Η παρουσίαση του Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης από τον Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη επιχειρεί να εισάγει κάτι που έλειπε τα τελευταία χρόνια από τον δημόσιο διάλογο: μια συζήτηση όχι απλώς για το επόμενο οικονομικό πακέτο, αλλά για την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας.
Γιατί το πραγματικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι μόνο πόσα χρήματα διαθέτει το κράτος για ελαφρύνσεις και παροχές. Είναι τι παράγει η χώρα, πού επενδύει, ποιες θέσεις εργασίας δημιουργεί και τελικά πόσο από τον παραγόμενο πλούτο φτάνει στην κοινωνία.
Το τρίπτυχο «παράγουμε περισσότερο – μοιραζόμαστε δικαιότερα – ζούμε καλύτερα» συμπυκνώνει αυτή τη διαφορετική προσέγγιση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Να αλλάξουμε αυτό που παράγουμε
Η Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση, στις εισαγωγές και στα ακίνητα. Την ίδια στιγμή, η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας παραμένει περίπου 45% χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αυτό δεν αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές επιδοτήσεις. Απαιτεί αλλαγή παραγωγικού μοντέλου.
Η πρόταση για μια νέα βιομηχανική πολιτική, με προτεραιότητα σε τομείς όπως τα φάρμακα και η βιοτεχνολογία, τα ποιοτικά τρόφιμα, ο ενεργειακός εξοπλισμός, η αποθήκευση ενέργειας, η ναυπηγοεπισκευή και οι νέες τεχνολογίες, δείχνει προς αυτή την κατεύθυνση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δημιουργία Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, με πρωτογενή κεφάλαια 12 δισ. ευρώ στην τετραετία και δυνατότητα σημαντικής μόχλευσης ιδιωτικών επενδύσεων. Γιατί η παραγωγική ανασυγκρότηση χρειάζεται χρηματοδότηση, συγκεκριμένους στόχους και συνέχεια. Όχι σκόρπια έργα, αλλά επενδύσεις που αλλάζουν πραγματικά την παραγωγική βάση της χώρας.
Ανάπτυξη που φτάνει στην κοινωνία
Η παραγωγή, όμως, δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Η επιτυχία ενός οικονομικού μοντέλου κρίνεται τελικά από το εάν βελτιώνει τη ζωή των ανθρώπων. Γι' αυτό η μεσαία τάξη, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η μισθωτή εργασία και η νέα γενιά δεν μπορούν να βρίσκονται στο περιθώριο της αναπτυξιακής πολιτικής.
Οι πολύ μικρές, οι μικρές και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρειάζονται πρόσβαση σε χρηματοδότηση, σταθερό φορολογικό περιβάλλον, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και δυνατότητα να επενδύουν. Ο εργαζόμενος χρειάζεται καλύτερο μισθό, αλλά και μια οικονομία αρκετά παραγωγική ώστε αυτός ο μισθός να είναι βιώσιμος. Ο στόχος για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ ήδη από το 2027 αποκτά πραγματικό νόημα όταν συνδέεται με την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μετάβαση σε δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Γιατί δεν αρκεί να μοιράσουμε διαφορετικά την ίδια πίτα. Πρέπει να μεγαλώσουμε την πίτα και να διασφαλίσουμε ότι το μέρισμα της ανάπτυξης φτάνει στους πολλούς. Αυτό αφορά εξίσου τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος δεν μπορεί να περιορίζεται στη διαχείριση της φτώχειας. Πρέπει να δημιουργεί πραγματικές δυνατότητες κοινωνικής κινητικότητας: στην υγεία, στη στέγη, στην εκπαίδευση, στην εργασία και στην αξιοπρεπή καθημερινότητα.
Δύο διαφορετικές οικονομικές φιλοσοφίες
Η προσέγγιση του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φετινή ΔΕΘ αφορούσε ένα πακέτο αποσπασματικών φορολογικών ελαφρύνσεων και παρεμβάσεων που εκτείνονται έως το 2030.
Το ζήτημα, όμως, μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, δεν είναι μόνο πόσα επιστρέφει αποσπασματικά το κράτος στον πολίτη. Είναι ποιο οικονομικό μοντέλο οικοδόμησε και ποια παραγωγική βάση αφήνει για την επόμενη δεκαετία.
Εδώ βρίσκεται και η ουσιαστική πολιτική διαφορά. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς διαχείριση του σημερινού μοντέλου. Χρειάζεται ένα νέο μοντέλο.
Ένα μοντέλο που θα επενδύει στην παραγωγή, στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην περιφέρεια. Που θα δημιουργεί χώρο για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα. Που θα μετατρέπει την αύξηση της παραγωγικότητας σε καλύτερους μισθούς. Και που θα συνδυάζει την οικονομική αποτελεσματικότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη.
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα του Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης. Να περάσουμε από μια Ελλάδα που διαχειρίζεται τις αντοχές της, σε μια Ελλάδα που δημιουργεί τις δυνατότητές της. Να παράγουμε περισσότερο. Να μοιραζόμαστε δικαιότερα. Και, τελικά, να ζούμε καλύτερα.
(Ο Κώστας Μπουλμέτης είναι Διευθυντής του γραφείου του Γραμματέα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης)
