Περισσότερες από 1,6 εκατομμύρια ήταν οι κατασχέσεις που πραγματοποίησαν οι Εφορίες και τα Ελεγκτικά Κέντρα την διετία 2014-2015 σε τραπεζικούς λογαριασμούς και σε ποσά μισθών, συντάξεων, ενοικίων και λοιπών εισοδημάτων που ανήκαν σε οφειλέτες του Δημοσίου! Οι κατασχέσεις πραγματοποιήθηκαν σε βάρος 695.074 οφειλετών του Δημοσίου, ενώ άλλοι 857.976 οφειλέτες είναι πολύ πιθανό εντός των προσεχών μηνών να βρεθούν κι αυτοί αντιμέτωποι με αυτό το μέτρο.
Τα αποκαλυπτικά αυτά στοιχεία, τα οποία δείχνουν το άγριο κυνηγητό το οποίο εξαπολύθηκε από τις φορολογικές αρχές σε βάρος εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών για την είσπραξη των άδικων και υπέρογκων «μνημονιακών» φόρων, περιλαμβάνονται στην έκθεση της Γ.Γ.Δ.Ε. για τον απολογισμό δράσεων του έτους 2015.
Σύμφωνα, ειδικότερα, με τα όσα αναφέρονται στην έκθεση:
1) Ο συνολικός αριθμός των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης (σ.σ. κατασχέσεων καταθέσεων, εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων, πλειστηριασμών περιουσιακών στοιχείων κ.λπ.) που ελήφθησαν το 2015 από τα τμήματα δικαστικού και νομικής υποστήριξης των Δ.Ο.Υ. και των Ελεγκτικών Κέντρων ανήλθαν σε 742.000 έναντι 1.050.436 το 2014.
Εκ των ληφθέντων μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων (τραπεζικών λογαριασμών, ενοικίων κ.λπ.) παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη συχνότητα. Το 2014 οι κατασχέσεις αυτές ανήλθαν σε 945.340 και το 2015 σε 667.782, παρουσιάζοντας μείωση κατά 29,4% σε σχέση με το 2014. Συνολικά, τη διετία 2014-2015, οι Δ.Ο.Υ. και τα Ελεγκτικά Κέντρα προχώρησαν σε 1.613.122 κατασχέσεις απαιτήσεων οφειλετών του Δημοσίου εις χείρας τρίτων, δηλαδή σε τραπεζικούς λογαριασμούς, μισθούς, συντάξεις, ενοίκια και λοιπά έσοδα και εισοδήματά τους.
Σημειώνεται, ότι μετά τα capital controls, δηλαδή από τα τέλη Ιουλίου 2015 το Δημόσιο δεν μπορούσε να λάβει μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, λόγω της «αναστολής πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, καταβολής δικαστικών παραβόλων, εγγυοδοσιών και χρηματικών ποσών από μετατροπή ποινών» η οποία δόθηκε με την υπ’ αριθ. 49214/21-07-2015 Κοινή Υπουργική Απόφαση (και η οποία παρατάθηκε με την υπ’ αριθ. 70905/29-09-15 Κ.Υ.Α. μέχρι την 31/10/2015).
2) Έως 31/12/2015 ο συνολικός αριθμός των οφειλετών του Δημοσίου σε βάρος των οποίων μπορούσαν να ληφθούν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ανήλθε σε 1.553.050, όμως ο συνολικός αριθμός αυτών οι οποίοι υπέστησαν τα μέτρα ήταν 695.074, δηλαδή μόνο το 45% του συνόλου!
Σημειώνεται ότι στους οφειλέτες για τους οποίους η φορολογική διοίκηση έχει δικαίωμα να λάβει μέτρα αναγκαστικής είσπραξης δεν περιλαμβάνονται όσοι έχουν: α) ρυθμισμένες οφειλές, β) οφειλές που τελούν σε αναστολή, γ) βασική ληξιπρόθεσμη μικρότερη ή ίση των 500 ευρώ και δ) οφειλές που έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτες είσπραξης.
Όσον αφορά στις διαδικασίες επιβολής του μέτρου της κατάσχεσης του υπολοίπου των καταθέσεων του οφειλέτη σε λογαριασμούς που έχει ανοίξει στις τράπεζες οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών σε έγγραφες απαντήσεις τους σε σχετικές ερωτήσεις βουλευτών διευκρίνισαν τα εξής:
Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 7 και 9 του ν.δ. 356/1974 (Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και του άρθρου 48 παρ. 1 του ν. 4174/2013, ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. έχει την υποχρέωση να επιδιώξει την είσπραξη των ληξιπροθέσμων χρεών προς το Δημόσιο καθώς και τη διακοπή της παραγραφής τους, ανεξάρτητα από την αιτία προέλευσης αυτών, λαμβάνοντας όλα τα προβλεπόμενα αναγκαστικά, ποινικά και λοιπά μέτρα κατά των οφειλετών, μεταξύ των οποίων και η κατάσχεση εις χείρας τρίτων.
Επίσης, στα άρθρα 32 και 30Α του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων καθιερώνεται η υποχρέωση των τρίτων- Πιστωτικών Ιδρυμάτων να προβούν σε δήλωση με συγκεκριμένο τύπο και περιεχόμενο εντός οκτώ (8) εργασίμων ημερών από την επίδοση σε αυτά του κατασχετηρίου εγγράφου καθώς και η υποχρέωση να αποδώσουν τα ποσά στην υπηρεσία που επέβαλε την κατάσχεση εντός δέκα (10) ημερών από την υποβολή της θετικής δήλωσής τους.
Η θετική δήλωση του τρίτου αποτελεί τίτλο εκτελεστό κατά αυτού. Περαιτέρω, με την υπ’ αριθμόν 57/2006 γνωμοδότηση του Β' τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που έγινε αποδεκτή από τον υφυπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, αναφορικά με την κατάσχεση εις χείρας τρίτου και τη βεβαίωση-είσπραξη του χρέους σε βάρος του, έγινε δεκτό, μεταξύ των άλλων, ότι η αναγκαστική εκχώρηση της κατασχεθείσης απαίτησης στο Δημόσιο (μετά από κατάσχεση εις χείρας τρίτου) καθιστά την απαίτηση αυτή δημόσιο έσοδο και ως εκ τούτου, για την επιδίωξη της είσπραξής της με τα μέσα της διοικητικής εκτέλεσης απαιτείται η συγκρότηση νέου νόμιμου τίτλου κατά του τρίτου και η βεβαίωση αυτού. Στοιχεία απαραίτητα για τη δημιουργία του νέου νόμιμου τίτλου αποτελούν: το κατασχετήριο έγγραφο, η έκθεση κοινοποίησης στον τρίτο καθώς και η θετική δήλωση αυτού και η βεβαίωση της υπηρεσίας για μη καταβολή του κατασχεθέντος ποσού βάσει αυτής.
Η αναγκαστική εκχώρηση προς το Δημόσιο της κατασχεθείσας στα χέρια τρίτου απαίτησης μετά τη θετική δήλωση του τρίτου, δεν απαλλάσσει τον οφειλέτη σε βάρος του οποίου έχει ζητηθεί η κατάσχεση από την ευθύνη για την εξόφληση του χρέους προς το Δημόσιο, συμπεριλαμβανομένων και των προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής.
Οι τράπεζες οφείλουν να υποβάλλουν δήλωση τρίτου και αποδίδουν τα σχετικά χρηματικά ποσά, με τη χρήση ταυτότητας οφειλής κατασχετηρίου, κατά κανόνα εντός των προθεσμιών που ορίζει ο νόμος. Σε όσες περιπτώσεις διαπιστωθούν αδικαιολόγητες χρονικές αποκλίσεις οι αρμόδιες υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης δύνανται να επιβάλλουν τις ως άνω αναφερόμενες κυρώσεις σε βάρος των πιστωτικών ιδρυμάτων.
