Το τεστ καθίσματος σε όρθια θέση (Sit-To-Stand – STS) είναι μια απλή δοκιμασία διάρκειας μόλις 30 δευτερολέπτων, η οποία όμως μπορεί να αποκαλύψει πολύτιμες πληροφορίες για τη γενική κατάσταση της υγείας ενός ατόμου αλλά και σχετικά με το πόσο έχει γεράσει. Αν και το να σηκώνεται κανείς από μια καρέκλα μοιάζει με μια καθημερινή και ασήμαντη κίνηση, στην πραγματικότητα απαιτεί συνδυασμό μυϊκής δύναμης, ισορροπίας, ευελιξίας και καλής λειτουργίας της καρδιάς και των πνευμόνων.
Το τεστ χρησιμοποιείται συχνά από γιατρούς, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, για την αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης και του κινδύνου εμφάνισης προβλημάτων υγείας. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί εύκολα να πραγματοποιηθεί και στο σπίτι, με τη χρήση μιας καρέκλας χωρίς μπράτσα και ενός χρονομέτρου. Το άτομο κάθεται σωστά, με τα πόδια στο πάτωμα και τα χέρια σταυρωμένα στο στήθος, και σηκώνεται όσες περισσότερες φορές μπορεί σε πλήρη όρθια στάση μέσα σε 30 δευτερόλεπτα.
Σύμφωνα με ειδικούς στη γηριατρική, το τεστ STS παρέχει σημαντικές ενδείξεις για τη λειτουργικότητα του σώματος. Έρευνες έχουν δείξει ότι χαμηλές επιδόσεις μπορεί να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο πτώσεων, καρδιαγγειακών προβλημάτων, επιπλοκών μετά από χειρουργικές επεμβάσεις ή θεραπείες, καθώς και με γενικότερα χειρότερη υγεία.
Οι πτώσεις αποτελούν σοβαρό ζήτημα, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους. Ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων άνω των 65 ετών πέφτουν τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ενώ ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία. Οι πτώσεις μπορεί να οδηγήσουν όχι μόνο σε τραυματισμούς, αλλά και σε φόβο, μειωμένη κινητικότητα και κοινωνική απομόνωση. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσουν κατάγματα ισχίου, τα οποία συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η χαμηλή απόδοση στο τεστ STS σχετίζεται και με αυξημένο κίνδυνο θανάτου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι το τεστ μπορεί να προβλέψει το προσδόκιμο ζωής. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αξία του έγκειται στο ότι μπορεί να λειτουργήσει ως προειδοποιητικό σημάδι και κίνητρο για παρεμβάσεις, όπως άσκηση και βελτίωση της φυσικής κατάστασης. Έτσι, το τεστ βοηθά τα άτομα να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη φροντίδα της υγείας τους και να διατηρήσουν καλύτερη ποιότητα ζωής και ανεξαρτησία.
