Τι κρύβει το νέο Ασφαλιστικό - Μηχανισμός αυτόματης μείωσης όλων των συντάξεων

Μόνιμους μηχανισμούς παρακολούθησης και πιθανών μελλοντικών περικοπών τόσο σε κύριες όσο και σε επικουρικές συντάξεις «κρύβει» το νομοσχέδιο για το Ασφαλιστικό, που αναμένεται να κατατεθεί σήμερα στη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή της Βουλής.

Με 136 άρθρα, σε 220 σελίδες, το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να διαμορφώσει το νέο Ασφαλιστικό «τοπίο» που οδηγεί σε μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις, στα εφάπαξ και στα μερίσματα του Μετοχικού Ταμείου Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ).

Οι μειώσεις εστιάζονται σε όσους συνταξιούχους λαμβάνουν από 1.300 ευρώ και άνω σε κύριες και επικουρικές συντάξεις μαζί. Δημιουργείται ένας φορέας κύριας ασφάλισης (ΕΦΚΑ) στον οποίο ενσωματώνονται και ο ΟΓΑ και το ΝΑΤ και ένας επικουρικής (ΕΤΕΑ).

ΟΓΑ και ΝΑΤ διατηρούνται μόνο για τις μη ασφαλιστικές αρμοδιότητές τους (π.χ. αγροτική Εστία, οικογενειακά επιδόματα, ανασφάλιστοι υπερήλικες). Στο ΕΤΕΑ ενσωματώνεται και το εφάπαξ. Στην περίπτωση δημιουργίας ελλειμμάτων θα αξιοποιούνται τα περιουσιακά στοιχεία της Επικουρικής Ασφάλισης. Παράλληλα δημιουργείται ένας μόνιμος μηχανισμός παρακολούθησης και αντιμετώπισης ελλειμμάτων, που θα λειτουργεί ως «προάγγελος» μελλοντικών περικοπών...

Οι συντάξεις στο εξής θα αποτελούν άθροισμα της Εθνικής και της Αναλογικής σύνταξης.

Η Εθνική Σύνταξη καθορίζεται στα 384 ευρώ, με 20 έτη εργασίας και στα 346 ευρώ με 15 έτη εργασίας.

Η αναλογική σύνταξη θα υπολογίζεται σύμφωνα με το μέσο όρο των αποδοχών από ολόκληρο τον εργασιακό βίο του ασφαλισμένου. Ειδικά, όμως, για αιτήσεις που θα κατατεθούν από την έναρξη ισχύος του νόμου και έως το τέλος του 2016, ως συντάξιμες αποδοχές θα θεωρείται ο μέσος μισθός από το 2002, έως και την υποβολή της αίτησης. Ετησίως η περίοδος αναφοράς θα αυξάνεται κατά ένα έτος.

Τα ποσοστά αναπλήρωσης προκύπτουν όμως έχουν συμφωνηθεί με τους θεσμούς, στον ακόλουθο πίνακα:

Η αύξηση της ασφαλιστικής εισφοράς είναι κατά μιάμιση μονάδα, αλλά σε μεγαλύτερο εύρος χρόνου. Αρχικά, μία ποσοστιαία μονάδα για τα τρία πρώτα έτη (μισή μονάδα αύξηση των εισφορών του εργοδότη και άλλη μισή αύξηση των εισφορών του εργαζομένου). Στη συνέχεια προτείνεται αύξηση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, δηλαδή κατά 0,25% από τον εργοδότη και 0,25% από τον εργαζόμενο.
Οι συντάξεις χηρείας χορηγούνται κανονικά εφόσον ο δικαιούχος είναι 55 ετών και άνω. Από το 52ο έτος ηλικίας και άνω, ο δικαιούχος λαμβάνει σύνταξη χηρείας μόνο για τρία έτη, μετά την πάροδο των οποίων η καταβολή σύνταξης αναστέλλεται μέχρι τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας του.
Στο νομοσχέδιο τονίζεται ότι οι εισφορές αυξάνονται για την κύρια σύνταξη, στο 20% για όλους. Ειδικά για τις κύριες συντάξεις σημειώνεται ότι από το 2017 και μετά θα προκύπτουν από αναλογιστικές μελέτες ενδεχόμενες νέες παρεμβάσεις, άρα και περικοπές, εάν η συνολική δαπάνη για την εθνική, την αναλογική και την επικουρική ξεπεράσει το περιθώριο της αύξησης των 2,5 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ (με έτος αναφοράς το 2009).

Καταργείται το ΕΚΑΣ έως το 2020, αλλά δεν διευκρινίζεται το ποσοστό κατ' έτος.

Από τις υπόλοιπες διατάξεις του νομοσχεδίου, ξεχωρίζουν οι εξής:

- Από 01/07/2016 οι αποδοχές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα κατατίθενται από τους εργοδότες ταυτόχρονα με τις ασφαλιστικές εισφορές και το φόρο μισθωτών υπηρεσιών μέσω τραπεζικού λογαριασμού
- Αναδρομικά ποσά συντάξεων, τα οποία καταβάλλονται σε εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, συμψηφίζονται νομίμως με τυχόν ποσά που οφείλει ο δικαιούχος στο Δημόσιο.

- Δημιουργούνται δύο μεγάλοι πυλώνες για την διαχείριση της κινητής και της ακίνητης περιουσίας των ασφαλιστικών Ταμείων.

- Δημιουργείται η προσωπική διαφορά για να διασωθούν οι καταβαλλόμενες συντάξεις. Έτσι, έως την 31/12/2018, οι συντάξεις συνεχίζουν να καταβάλλονται στο ύψος που είχαν διαμορφωθεί κατά την 31/12/2014 σύμφωνα με τις τότε ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις. Από την 1/1/2019, εφόσον το καταβαλλόμενο ποσό των συντάξεων αυτών είναι μεγαλύτερο από αυτό που προκύπτει από τον υπολογισμό τους, το επιπλέον ποσό εξακολουθεί να καταβάλλεται στον δικαιούχο ως προσωπική διαφορά, συμψηφιζόμενο κατ’ έτος και μέχρι την πλήρη εξάλειψή του. Εάν το καταβαλλόμενο ποσό των συντάξεων είναι μικρότερο από αυτό που προκύπτει από τον υπολογισμό τους, τότε αυτό προσαυξάνεται κατά το ένα πέμπτο της διαφοράς σταδιακά και ισόποσα εντός πέντε ετών από την ολοκλήρωση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής.