Το γεγονός αυτό αποδίδεται κατά κύριο λόγο στην εφαρμογή των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής που ελήφθησαν το καλοκαίρι του 2015 και προέβλεπαν σημαντικές αυξήσεις στους συντελεστές ΦΠΑ για εκατοντάδες προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης, αύξηση των συντελεστών υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για ετήσια εισοδήματα άνω των 30.000 ευρώ, καθώς και αύξηση των συντελεστών προκαταβολής φόρου εισοδήματος για τις ατομικές επιχειρήσεις και τους αγρότες.
Η υπεραύξηση των εσόδων οφείλεται επίσης:
α) στην σημαντική αύξηση των ποσοτήτων προϊόντων καπνού που εισήχθησαν στη χώρα μας τους μήνες Μάιο και Ιούνιο καθώς οι εταιρίες εμπορίας τσιγάρων έσπευσαν να «αποθεματοποιήσουν» ταινίες φορολογικής σήμανσης με τον ισχύοντα σήμερα Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, επειδή από το επόμενο έτος ο ΕΦΚ στα προϊόντα καπνού θα αυξηθεί.
β) στην αυστηροποίηση των μέτρων για την αναγκαστική είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και ειδικότερα στη σημαντική αύξηση των κατασχέσεων καταθέσεων, εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών του Δημοσίου
Το κέρδος όμως που απεκόμισαν τα κρατικά ταμεία από την αύξηση των καθαρών εσόδων του τακτικού κρατικού προϋπολογισμού περιορίστηκε τελικά στα 135 εκατ. ευρώ σε επίπεδο γενικού κρατικού προϋπολογισμού, καθώς τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων υποχώρησαν σημαντικά στο πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και υστέρησαν κατά 642 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που είχε τεθεί από το υπουργείο Οικονομικών.
Ταυτόχρονα όμως το Ελληνικό Δημόσιο εξακολούθησε και στο πρώτο εξάμηνο του 2016 να μην πληρώνει σημαντικού ύψους ποσά από τις προϋπολογισθείσες δαπάνες του με αποτέλεσμα οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού να αυξηθούν μόνο κατά 3,24% ή κατά 754 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το ύψος στο οποίο είχαν διαμορφωθεί την αντίστοιχη περίοδο του 2015 και να διαμορφωθούν σε επίπεδο χαμηλότερο κατά 3,35 δισ. ευρώ από τον στόχο του φετινού προϋπολογισμού.
Το αποτέλεσμα όλων αυτών των εξελίξεων ήταν να καταγραφεί ένα πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 2,467 δισ. ευρώ στο φετινό διάστημα Ιανουαρίου-Ιουνίου, το οποίο όμως είναι πλασματικό καθώς οφείλεται κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι το Δημόσιο δεν πληρώνει πολλές από τις υποχρεώσεις του.
Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουνίου 2016:
1) Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε έλλειμμα ύψους 1.008 εκατ. ευρώ έναντι ελλείμματος 1.414 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2015 και έναντι στόχου του Προϋπολογισμού 2016 για έλλειμμα 4.493 εκατ. ευρώ. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 2.467 εκατ. ευρώ, έναντι πρωτογενούς πλεονάσματος 1.884 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2015 και στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 1.033 εκατ. ευρώ.
2) Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 22.988 εκατ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση κατά 135 εκατ. ευρώ ή 0,6% έναντι του στόχου του προϋπολογισμού 2016. Ειδικότερα:
α) Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 20.960 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 777 εκατ. ευρώ ή 3,8% έναντι του στόχου του προϋπολογισμού 2016.
Βάσει των στοιχείων του Γ.Λ.Κ. την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2016 αύξηση έναντι του στόχου παρατηρήθηκε στις εξής κύριες κατηγορίες εσόδων:
α) Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων κατά 146 εκατ. ευρώ ή 4,7%,
β) Άμεσοι Φόροι ΠΟΕ κατά 137 εκατ. ευρώ ή 14,8%,
γ) Λοιποί άμεσοι φόροι κατά 110 εκατ. ευρώ ή 11,3%,
δ) ΦΠΑ καπνού κατά 119 εκατ. ευρώ ή 39,7%,
ε) ΦΠΑ λοιπών κατά 215 εκατ. ευρώ ή 3,8%,
στ) Φόρος ασφαλίστρων κατά 21 εκατ. ευρώ ή 10,8%
ζ) Τέλος ταξινόμησης οχημάτων κατά 32 εκατ. ευρώ ή 57,6%,
η) Λοιποί ΕΦΚ (καπνού κλπ) κατά 404 εκατ. ευρώ ή 31,2%,
θ) Έμμεσοι φόροι ΠΟΕ κατά 221 εκατ. ευρώ ή 82,7%,
ι) Απολήψεις από την Ε.Ε. κατά 146 εκατ. ευρώ ή 170,3%,
ια) Λοιπά μη φορολογικά έσοδα κατά 438 εκατ. ευρώ ή 24,3%
Μειωμένα έναντι του στόχου την ίδια περίοδο ήταν τα έσοδα στις κάτωθι βασικές κατηγορίες:
α) Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων κατά 269 εκατ. ευρώ ή 48,5%,
β) Φόρος εισοδήματος ειδικών κατηγοριών κατά 32 εκατ. ευρώ ή 5,2%,
γ) Φόροι στην περιουσία κατά 18 εκατ. ευρώ ή 1,7%,
δ) ΦΠΑ πετρελαιοειδών κατά 140 εκατ. ευρώ ή 16,2%,
ε) Λοιποί φόροι συναλλαγών κατά 27 εκατ. ευρώ ή 13,0%,
στ) ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων κατά 33 εκατ. ευρώ ή 1,7%,
ζ) Λοιποί φόροι κατανάλωσης κατά 113 εκατ. ευρώ ή 45,0%,
η) Λοιποί έμμεσοι φόροι κατά 51 εκατ. ευρώ ή 23,5%,
θ) Τα έσοδα του προγράμματος ενίσχυσης της ρευστότητας λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης κατά 67 εκατ. ευρώ ή 46,7%,
ι) Τα έσοδα από ANFAs & SMPs κατά 225 εκατ. ευρώ, ή 37,5%.
ια) Τα έσοδα αποκρατικοποιήσεων κατά 88 εκατ. ευρώ, ή 61,8%
β) Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 1.471 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 180 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (1.292 εκατ. ευρώ).
γ) Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) ανήλθαν σε 2.028 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 642 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του Προϋπολογισμού 2016.
3) Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουνίου 2016 ανήλθαν στα 23.996 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 3.350 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (27.346 εκατ. ευρώ).
Ειδικότερα:
α) Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 22.694 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένες κατά 2.467 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της μείωσης των πρωτογενών δαπανών κατά 2.100 εκατ. ευρώ. Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2015 κατά 606 εκατ. ευρώ. Έχουν καταβληθεί επιπλέον 364 εκατ. ευρώ για επιχορηγήσεις νοσοκομείων, 119 εκατ. ευρώ για την έκτακτη οικονομική ενίσχυση για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, 176 εκατ. ευρώ για επιδοτήσεις γεωργίας και 15 εκατ. ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
β) Οι δαπάνες του ΠΔΕ διαμορφώθηκαν σε 1.302 εκατ. ευρώ μειωμένες κατά 883 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
