σε 7,5 εκατ. ευρώ το 2016).
Το οικονομικό όφελος ανά εξακριβωμένη περίπτωση απάτης (μέσος όρος) παραμένει σχετικά σταθερό: 2.131 ευρώ το 2015 και 2.087 ευρώ το 2016.
Οικονομική αναλογία της απάτης προς τις αποζημιώσεις
Η σύγκριση της οικονομικής διάστασης (όφελος) της αποκαλυφθείσας απάτης (όπως προσδιορίσθηκε από την αποτίμηση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων) σε σχέση με τις καταγεγραμμένες καταβολές αποζημιώσεων του κλάδου αυτοκινήτων, δίνει την ακόλουθη αναλογία (αυξημένη το 2016 σε σχέση με το 2015):
- Για το σύνολο των επιχειρήσεων που συμμετείχαν (μέση αναλογία): 2015: 1,3% και 2016: 2,2%
- Όμως είναι μεγάλη η διακύμανση της αναλογίας αυτής, μεταξύ των επιχειρήσεων της έρευνας: 2015: από 0,1% έως 4,9% και 2016: από 0,3% έως 7,1%.
Ιεράρχηση εντοπισμένων περιπτώσεων ασφαλιστικής απάτης
Με βάση την συχνότητα εμφάνισης (πρώτη η πιο συχνή περίπτωση) των εντοπισμένων περιπτώσεων ασφαλιστικής απάτης (ως προς τον οικονομικό τους αντίκτυπο) ανά τύπο απάτης, δηλώθηκαν οι εξής περιπτώσεις:
- Κατασκευή / αλλοίωση συνθηκών ασφαλιστικού γεγονότος (πχ. δήλωση εξυπηρέτησης, σκηνοθετημένο ατύχημα, αντιστροφή υπαιτιότητας κλπ.)
- Υπερκοστολόγηση
- Δήλωση ψευδών στοιχείων ασφάλισης που επηρεάζουν την τιμολόγηση
- Πλαστά ασφαλιστήρια συμβόλαια
Συνηθέστερες ενδείξεις πιθανής ασφαλιστικής απάτης
Με βάση την συχνότητα εμφάνισης (πρώτη η πιο συνηθέστερη περίπτωση) των ενδείξεων που εντοπίζονται κατά την διαδικασία ανίχνευσης μιας πιθανής ασφαλιστικής απάτης, δηλώθηκαν οι εξής περιπτώσεις:
- Ασύμβατες ζημιές ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος
- Ζημιές χωρίς επαφή μεταξύ των εμπλεκομένων οχημάτων
- Ζημιά σε σύντομο χρονικό διάστημα είτε από την έναρξη ασφάλισης (νέο ασφαλιστήριο) είτε μετά την επέκταση κάλυψης (προσθήκη κάλυψης κατά τη διάρκεια της ασφαλιστικής περιόδου)
- Υπερτιμολόγηση ή υπερβολική απαίτηση
- Φιλική ή συγγενική ή άλλη σχέση (πχ. συνάδελφοι, γείτονες) μεταξύ των εμπλεκομένων
- Ασυνεπείς δηλώσεις
- Συνεργεία επισκευής ή ανταλλακτικών
- Επαναλαμβανόμενες ζημιές
- Ζημιές μεταξύ οχημάτων που ασφαλίζονται από τον ίδιο ασφαλιστικό πράκτορα / διαμεσολαβούντα
- Το ατύχημα συνέβη σε βραδινές ώρες
- Προσθήκη νέων καλύψεων ή αύξηση ορίων υφιστάμενης κάλυψης κατά τη διάρκεια ασφάλισης (αφορά σε προαιρετικές καλύψεις)
- Παραποιημένα έγγραφα
- Αδυναμία προσκόμισης παραστατικών / αποδεικτικών στοιχείων
- Το ατύχημα συνέβη σε απομακρυσμένη περιοχή.
Συμπεράσματα
Από την επεξεργασία των απαντήσεων προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:
Παρατηρείται αυξανόμενο ενδιαφέρον από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις για την καταπολέμηση της απάτης. Αύξηση των εξειδικευμένων δομών διερεύνησης στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις (ειδικά στην ασφάλιση αυτοκινήτου). Αυξανόμενη χρήση ειδικού λογισμικού ανίχνευσης απάτης. Αύξηση πλήθους ερευνών περιπτώσεων απάτης (ιδιαίτερα στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις με εξειδικευμένα τμήματα και ειδικό λογισμικό). Αύξηση από χρόνο σε χρόνο των εξακριβωμένων περιπτώσεων απάτης ενώ εκτιμάται ότι αυξάνεται σταδιακά το οικονομικό όφελος από την αντιμετώπιση της απάτης στον κλάδο αυτοκινήτων
Η αλλοίωση των συνθηκών του ατυχήματος, συνεπάγεται τον σπουδαιότερο οικονομικό αντίκτυπο επί των αποζημιώσεων και συνηθέστερη ένδειξη απάτης είναι οι ασύμβατες ζημιές ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος.
Οργάνωση της διερεύνησης ύποπτων περιπτώσεων
Για τη διερεύνηση περιπτώσεων ύποπτων για ασφαλιστική απάτη οι Ασφαλιστικές Επιχειρήσεις:
- Είτε διαθέτουν οργανωτικά ειδικό τμήμα διερεύνησης, είτε το τμήμα αποζημιώσεων είναι επιφορτισμένο με το καθήκον αυτό.
- Ανεξαρτήτως της ανωτέρω οργανωτικής επιλογής αναφέρθηκε η ύπαρξη ομάδας ή ατόμων, εξειδικευμένων τόσο για την διερεύνηση (fraud specialists) όσο και για την παρακολούθηση (π.χ. εσωτερικός έλεγχος, κανονιστική συμμόρφωση, νομική υπηρεσία) της ασφαλιστικής απάτης.
- Σε κάθε περίπτωση, το σύνολο των ασφαλιστικών επιχειρήσεων αναθέτουν τη διερεύνηση ύποπτων περιπτώσεων ασφαλιστικής απάτης σε εξωτερικούς συνεργάτες.
- Επίσης διευρύνθηκε το πλήθος των ασφαλιστικών επιχειρήσεων που κάνουν χρήση ειδικού λογισμικού για την ανίχνευση ή τη διερεύνηση περιπτώσεων απάτης.
