Σε περικοπές και καταργήσεις πλήθους διατάξεων που προβλέπουν φοροαπαλλαγές αναμένεται να προχωρήσει εντός του 2017 το υπουργείο Οικονομικών με σκοπό να διασφαλίσει την περαιτέρω αύξηση των φορολογικών εσόδων τα επόμενα έτη αλλά και να εξοικονομήσει πόρους για την χρηματοδότηση του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης.
Όπως προκύπτει από έναν αναλυτικό τόμο 313 σελίδων που κατέθεσε η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών στη Βουλή μαζί με τον κρατικό προϋπολογισμό, οι διατάξεις του ελληνικού φορολογικού συστήματος που προβλέπουν απαλλαγές από την επιβολή φόρων, εκπτώσεις φόρων ή εφαρμογή μειωμένων φορολογικών συντελεστών ξεπερνούν τις 670, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό κόστος όσων εξ' αυτών έχουν αποτιμηθεί υπερβαίνει τα 3,56 δισ. ευρώ.
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών έχει δεσμευτεί - με το Συμπληρωματικό Μνημόνιο που υπέγραψε τον περασμένο Μάιο - ότι θα απλοποιήσει την ελληνική φορολογική νομοθεσία προχωρώντας στην κατάργηση μεγάλου αριθμού φοροαπαλλαγών. Συγκεκριμένα, η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών έχει αποδεχτεί να προχωρήσει σε:
1) Επανεξέταση όλων των κινήτρων που υπάρχουν στη φορολογία εισοδήματος των επιχειρήσεων και ενσωμάτωση σε ενιαία νομοθεσία των φοροαπαλλαγών, με ταυτόχρονη κατάργηση εκείνων που κρίνονται αναποτελεσματικές ή άδικες.
2) Αναθεώρηση του καθεστώτος προνομιακής φορολογικής μεταχείρισης του κλάδου της ναυτιλίας υπό το πρίσμα των υποδείξεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
3) Απλοποίηση του καθεστώτος της φορολογίας εισοδήματος και διασφάλιση της συνοχής της φορολογικής βάσης για το φόρο εισοδήματος και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης των μικρών επιχειρήσεων που βρίσκονται κάτω από το όριο απαλλαγής από τον ΦΠΑ.
4) Τροποποίηση της νομοθεσίας για τη φορολογία εισοδήματος των εταιριών η οποία καλύπτει τις συγχωνεύσεις, τις εξαγορές και τους εταιρικούς λογαριασμούς αποθεματικών.
5) Απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου για τον ΦΠΑ.
Σύμφωνα, εξάλλου με πληροφορίες, στο νέο αναθεωρημένο Μνημόνιο που θα κληθεί σύντομα να υπογράψει η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών θα περιλαμβάνεται δέσμευση της ελληνικής πλευράς για περικοπή σημαντικού αριθμού φοροαπαλλαγών προκειμένου να αυξηθούν περαιτέρω τα φορολογικά έσοδα και να επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα της τάξεως του 3% του ΑΕΠ το 2018 αλλά και να εξασφαλισθούν πόροι για την χορήγηση του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης σε πανελλαδική κλίμακα καί το 2018.
Σύμφωνα με τον τόμο των φοροαπαλλαγών που συνοδεύει τον κρατικό προϋπολογισμού του 2017:
α) Στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων ισχύουν 118 ρυθμίσεις που προβλέπουν φοροαπαλλαγές και εκπτώσεις φόρου. Το δημοσιονομικό κόστος όσων από τις ρυθμίσεις αυτές έχουν αποτιμηθεί φθάνει τα 388,79 εκατ. ευρώ. Από τις ρυθμίσεις που προβλέπουν απαλλαγές ή εκπτώσεις από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων ξεχωρίζουν ιδιαίτερα:
- Η έκπτωση των ιατρικών και νοσοκομειακών δαπανών από το φόρο εισοδήματος, η οποία προκαλεί απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους 120,64 εκατ. ευρώ.
- Η έκπτωση 1,5% στην παρακράτηση φόρου εισοδήματος από τους μισθούς και τις συντάξεις, η οποία αφορά 2.935.737 φορολογούμενους και κοστίζει 67,95 εκατ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό.
-Το ειδικό καθεστώς αυτοτελούς φορολόγησης των αμοιβών των ναυτικών, από το όποιο ευνοούνται συνολικά 27.318 φορολογούμενοι και προκαλείται απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους 91,21 εκατ. ευρώ.
-Οι απαλλαγές από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης και το τέλος επιτηδεύματος αφορούν 98.720 φορολογούμενους και κοστίζουν 17 εκατ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό.
- Η έκπτωση φόρου των 200 ευρώ που παρέχεται σε κάθε φορολογούμενο με αναπηρία 67% και άνω αφορά 193.787 φορολογούμενους και προκαλεί απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους 15,18 εκατ. ευρώ.
β) Στη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων ισχύουν 118 διατάξεις που προβλέπουν φορολογικές απαλλαγές. Όσες εξ' αυτών αποτιμήθηκαν διαπιστώθηκε ότι προκαλούν απώλειες φορολογικών εσόδων συνολικού ύψους 699,68 εκατ. ευρώ
γ) Στη φορολογία πλοίων περιλαμβάνονται 34 διατάξεις που προβλέπουν απαλλαγές ή εκπτώσεις από το φόρο εισοδήματος.
δ) Στη νομοθεσία για την επιβολή του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) περιλαμβάνονται 19 διατάξεις που προβλέπουν απαλλαγές. Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των απαλλαγών αυτών φθάνει τα 107 εκατ. ευρώ.
ε) Στον Κώδικα του ΦΠΑ περιλαμβάνονται 82 διατάξεις που προβλέπουν απαλλαγές από τον φόρο ή εκπτώσεις φόρου. Οι 12 εξ' αυτών έχουν ποσοτικοποιηθεί και έχει διαπιστωθεί ότι κοστίζουν στον κρατικό προϋπολογισμό πάνω από 1,18 δισ. ευρώ. Σ' αυτές περιλαμβάνονται:
-Η εφαρμογή υπερμειωμένου συντελεστή ΦΠΑ 6,5% για τα βιβλία, τις εφημερίδες, τα φάρμακα, τα εμβόλια και τα εισιτήρια των θεάτρων.
-Οι μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ οι οποίοι από τον περασμένο Ιούνιο ισχύουν μόνο σε 54 νησιά του Αιγαίου και θα καταργηθούν πλήρως από την 1η-1-2017.
-Η απαλλαγή των ταχυδρομικών υπηρεσιών από τον ΦΠΑ.
-Η απαλλαγή του εισαγόμενου επενδυτικού χρυσού από τον ΦΠΑ.
-Η απαλλαγή των παιγνίων του ΟΠΑΠ και των εταιριεών διαδικτυακού στοιχηματισμού από τον ΦΠΑ.
στ) Στη νομοθεσία για τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης ισχύουν σήμερα 44 διατάξεις που προβλέπουν απαλλαγές ή μειωμένους συντελεστές ΕΦΚ (πετρέλαιο θέρμανσης, ναυτιλιακό πετρέλαιο κ.λπ.) Οι διατάξεις αυτές κοστίζουν στον κρατικό προϋπολογισμό 1,075 δισ. ευρώ.
ζ) Στις νομοθετικές διατάξεις για τα τέλη ταξινόμησης οχημάτων περιλαμβάνονται 24 ρυθμίσεις που προβλέπουν απαλλαγές από τα τέλη ή μειώσεις τελών. Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των ρυθμίσεων αυτών έφθασε τα 105,74 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού αυτού, τα 85,6 εκατ. ευρώ, είναι η απώλεια εσόδων που προκάλεσε η εφαρμογή του μέτρου της απόσυρσης, το οποίο όμως πλέον έχει καταργηθεί, οπότε το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης κατηγορίας φοροαπαλλαγών περιοίζεται πλέον στα 20 εκατ. ευρώ.
