Όταν ένα παιδί ξεσπάει για κάτι φαινομενικά ασήμαντο, είναι φυσικό ο γονιός να σκεφτεί πως χρειάζεται πειθαρχία.
Όμως, σύμφωνα με την παιδοψυχολόγο Becky Kennedy, το κλειδί για να μεγαλώσουμε παιδιά που θα γίνουν ψυχικά ανθεκτικοί ενήλικες είναι να τα αντιμετωπίζουμε με κατανόηση - και όχι να τα μαλώνουμε επειδή «αντιδρούν υπερβολικά».
«Είναι σαν να βλέπουμε την κατανόηση ως κάτι επικίνδυνο», δηλώνει σε επεισόδιο του podcast της Good Inside η Becky, η οποία έχει διδακτορικό στην κλινική ψυχολογία. «Όταν [τα παιδιά] αντιδρούν έντονα σε κάτι που εμείς θεωρούμε μικρό ή ανόητο, νομίζουμε ότι η κατανόηση θα τα κάνει αδύναμα, υπερευαίσθητα».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η ίδια παραδέχεται πως είχε παρόμοιες σκέψεις όταν τα δικά της παιδιά ήταν μικρά. Όταν η απογοήτευση ενός παιδιού το οδηγεί σε ξεσπάσματα, όμως, η κριτική του γονέα κάνει την κατάσταση χειρότερη: «Αν προσθέσω την κριτική και την ακύρωση του συναισθήματος, το συναίσθημα απλώς γιγαντώνεται. Είναι τελείως αντιπαραγωγικό».
Αντί γι’ αυτό η Becky προτείνει να αναγνωρίζουμε την απογοήτευση του παιδιού με ήρεμες και υποστηρικτικές φράσεις, όπως: «Ναι καταλαβαίνω. Είσαι στενοχωρημένος... Και ξέρω ότι θα το ξεπεράσεις».
Η επιβεβαίωση των συναισθημάτων βοηθά τα παιδιά να νιώσουν ότι τα καταλαβαίνουν - ιδίως όταν δυσκολεύονται. Μπορεί επίσης να προλάβει μελλοντικά ξεσπάσματα: «Οι γονείς μπορούν να χρησιμοποιούν φράσεις όπως: "Είναι εντάξει να νιώθεις στενοχωρημένος, αλλά δεν είναι εντάξει να φέρεσαι έτσι"», έχει γράψει στο CNBC η ψυχοθεραπεύτρια Amy Morin.
«Αυτό δείχνει στα παιδιά ότι συναισθήματα όπως ο θυμός ή η λύπη είναι φυσιολογικά - αλλά δεν είναι εντάξει να ενοχλούν ή να πληγώνουν τους άλλους», πρόσθεσε. Οι γονείς μπορούν να τους διδάξουν εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης έντονων συναισθημάτων, όπως βαθιές αναπνοές ή να ονομάζουν ό,τι αισθάνονται. «Ο έλεγχος της έκφρασης των συναισθημάτων είναι βασική δεξιότητα για να ανταπεξέλθουν στις αναπόφευκτες δυσκολίες της ζωής».
Τι κερδίζουν τα παιδιά που μαθαίνουν την αυτοσυμπόνια
Οι ψυχικά ανθεκτικοί ενήλικες έχουν συχνά ανεπτυγμένη αυτοσυμπόνια. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να καλλιεργήσουν αυτή τη δεξιότητα από νωρίς, λέει η Becky.
«Η φωνή του γονιού γίνεται ο εσωτερικός διάλογος του παιδιού», εξηγεί. Αν οι γονείς ακυρώνουν ή επικρίνουν τη δυσφορία του παιδιού, αυτό μεγαλώνοντας είναι πιο πιθανό να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με αυτοκριτική αντί να αναλογίζεται τι πάει στραβά και να προσπαθεί να προχωρήσει.
«Με αυτό το μόνο που καταφέρνουν είναι να δυσκολεύουν το παιδί να βρει τα πατήματά του, την αυτοπεποίθησή του, την εμπιστοσύνη στον εαυτό του, την ανθεκτικότητά του - και τελικά να προχωρήσει και να σκεφτεί τι θέλει να κάνει στη συνέχεια».
Η διδασκαλία της αυτοσυμπόνιας δίνει στα παιδιά τα εφόδια για να αντιμετωπίζουν τις αποτυχίες χωρίς να παρασύρονται από την αρνητικότητα.
«Η κατανόηση είναι θεμελιώδες στοιχείο της συναισθηματικής ρύθμισης», σημειώνει η Becky. «Όταν κατηγορούμε τον εαυτό μας, γινόμαστε πιο ευάλωτοι, γιατί δεν μπορούμε να διαχειριστούμε το συναίσθημα - κι έτσι αυτό διαρκεί περισσότερο και γίνεται εντονότερο».
Η αυτοσυμπόνια ενισχύει τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες να παραμένουν ανοιχτοί στη μάθηση, να αλλάζουν συμπεριφορά και να αποφεύγουν επαναλαμβανόμενα λάθη, σύμφωνα με έρευνες της ψυχολόγου Kristin Neff, αναπληρώτριας καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν.
«Η κατανόηση μετά από μια αποτυχία κάνει τους ανθρώπους πιο πιθανό να επιμείνουν και να ξαναπροσπαθήσουν, σε σύγκριση με εκείνους που ασκούν κριτική στον εαυτό τους [...] Επίσης, η αυτοσυμπόνια βοηθά τους ανθρώπους να αναλαμβάνουν ευθύνη για τα λάθη τους χωρίς να βυθίζονται στην ντροπή. Αυτό είναι πολύ σημαντικό».
