Ένα ιδιότυπο σκηνικό φημών και δημοσιευμάτων γύρω από τις ελληνικές τράπεζες και τη χρηματοδότηση μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων διαμορφώθηκε την περασμένη εβδομάδα, προκαλώντας ερωτήματα τόσο για την προέλευση όσο και για τη σκοπιμότητα των πληροφοριών που διακινήθηκαν.
Δημοσιογράφοι με πολυετή παρουσία στον χώρο έκαναν λόγο για υποτιθέμενες επιστολές του ευρωπαϊκού εποπτικού μηχανισμού προς την Τράπεζα της Ελλάδος, οι οποίες φέρονταν να αφορούν δάνεια που έχουν χορηγηθεί σε μεγάλους ελληνικούς επιχειρηματικούς ομίλους. Η σοβαρότητα των σχετικών ισχυρισμών προκάλεσε κινητοποίηση και έρευνα για το κατά πόσο υπήρχε πράγματι τέτοια αλληλογραφία. Από τη διερεύνηση, ωστόσο, δεν προέκυψε η ύπαρξη των συγκεκριμένων επιστολών.
Την ίδια περίοδο εμφανίστηκαν και άλλα δημοσιεύματα, στην πλειονότητά τους ανυπόγραφα, τα οποία περιέγραφαν μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση στο τραπεζικό σύστημα. Έκαναν λόγο για επισφαλή δάνεια, υπερβολικές χρηματοδοτήσεις και τράπεζες που υποτίθεται ότι δεν διαθέτουν επαρκή κεφάλαια για να απορροφήσουν τους κινδύνους που έχουν αναλάβει. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι γιατί αυτή η συζήτηση εμφανίζεται τώρα και γιατί στο επίκεντρό της βρίσκονται συγκεκριμένοι επιχειρηματικοί όμιλοι, με αιχμές που αναπόφευκτα αγγίζουν και τις ίδιες τις τράπεζες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Να ξεκαθαρίσουμε πως τα επίσημα στοιχεία για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών δεν χωρούν παρερμηνειών. Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026, η Εθνική Τράπεζα εμφάνιζε δείκτη βασικών εποπτικών κεφαλαίων CET1 17,3% και συνολικό δείκτη κεφαλαίων 21%. Η Eurobank βρισκόταν στο 15,4% και 20,3% αντίστοιχα, η Alpha Bank στο 14,3% και 19,3% και η Τράπεζα Πειραιώς στο 12,8% και 18,6%. Αντίστοιχα, η CrediaBank εμφάνιζε CET1 15,5% και συνολικά κεφάλαια 20,8%, ενώ για την Optima Bank οι αντίστοιχοι δείκτες διαμορφώνονταν περίπου στο 11,8% και 17,4%. Πρόκειται για μεγέθη που, τουλάχιστον σε επίπεδο δημοσιευμένων κεφαλαιακών δεικτών, δεν παραπέμπουν στην εικόνα τραπεζών που έχουν κάποιο πρόβλημα.
Υπάρχει, όμως, και μία δεύτερη διάσταση της υπόθεσης, ίσως σοβαρότερη. Όταν διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι ένας μεγάλος επιχειρηματικός όμιλος έλαβε χρηματοδοτήσεις που δεν δικαιολογούνταν από τα οικονομικά του δεδομένα, η αιχμή δεν στρέφεται κατά της επιχείρησης που δανειοδοτήθηκε. Αφορά τις τράπεζες που ενέκριναν τα συγκεκριμένα δάνεια.
Στην πράξη, μια τέτοια καταγγελία σημαίνει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα δεν αξιολόγησαν επαρκώς τον πελάτη, δεν αποτίμησαν σωστά τον πιστωτικό κίνδυνο ή ενέκριναν χρηματοδοτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ χωρίς επαρκή οικονομικά κριτήρια. Και εφόσον οι χρηματοδοτήσεις προέρχονται από περισσότερες της μίας τράπεζες, ο ισχυρισμός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς δεν αφορά πλέον μία μεμονωμένη πιστωτική απόφαση αλλά ένα ευρύτερο τμήμα του τραπεζικού συστήματος.
Οι ελληνικές τράπεζες, ωστόσο, δεν λειτουργούν σε εποπτικό κενό. Τα χαρτοφυλάκια δανείων, η κεφαλαιακή τους θέση, η ποιότητα του ενεργητικού και οι κίνδυνοι που αναλαμβάνουν βρίσκονται υπό διαρκή εποπτεία τόσο από τις εθνικές όσο και από τις ευρωπαϊκές αρχές. Οι συστημικές τράπεζες υποβάλλονται επίσης στις ευρωπαϊκές ασκήσεις αντοχής της ΕΚΤ, οι οποίες εξετάζουν την ικανότητά τους να ανταποκριθούν ακόμη και σε ιδιαίτερα δυσμενή οικονομικά σενάρια.
Εάν, επομένως, είχε προκύψει στο μεταξύ ένα σοβαρό και συστημικού χαρακτήρα πρόβλημα στις χρηματοδοτήσεις μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, στην κεφαλαιακή επάρκεια ή συνολικά στην ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων, θα ήταν δύσκολο να μην έχει αφήσει αποτύπωμα στα δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία. Ένα τέτοιο πρόβλημα θα αναμενόταν να εμφανιστεί στους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, στις προβλέψεις για πιστωτικές ζημιές, στην πορεία των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και, κυρίως, στις αξιολογήσεις και στις επισημάνσεις των αρμόδιων εποπτικών αρχών.
Μέχρι στιγμής, πάντως, η εικόνα αυτή δεν «προκύπτει» από τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί. Και αυτό καθιστά ακόμη πιο ενδιαφέρον το ερώτημα για το ποιος τροφοδοτεί τη συγκεκριμένη φημολογία, γιατί επιλέγει αυτή τη χρονική συγκυρία και ποιος τελικά μπορεί να ωφελείται από τη δημιουργία αμφιβολιών γύρω από συγκεκριμένες επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις και, κατ’ επέκταση, γύρω από την αξιοπιστία του ίδιου του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.
Η αγορά της πληροφορικής
Αντίθετα από τα παραπάνω δημοσιεύματα που στηρίζονται σε ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, διαβάσαμε με ενδιαφέρον στο «Βήμα της Κυριακής» μια πληροφορία η οποία, σύμφωνα με όσα κάνουν τις τελευταίες ημέρες τον κύκλο της αγοράς πληροφορικής, φαίνεται πως έχει πραγματική βάση.
Οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση και, κυρίως, στις πληρωμές έργων πληροφορικής, σε συνδυασμό με την απένταξη σημαντικού αριθμού έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης, αρχίζουν να προκαλούν τις πρώτες σοβαρές παρενέργειες στον κλάδο. Και, όπως φαίνεται, δεν δοκιμάζουν μόνο τις ταμειακές αντοχές των εταιρειών, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων που μέχρι πρότινος λειτουργούσαν ως «σύμμαχοι» στη μεγάλη πίτα της ψηφιακής μετάβασης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εταιρεία που την τελευταία επταετία κατέγραψε αλματώδη ανάπτυξη βρίσκεται πλέον σε αντιπαράθεση με μία από τις ιδιαίτερα δυναμικές εταιρείες πληροφορικής της Βόρειας Ελλάδας. Στο επίκεντρο φέρονται να βρίσκονται ανεξόφλητες υποχρεώσεις. Το ενδιαφέρον ενισχύεται από την αναφορά ότι ο βασικός μέτοχος της πρώτης εταιρείας είχε αποκτήσει επί σειρά ετών έναν ιδιότυπο, άτυπο κεντρικό ρόλο στη διανομή της πίτας των έργων πληροφορικής, ενώ το τελευταίο διάστημα έχει επεκτείνει τη δραστηριότητά του και στον χώρο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Όσα ακούγονται στην αγορά συγκλίνουν στο ότι η διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών είναι υπαρκτή και μέχρι στιγμής δεν έχει καταστεί δυνατό να γεφυρωθεί. Οι ίδιες πληροφορίες θέλουν μάλιστα την υπόθεση να κατευθύνεται προς τις δικαστικές αίθουσες, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία την τελευταία στιγμή.
Για να εμπλουτίσουμε το εν λόγω ρεπορτάζ, αυτό που πραγματικά έχει ενδιαφέρον είναι το πως «παρήχθησαν» οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις και ποιος ήταν ο ρόλος μιας άλλης προσφάτως ανερχόμενης εταιρείας στο χώρο της πληροφορικής στην όλη υπόθεση. Όλα αυτά θα γίνουν πλήρως εμφανή εάν τελικά η επιχειρηματική διαφορά οδηγηθεί στη Δικαιοσύνη.
Η Viva Fiscal
Στην αγορά της ηλεκτρονικής τιμολόγησης εισέρχεται η Viva του Χάρη Καρώνη, διευρύνοντας το αποτύπωμά της στις ψηφιακές υπηρεσίες προς επιχειρήσεις, μέσω της ίδρυσης της Viva Fiscal Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία. Η νέα εταιρεία συστάθηκε με μετοχικό κεφάλαιο 100.000 ευρώ και, σύμφωνα με τους καταστατικούς σκοπούς της, θα δραστηριοποιείται μεταξύ άλλων στην παροχή υπηρεσιών πιστοποιημένου παρόχου για την ηλεκτρονική έκδοση φορολογικών στοιχείων. Στο αντικείμενό της περιλαμβάνονται επίσης η ηλεκτρονική αποστολή τιμολογίων, καθώς και η μετάδοση, αποθήκευση και ψηφιακή επεξεργασία τους. Ακόμη, η Viva Fiscal σχεδιάζεται να παρέχει λύσεις λογισμικού σε ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις, με στόχο την οργάνωση της χρηματοοικονομικής τους διαχείρισης και την υποστήριξη των διαδικασιών ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Τέλος, στις δραστηριότητες της νέας εταιρείας εντάσσεται ακόμη η ανάπτυξη διαδικτυακού λογισμικού για την ηλεκτρονική έκδοση παραστατικών πωλήσεων για λογαριασμό υπόχρεων οντοτήτων, καθώς και η ασφαλής αρχειοθέτηση και φύλαξη αντιγράφων των σχετικών παραστατικών.
H CrediaLeasing
Το «πράσινο φως» για την ίδρυση και λειτουργία της CrediaLeasing έδωσε η Τράπεζα της Ελλάδος, ανοίγοντας τον δρόμο για την ενεργοποίηση της νέας εταιρείας χρηματοδοτικής μίσθωσης του ομίλου CrediaBank. Η σχετική απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και προβλέπει τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας στην CrediaLeasing Χρηματοδοτικών Μισθώσεων Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία.
H CrediaLeasing είχε υποβάλει στην Τράπεζα της Ελλάδος αίτημα για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας εταιρείας χρηματοδοτικής μίσθωσης ήδη από τις 12 Απριλίου 2023. Στη συνέχεια ακολούθησε εκτεταμένη ανταλλαγή στοιχείων και διευκρινίσεων με την εποπτική αρχή. Η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε πρόσθετα στοιχεία τον Ιούλιο του 2025 και τον Ιανουάριο του 2026, ενώ η CrediaBank υπέβαλε σειρά συμπληρωματικών εγγράφων και διευκρινίσεων έως και τις 31 Αυγούστου 2026. Ακολούθησε, στις 2 Σεπτεμβρίου, το εισηγητικό σημείωμα των αρμόδιων διευθύνσεων της Τράπεζας της Ελλάδος και ακολούθως η απόφαση για τη χορήγηση της άδειας.
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί πως ρόλο στην αδειοδότηση έπαιξαν και οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τον Ιούλιο του 2026, στη βάση των οποίων η ΕΚΤ δεν εναντιώθηκε στην απόκτηση «ειδικής συμμετοχής» από φυσικά και νομικά πρόσωπα στην CrediaBank.
Στο Λουξεμβούργο ο επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ
Στο Λουξεμβούργο μεταβαίνει σήμερα ο Γενικός Διευθυντής του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), Δημήτρης Τσάκωνας, εκπροσωπώντας την Ελλάδα σε μία σημαντική ευρωπαϊκή συνάντηση με επίκεντρο τις αγορές δημόσιου χρέους και τις χρηματοδοτικές προκλήσεις της Ευρώπης. Πρόκειται για το European Sovereign, Supranational and Agency Forum (European SSA Forum – Autumn), το οποίο διοργανώνεται αύριο από το Official Monetary and Financial Institutions Forum (OMFIF), έναν ανεξάρτητο διεθνή οργανισμό που λειτουργεί ως πλατφόρμα διαλόγου μεταξύ κεντρικών τραπεζών, υπουργείων Οικονομικών, οργανισμών διαχείρισης δημόσιου χρέους, θεσμικών επενδυτών και στελεχών των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών. Το κεντρικό θέμα του φθινοπωρινού φόρουμ φέρει ένα μάλλον αισιόδοξο τόνο , καθώς τιτλοφορείται η «Αναγέννηση της Ευρώπης» («Europe’s renaissance»). Στο συνέδριο θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι ευρωπαϊκών οργανισμών διαχείρισης δημόσιου χρέους, ευρωπαϊκών θεσμών και μεγάλων διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Δημήτρης Τσάκωνας δεν θα είναι ο μόνος Έλληνας στο Forum του OMFIF. Στις εργασίες θα συμμετάσχει και η Παναγιώτα Μπάτζιου, Vice President της Goldman Sachs στον τομέα Green, Social and Impact Bonds. Η κ. Μπάτζιου είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου πραγματοποίησε τις προπτυχιακές σπουδές της στα Οικονομικά, ενώ συνέχισε τις σπουδές της στο Erasmus University Rotterdam, αποκτώντας το 2020 μεταπτυχιακό τίτλο στη Financial Economics. Πριν ενταχθεί στην Goldman Sachs, είχε εργαστεί στην NN Investment Partners στη Χάγη.
Ο Ελέφαντας στο Δωμάτιο
Το γεγονός ότι οι εργασίες του Forum πραγματοποιούνται κεκλεισμένων των θυρών και υπό καθεστώς off-the-record αναμένεται να δώσει τη δυνατότητα στους υπεύθυνους χάραξης οικονομικής πολιτικής και στους εκπροσώπους των αγορών να συζητήσουν με μεγαλύτερη ελευθερία την αναταραχή που καταγράφεται στην παγκόσμια αγορά ομολόγων. Βάρος αναμένεται να δοθεί στον «Ελέφαντα στο Δωμάτιο», ήτοι στις αποδόσεις των ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου και, ευρύτερα, στις ανησυχίες που συνδέονται με την πορεία και τη βιωσιμότητα του αμερικανικού χρέους. Οι εξελίξεις αυτές έχουν άμεσο ενδιαφέρον και για την ελληνική πλευρά, καθώς η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές επηρεάζει το κόστος δανεισμού και τις αποφάσεις των κρατικών εκδοτών. Σε αυτό το περιβάλλον, ο ΟΔΔΗΧ δεν θα προχωρήσει στη δημοπρασία ομολόγων που είχε προγραμματιστεί για την προσεχή Τετάρτη, αξιοποιώντας την ευχέρεια που του παρέχει η σχεδόν πλήρης κάλυψη του εφετινού δανειακού προγράμματος. Ήδη έχει καλυφθεί το 94% των δανειακών αναγκών του 2026, με άντληση 7,55 δισ. ευρώ, ενώ απομένουν μόλις 450 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό το οποίο δεν είναι αναγκαίο να αντληθεί εφόσον οι συνθήκες στις αγορές παραμείνουν δυσμενείς. Πρόσθετο περιθώριο κινήσεων προσφέρει το υψηλό ταμειακό απόθεμα, με τα διαθέσιμα να διαμορφώνονται στα 34,5 δισ. ευρώ. Η εικόνα των ελληνικών τίτλων, πάντως, παραμένει συγκριτικά καλή. Στις 11 Σεπτεμβρίου η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου διαμορφωνόταν στο 4,222%, ενώ το spread έναντι του γερμανικού ομολόγου αναφοράς βρισκόταν στις 72 μονάδες βάσης, σε χαμηλότερα επίπεδα από τα αντίστοιχα της Ιταλίας και της Γαλλίας.
Νέα εταιρεία ακινήτων από την ΑΒΑΞ
Στη σύσταση νέας εταιρείας με αντικείμενο την ανάπτυξη και αξιοποίηση ακινήτων προχώρησε η ΑΒΑΞ. Πρόκειται για την ΑΒΑΞ Αττικές Αναπτύξεις Ακινήτων Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία, η οποία έχει ως μοναδικό μέτοχο την ΑΒΑΞ Development Μονοπρόσωπη ΑΕ. Ως βασικός σκοπός της ΑΒΑΞ Αττικές Αναπτύξεις Ακινήτων αναφέρεται η αγοραπωλησία ιδιόκτητων ακινήτων, ενώ προβλέπονται επίσης η κατασκευή κτιρίων για κατοικίες και άλλες χρήσεις, η εκμίσθωση και διαχείριση ιδιόκτητων ή μισθωμένων ακινήτων, η παροχή τεχνικών και επιχειρηματικών συμβουλών, οι υπηρεσίες έρευνας αγοράς και η διαχείριση ακίνητης περιουσίας έναντι αμοιβής ή βάσει σύμβασης. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο καλύπτεται το κεφάλαιο των 4,05 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με το καταστατικό, ποσό 50.000 ευρώ εισφέρεται σε μετρητά, ενώ τα υπόλοιπα 4 εκατ. ευρώ αποτελούν εισφορά σε είδος. Η τελευταία αφορά την εκχώρηση στη νεοσύστατη εταιρεία της έννομης σχέσης που συνδέεται με επικείμενη αγοραπωλησία δύο ακινήτων, με την ΑΒΑΞ Αττικές Αναπτύξεις Ακινήτων να υπεισέρχεται στα σχετικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις και να αναλαμβάνει την ολοκλήρωση της αγοράς τους. Η αξία της εισφοράς αντιστοιχεί σε προκαταβολή τιμήματος – αρραβώνα ύψους 4 εκατ. ευρώ που είχε ήδη καταβάλει η ιδρύτρια εταιρεία στους πωλητές. Στο πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΒΑΞ Αττικές Αναπτύξεις Ακινήτων μετέχουν ως πρόεδρος ο Χρήστος Ιωάννου, ως αντιπρόεδρος ο Κωνσταντίνος Μιτζάλης και ως διευθύνων σύμβουλος ο Κωνσταντίνος Χασάπης.
Κέρδη για την ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ.
Αύξηση εσόδων και επιστροφή σε ισχυρή κερδοφορία κατέγραψε το 2025 η ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ., η οποία προχωρά στην υλοποίηση επενδυτικού σχεδιασμού για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των Επιχειρηματικών Πάρκων που διαχειρίζεται. Τα έσοδα της εταιρείας, της οποίας τα τελευταία χρόνια ηγείται ο Θάνος Ψαθάς, διαμορφώθηκαν σε 30,4 εκατ. ευρώ, έναντι 27,4 εκατ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 10,7%. Βασικός μοχλός ήταν οι υπηρεσίες, με έσοδα 19,5 εκατ. ευρώ από 17 εκατ. ευρώ. Τα κέρδη προ φόρων ανήλθαν σε 5,22 εκατ. ευρώ, έναντι μόλις 8,2 χιλ. ευρώ το 2024, όταν τα αποτελέσματα είχαν επιβαρυνθεί με προβλέψεις απομείωσης συμμετοχών ύψους 5,1 εκατ. ευρώ. Η ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. υλοποίησε 14 επενδυτικά προγράμματα σε ισάριθμα Επιχειρηματικά Πάρκα, στο πλαίσιο της δράσης «Νέα Επιχειρηματικά Πάρκα – Ελλάδα 2.0», συνολικού εγκεκριμένου προϋπολογισμού 50,4 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για 72 έργα υποδομής, που περιλαμβάνουν ενεργειακές αναβαθμίσεις, δίκτυα ύδρευσης, οδικά έργα και ψηφιακές υποδομές. Οι πληρωμές προς τους αναδόχους έφθασαν τα 48,7 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ενώ περίπου το 50% του επενδυτικού κόστους καλύπτεται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα ταμειακά διαθέσιμα της ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. υποχώρησαν στα 33,9 εκατ. ευρώ από 58,9 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των εκταμιεύσεων για τα συγκεκριμένα έργα.
Σημειώνεται πως η εταιρεία έχει αναπτύξει 29 Βιομηχανικές Περιοχές και Επιχειρηματικά Πάρκα και διαχειρίζεται 25. Στον σχεδιασμό της περιλαμβάνονται νέο Επιχειρηματικό Πάρκο στην Αττική, επέκταση του Πάρκου Θεσσαλονίκης και νέες αναπτυξιακές δράσεις σε Λιτόχωρο και Κορακιά. Υπενθυμίζεται πως σε επίπεδο μετοχικής σύνθεσης, το 64% της ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. ελέγχεται από τη Strix Holdings LP, το 35% ανήκει στο Υπερταμείο και το υπόλοιπο 1% στην Τράπεζα Πειραιώς.
