Είμαι 65 ετών και πίστευα ότι ήταν ένα σημείο όπου η ζωή θα γινόταν επιτέλους απλή. Αντί γι’ αυτό, βρέθηκα μπροστά σε μια απρόσμενη ελευθερία, που άλλοτε με γεμίζει ενθουσιασμό και άλλοτε με φέρνει αντιμέτωπο με μια παράξενη αμηχανία.
Η σύνταξη δεν είναι το τέλος που φανταζόμαστε. Είναι περισσότερο μια αρχή χωρίς οδηγίες. Για χρόνια, η καθημερινότητά μου ήταν συγκεκριμένη, στόχοι, προθεσμίες, ευθύνες. Ήξερα ποιος ήμουν μέσα από αυτό που έκανα. Και ξαφνικά, μια μέρα, όλα αυτά εξαφανίστηκαν. Μαζί τους, χωρίς να το καταλάβω, χάθηκε και ένα κομμάτι της ταυτότητάς μου.
Τι απομένει όταν σταματάς να είσαι ο ρόλος σου;
Τους πρώτους μήνες ένιωθα σαν να αιωρούμαι. Ξυπνούσα νωρίς από συνήθεια, έφτιαχνα καφέ και καθόμουν χωρίς σκοπό. Δεν υπήρχε κάτι επείγον. Κανείς δεν περίμενε κάτι από εμένα. Κι αυτό, αντί να με ανακουφίζει, με αποσυντόνιζε. Ήταν σαν να έπρεπε ξανά να μάθω πώς να υπάρχω χωρίς πρόγραμμα.
Για χρόνια έλεγα πως «όταν βγω στη σύνταξη, θα κάνω όσα δεν πρόλαβα». Όμως η αλήθεια είναι πως η δουλειά ήταν και μια βολική δικαιολογία. Με προστάτευε από το ρίσκο του να δοκιμάσω κάτι καινούργιο. Από την πιθανότητα να αποτύχω. Τώρα που αυτή η ασπίδα έφυγε, έμεινα μόνος με την ελευθερία μου και με το ερώτημα είναι τι θέλω πραγματικά;
Υπάρχει και κάτι άλλο σε όλη αυτήν την κατάσταση, που δεν περιμένεις, μια ήσυχη θλίψη. Όταν έχεις χρόνο, αρχίζεις να θυμάσαι. Στιγμές που άφησες να περάσουν, ανθρώπους στους οποίους δεν έδωσες όσο χώρο ήθελες. Δεν είναι τύψεις ακριβώς, είναι μια επίγνωση του τι κόστισε η ζωή που έχτισες.
Κάποια στιγμή όμως, κάτι αλλάζει.
Σιγά σιγά, αρχίζεις να μην γεμίζεις απλώς τον χρόνο σου, αρχίζεις να τον δημιουργείς. Ανακαλύπτεις μικρά πράγματα που σε τραβούν. Για μένα, αυτό ήταν το γράψιμο. Χωρίς πίεση, χωρίς στόχους, χωρίς αξιολόγηση. Απλώς για να καταλάβω καλύτερα τον εαυτό μου. Και μέσα από αυτό, άρχισα να βλέπω πλευρές μου που είχαν μείνει σιωπηλές για χρόνια.
Το πιο παράξενο απ’ όλα; Στα 65 μου νιώθω πιο κοντά στον εαυτό μου απ’ ό,τι ένιωθα στα 40.
Ίσως γιατί τώρα δεν χρειάζεται να αποδείξω τίποτα. Μπορώ να δοκιμάσω, να αποτύχω, να ξεκινήσω από την αρχή. Πρόσφατα γράφτηκα σε ένα μάθημα ζωγραφικής. Δεν είμαι καλός αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, κάνω κάτι χωρίς να με νοιάζει το αποτέλεσμα.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή.
Η σύνταξη δεν είναι ξεκούραση. Είναι μια δεύτερη ευκαιρία. Όχι να γίνεις κάποιος άλλος, αλλά να πλησιάσεις αυτόν που πάντα ήσουν, πριν σε καταπιεί η καθημερινότητα.
Ναι, η ελευθερία μπορεί να είναι τρομακτική. Αλλά μέσα σε αυτήν υπάρχει και κάτι βαθιά ζωντανό. Μια αίσθηση ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει ακόμα.
Τελικά, αυτό που βρήκα δεν ήταν η ανακούφιση που περίμενα. Ήταν κάτι πιο ουσιαστικό, η άδεια να συνεχίσω να εξελίσσομαι.
