Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον η συζήτηση της προδικαστικής υπόθεσης C-194/25, Leovegas Gaming plc κατά Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni (AGCOM), η οποία θα πραγματοποιηθεί την 1η Ιουλίου 2026 ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο. Αν και η διαφορά αφορά την ιταλική νομοθεσία, η απόφαση που θα εκδοθεί αναμένεται να διαμορφώσει νομολογία με πιθανές συνέπειες για όλα τα κράτη-μέλη, μεταξύ αυτών και την Ελλάδα. Η υπόθεση αφορά στην καθολική απαγόρευση διαφήμισης τυχερών παιχνιδιών που ισχύει στην Ιταλία και καλύπτει κάθε μορφή προβολής, από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο μέχρι το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Leovegas Gaming υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη απαγόρευση αποτελεί στην ουσία κανόνα που επηρεάζει τις υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας και, ως εκ τούτου, θα έπρεπε να είχε κοινοποιηθεί εκ των προτέρων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με την Οδηγία 2015/1535. Το Δικαστήριο καλείται να απαντήσει σε μια σειρά κρίσιμων ερωτημάτων, μεταξύ των οποίων αν οι περιορισμοί στη διαφήμιση διαδικτυακών υπηρεσιών εμπίπτουν στους κανόνες υποχρεωτικής κοινοποίησης, αν η παράλειψη της διαδικασίας αυτής μπορεί να καταστήσει ανεφάρμοστη την εθνική ρύθμιση και κατά πόσο μια απόλυτη απαγόρευση διαφήμισης είναι συμβατή με τις θεμελιώδεις ελευθερίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και η ελευθερία εγκατάστασης.
Η σημασία της υπόθεσης για την Ελλάδα έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι η ερμηνεία που θα δώσει το Δικαστήριο θα δεσμεύει όλα τα εθνικά δικαστήρια κατά την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου. Εφόσον κριθεί ότι περιορισμοί στη διαφήμιση διαδικτυακών υπηρεσιών συνιστούν «τεχνικούς κανόνες», κάθε αντίστοιχη εθνική ρύθμιση θα πρέπει να έχει προηγουμένως κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διαφορετικά ενδέχεται να μην μπορεί να εφαρμοστεί. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική αγορά τυχερών παιχνιδιών, όπου η διαφήμιση των αδειοδοτημένων παρόχων επιτρέπεται, αλλά υπόκειται σε αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο και εποπτεία. Αν και η Ελλάδα δεν εφαρμόζει την καθολική απαγόρευση που ισχύει στην Ιταλία, η απόφαση του ΔΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της νομιμότητας μελλοντικών περιορισμών ή νέων ρυθμίσεων.
Παράλληλα, η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη-μέλη θα μπορούν να ισορροπούν μεταξύ της προστασίας της δημόσιας υγείας και των καταναλωτών και της διασφάλισης των ελευθεριών της ενιαίας αγοράς. Εάν το Δικαστήριο κρίνει ότι μια γενική και οριζόντια απαγόρευση διαφήμισης είναι δυσανάλογη, η σχετική νομολογία θα μπορεί να αξιοποιηθεί και σε μελλοντικές δικαστικές διαμάχες στην Ελλάδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παρότι δεν διαφαίνεται άμεσος κίνδυνος για το ισχύον ελληνικό καθεστώς, νομικοί εκτιμούν ότι η απόφαση θα αποτελέσει σημαντικό προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται στο μέλλον οι κανόνες που διέπουν τη διαφήμιση των τυχερών παιχνιδιών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής αγοράς.
Σύμβαση 3,39 εκατ. ευρώ για την EFA Ventures
Η Πολεμική Αεροπορία προχωρά στην επισκευή των πυροσβεστικών αεροσκαφών Canadair, με στόχο να διατηρήσει τον στόλο σε υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα ενόψει της αντιπυρικής περιόδου. Για τον σκοπό αυτό υπεγράφη σύμβαση συνολικής αξίας 3,39 εκατ. ευρώ, η οποία ανατέθηκε στην εταιρεία EFA Ventures του Κρίστιαν Χατζημηνά. Η σύμβαση αφορά στη γενική επισκευή δύο κινητήρων τύπου PW123AF, που χρησιμοποιούνται στα Canadair, ώστε τα αεροσκάφη να συνεχίσουν να επιχειρούν με ασφάλεια και αξιοπιστία στις αποστολές αεροπυρόσβεσης. Εκτός από το βασικό κόστος των εργασιών, προβλέπεται και επιπλέον κονδύλι για τυχόν πρόσθετες επισκευές που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια της συντήρησης. Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει εγγύηση καλής εκτέλεσης ύψους 169.758 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 5% της συνολικής αξίας της σύμβασης. Η πληρωμή της αναδόχου εταιρείας μπορεί να γίνει είτε μετά την ολοκλήρωση και παραλαβή των εργασιών είτε με προκαταβολή έως το 50% του ποσού, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Αναπτυξιακός: Πιο ευέλικτο πλαίσιο για τις μεγάλες επενδύσεις
Το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε σε αλλαγές στη δεύτερη προκήρυξη του καθεστώτος «Μεγάλες Επενδύσεις» του αναπτυξιακού νόμου. Οι τροποποιήσεις αφορούν τόσο τις επιλέξιμες δαπάνες και τα κριτήρια αξιολόγησης όσο και τις διαδικασίες πιστοποίησης, τις προθεσμίες και τις υποχρεώσεις των επενδυτών.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη δυνατότητα ενίσχυσης επενδύσεων που σχετίζονται με την επαναλειτουργία βιομηχανικών μονάδων οι οποίες έχουν διακόψει τη λειτουργία τους. Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι τέτοιες επενδύσεις μπορούν να υπαχθούν στο καθεστώς, υπό την προϋπόθεση ότι η αξία του υφιστάμενου πάγιου εξοπλισμού της μονάδας αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 50% του ενισχυόμενου κόστους του επενδυτικού σχεδίου. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να αξιοποιηθούν ανενεργές βιομηχανικές εγκαταστάσεις αντί να δημιουργούνται αποκλειστικά νέες υποδομές. Παράλληλα, διευρύνονται οι επιλέξιμες δαπάνες χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), καθώς πλέον αναγνωρίζονται τα μισθώματα για την απόκτηση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού, αρκεί η σύμβαση να προβλέπει ότι η κυριότητα θα μεταβιβαστεί στον επενδυτή με τη λήξη της μίσθωσης. Η αλλαγή αυτή διευκολύνει επιχειρήσεις που επιλέγουν εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης αντί της άμεσης αγοράς εξοπλισμού.
Το νέο πλαίσιο γίνεται ταυτόχρονα πιο αυστηρό ως προς τις προθεσμίες ολοκλήρωσης και ελέγχου των επενδύσεων. Εάν ο τελικός έλεγχος πραγματοποιείται από ορκωτό ελεγκτή ή ελεγκτική εταιρεία που επιλέγει ο ίδιος ο επενδυτής, η σχετική έκθεση πρέπει να κατατεθεί μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή του αιτήματος τελικού ελέγχου. Σε διαφορετική περίπτωση, η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται αυτομάτως και η ενίσχυση που έχει ήδη καταβληθεί αναζητείται έντοκα, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη γνωμοδότηση της αρμόδιας επιτροπής. Αυστηροποιείται επίσης η διαδικασία ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων. Ο επενδυτής οφείλει να υποβάλει αίτηση πιστοποίησης της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας το αργότερο μέσα σε τέσσερις μήνες από τη λήξη της προθεσμίας υλοποίησης. Αν αυτό δεν συμβεί, η επένδυση θεωρείται ως μη ολοκληρωθείσα, η υπαγωγή ανακαλείται αυτοδίκαια και ενεργοποιείται η διαδικασία ανάκτησης των κρατικών ενισχύσεων που έχουν ήδη χορηγηθεί.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην πραγματική λειτουργία της επένδυσης. Για να πιστοποιηθεί η έναρξη παραγωγικής λειτουργίας δεν αρκεί πλέον η ολοκλήρωση των κατασκευών ή των εγκαταστάσεων, αλλά απαιτείται να έχουν εκδοθεί όλες οι απαραίτητες άδειες λειτουργίας, να έχει δημιουργηθεί τουλάχιστον το 50% των εγκεκριμένων νέων θέσεων εργασίας και να αποδεικνύεται η παραγωγική δραστηριότητα μέσω παραστατικών αγοράς πρώτων υλών και πωλήσεων προϊόντων ή υπηρεσιών.
Σημαντικές αλλαγές εισάγονται και στα κριτήρια αξιολόγησης των επενδυτικών σχεδίων. Για τις επενδύσεις που αφορούν την επαναλειτουργία ανενεργών βιομηχανικών μονάδων, προβλέπεται ότι ακόμη και δήλωση πρόθεσης πώλησης ή μίσθωσης από τον ιδιοκτήτη μπορεί να θεωρηθεί επαρκές στοιχείο για τη βαθμολόγηση της άμεσης διαθεσιμότητας του χώρου εγκατάστασης. Αντίθετα, στις υπόλοιπες περιπτώσεις εξακολουθεί να απαιτείται πλήρης τεκμηρίωση της ιδιοκτησίας ή της μίσθωσης του ακινήτου, ενώ η απλή δήλωση πρόθεσης δεν προσμετράται στη βαθμολογία.
Τέλος, επικαιροποιούνται τα δικαιολογητικά που πρέπει να συνοδεύουν τις αιτήσεις υπαγωγής, απλοποιούνται ορισμένες διαδικασίες τεκμηρίωσης των ιδίων κεφαλαίων και των στοιχείων απασχόλησης και καθιερώνεται νέος τρόπος αξιολόγησης των ταμειακών ροών από τη βασική λειτουργία των επιχειρήσεων. Ο δείκτης λειτουργικής ρευστότητας (Operating Cash Flow) αποκτά πλέον συγκεκριμένη μεθοδολογία υπολογισμού, με υποχρεωτική χρήση τυποποιημένου αρχείου και σαφείς κανόνες τεκμηρίωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ενιαία αξιολόγηση όλων των υποψηφίων επενδυτικών σχεδίων.
Αλλαγές στις κυρώσεις
Το υπουργείο Ανάπτυξης άλλαξε και το πλαίσιο επιβολής κυρώσεων για επενδυτικά σχέδια που έχουν ενταχθεί στον αναπτυξιακό νόμο, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία σε επιχειρήσεις που βρίσκονται υπό ίδρυση ή σε διαδικασία συγχώνευσης και μεταβάλλουν τη μετοχική τους σύνθεση πριν από την έναρξη της επένδυσης. Με νέα υπουργική απόφαση, εισάγεται ένας μηχανισμός που επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη συνέχιση της επένδυσης χωρίς να χάνεται αυτομάτως η κρατική ενίσχυση. Μέχρι σήμερα, η αλλαγή στη μετοχική ή εταιρική σύνθεση μιας επιχείρησης που είχε εγκριθεί για χρηματοδότηση μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε ανάκληση της απόφασης υπαγωγής και επιστροφή της ενίσχυσης. Η νέα ρύθμιση διαφοροποιεί αυτή την προσέγγιση και προβλέπει ότι, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η μεταβολή μπορεί να γίνει αποδεκτή με την επιβολή περιορισμένης κύρωσης ύψους 5% επί της εγκεκριμένης ενίσχυσης, αντί της πλήρους απώλειας του επενδυτικού κινήτρου.
Ειδικότερα, για να εφαρμοστεί η ηπιότερη αυτή κύρωση θα πρέπει να υπάρχει αίτημα από τουλάχιστον έναν από τους αρχικούς μετόχους ή εταίρους της επιχείρησης, συνοδευόμενο από έγγραφη συναίνεση όσων είχαν συμμετάσχει στην αρχική αίτηση αλλά δεν θα συμμετέχουν πλέον στη νέα εταιρική σύνθεση. Παράλληλα, πρέπει να εξακολουθούν να τηρούνται όλοι οι όροι και οι προϋποθέσεις της προκήρυξης και της απόφασης υπαγωγής, ενώ η αλλαγή δεν πρέπει να επηρεάζει τη βαθμολογία που είχε λάβει το επενδυτικό σχέδιο κατά την αξιολόγησή του. Με άλλα λόγια, η μεταβολή των μετόχων δεν μπορεί να αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά που οδήγησαν στην έγκριση της επένδυσης.
Αντίθετα, εάν κάποια από τις παραπάνω προϋποθέσεις δεν πληρούται, τότε οι συνέπειες παραμένουν ιδιαίτερα αυστηρές. Η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται, η επιχείρηση χάνει το δικαίωμα στην ενίσχυση και το Δημόσιο προχωρά στην ανάκτηση του συνόλου των ποσών που έχουν καταβληθεί, προσαυξημένων με τους νόμιμους τόκους από την ημερομηνία κάθε πληρωμής. Η απόφαση διευκρινίζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο αποδεικνύεται η συναίνεση των αποχωρούντων μετόχων. Όταν πρόκειται για φυσικά πρόσωπα, απαιτείται η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης, ενώ όταν πρόκειται για νομικά πρόσωπα, η συναίνεση πρέπει να αποτυπώνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ή του αρμόδιου εταιρικού οργάνου. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να διασφαλιστεί ότι οι αλλαγές πραγματοποιούνται με διαφάνεια και χωρίς αμφισβητήσεις μεταξύ των εμπλεκομένων.
Νέα μονάδα παραγωγής παξιμαδιών
Στον αναπτυξιακό νόμο υπήχθη νέο επενδυτικό σχέδιο της Αρτοποιία Το Μάννα Ν. Τσατσαρωνάκης ΑΒΕΕ, που αφορά στην ίδρυση νέας μονάδας παραγωγής παξιμαδιών και ειδών αρτοποιίας στις Αχαρνές Αττικής. Η επένδυση 14,31 εκατ. ευρώ θα αναπτυχθεί στη θέση «Λούτρο» του Δήμου Αχαρνών, ενισχύοντας την παραγωγική δυναμικότητα της εταιρείας στον κλάδο των αρτοσκευασμάτων. Για το επενδυτικό σχέδιο εγκρίθηκε ενίσχυση ύψους 4,01 εκατ. ευρώ με τη μορφή επιχορήγησης.
Επένδυση 11 εκατ. ευρώ από την ISOMAT
Στον αναπτυξιακό νόμο εντάχθηκε και επενδυτικό σχέδιο της ISOMAT, το οποίο αφορά στην επέκταση της μονάδας παραγωγής δομικών χημικών, κονιαμάτων και χρωμάτων στον Άγιο Αθανάσιο Θεσσαλονίκης. Η επένδυση διαθέτει συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό 11,03 εκατ. ευρώ και αποσκοπεί στην αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας της εταιρείας. Η κρατική ενίσχυση που εγκρίθηκε ανέρχεται σε 4,41 εκατ. ευρώ και παρέχεται μέσω φορολογικής απαλλαγής, ενώ το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία 30 νέων θέσεων εξαρτημένης εργασίας, ενισχύοντας την απασχόληση στη βιομηχανική περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας.
Η Village Roadshow
Η Village Roadshow Operations Ελλάς, εταιρεία του Ομίλου Antenna, προχωρά στην απορρόφηση της 100% θυγατρικής της Grouper Cinemas Μονοπρόσωπη ΑΕ, στο πλαίσιο εταιρικής αναδιοργάνωσης. Σύμφωνα με το σχέδιο συγχώνευσης, η Village Roadshow Operations Ελλάς θα απορροφήσει πλήρως τη Grouper Cinemas, αποκτώντας αυτοδίκαια, μέσω καθολικής διαδοχής, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων, των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεών της. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η απορροφούμενη εταιρεία θα λυθεί χωρίς να τεθεί σε καθεστώς εκκαθάρισης, ενώ όλες οι υφιστάμενες συμβάσεις, άδειες και εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις θα συνεχιστούν από τη Village Roadshow Operations Ελλάς. Ως βάση για τον εταιρικό μετασχηματισμό χρησιμοποιείται ο ισολογισμός της 30ής Απριλίου 2026, σύμφωνα με τον οποίο η Grouper Cinemas εμφανίζει συνολικό ενεργητικό ύψους 4,64 εκατ. ευρώ και αρνητική καθαρή θέση 1,7 εκατ. ευρώ, καθώς οι συνολικές υποχρεώσεις της διαμορφώνονται σε περίπου 6,34 εκατ. ευρώ. Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ανέρχεται σε 1,1 εκατ. ευρώ, ενώ οι συσσωρευμένες ζημίες έχουν οδηγήσει τα αποτελέσματα εις νέο σε αρνητικό επίπεδο που υπερβαίνει τα 2,8 εκατ. ευρώ. Η συγχώνευση δεν επιφέρει μεταβολές στη μετοχική δομή της απορροφώσας εταιρείας, καθώς πραγματοποιείται εντός του ίδιου εταιρικού σχήματος. Ως εκ τούτου, το μετοχικό κεφάλαιο της Village Roadshow Operations Ελλάς θα παραμείνει αμετάβλητο στα 5,78 εκατ. ευρώ, χωρίς την έκδοση νέων μετοχών ή την είσοδο νέων μετόχων.
Τα αρχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης
Σε νέα τροποποίηση της σύμβασης για το μεγάλο έργο ψηφιοποίησης των αρχείων του υπουργείου Δικαιοσύνης προχώρησε η Κοινωνία της Πληροφορίας (ΚτΠ) με την εταιρεία Aktor. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 97,15 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και έχει στόχο να μετατρέψει σε ψηφιακή μορφή εκατομμύρια έγγραφα και αρχεία που σήμερα υπάρχουν μόνο σε φυσική μορφή. Η τροποποίηση ουσιαστικά προσαρμόζει τη σύμβαση στις αλλαγές που έχουν γίνει στην εταιρεία που έχει αναλάβει την υλοποίηση, καθώς η Aktor έχει διαδεχθεί την Intrakat και έχει αναλάβει πλέον όλες τις υποχρεώσεις της στο συγκεκριμένο έργο.
