Έντονο προβληματισμό προκαλούν στις Ηνωμένες Πολιτείες οι κινήσεις της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ λίγες ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αμφισβητήσει τα αποτελέσματα, ιδιαίτερα εάν οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων ή της Γερουσίας. Με την εκλογική διαδικασία να βρίσκεται στην τελική ευθεία, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον όχι μόνο στην αναμέτρηση μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών, αλλά και στο κατά πόσο η κυβέρνηση θα αποδεχθεί το αποτέλεσμα της κάλπης.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη διαμορφώσει ένα πολιτικό περιβάλλον αμφισβήτησης της αξιοπιστίας των εκλογών, επαναφέροντας ισχυρισμούς περί εκτεταμένης νοθείας, χωρίς να έχουν παρουσιαστεί στοιχεία που να τους τεκμηριώνουν.
Η δήλωση Τραμπ που άναψε «φωτιές»
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η απάντηση του Αμερικανού προέδρου όταν ρωτήθηκε εάν πρόκειται να σεβαστεί το αποτέλεσμα των εκλογών. «Θα το κάνω, εφόσον πρόκειται για έντιμες εκλογές», δήλωσε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αμφισβήτησης της διαδικασίας. Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Τραμπ έχει αμφισβητήσει στο παρελθόν την εγκυρότητα εκλογικών διαδικασιών, ακόμη και σε περιπτώσεις στις οποίες είχε επικρατήσει. Παράλληλα, έχει προσφέρει αμοιβή ύψους ενός εκατομμυρίου δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγήσουν σε καταδίκη για εκλογική απάτη. Ο Ρεπουμπλικανός νομικός Μπεν Γκίνσμπεργκ αντιμετώπισε με έντονο σκεπτικισμό την πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι εάν υπήρχαν αποδείξεις εκτεταμένης νοθείας, θα είχαν ήδη εντοπιστεί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στο στόχαστρο Καλιφόρνια και Ουάσινγκτον
Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις σχετικά με την εγκυρότητα εκλογικών καταλόγων σε συγκεκριμένες πολιτείες. Στην Καλιφόρνια, η κυβέρνηση υποστήριξε ότι περίπου 20.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι ενδέχεται να μην διαθέτουν αμερικανική υπηκοότητα. Αντίστοιχα, στην πολιτεία της Ουάσινγκτον διατυπώθηκαν ισχυρισμοί για 400 πιθανούς μη πολίτες των ΗΠΑ, οι οποίοι φέρονται να έχουν ψηφίσει συνολικά 1.500 φορές σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης ζήτησε από τις δύο πολιτείες να διαχωρίσουν τα ψηφοδέλτια των συγκεκριμένων προσώπων, ενώ προσέφυγε δικαστικά κατά της Καλιφόρνιας όταν οι τοπικές Αρχές απέρριψαν το αίτημα ως αντίθετο με τη νομοθεσία τους. Ωστόσο, οι καταγγελίες έχουν προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία των στοιχείων, καθώς οι αρχικοί ισχυρισμοί περί χιλιάδων παράτυπων ψηφοφόρων φαίνεται να αποδυναμώνονται όταν εξετάζονται διεξοδικά.
Η μάχη στην Αλάσκα και η παρέμβαση του υπουργείου Δικαιοσύνης
Ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης αποτελεί η Αλάσκα, όπου η εκλογική αναμέτρηση για τη Γερουσία έχει βρεθεί στο επίκεντρο ομοσπονδιακής έρευνας. Η υπόθεση αφορά την εμφάνιση δεύτερου υποψηφίου με το όνομα Νταν Σάλιβαν, ίδιο με εκείνο του εν ενεργεία Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή. Δημοσίευμα των New York Times έφερε στο φως πληροφορίες για προσπάθεια στρατολόγησης δεύτερου υποψηφίου με το συγκεκριμένο όνομα, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει σύγχυση στους ψηφοφόρους. Παρότι ο Μπεν Γκίνσμπεργκ χαρακτήρισε την υπόθεση πολιτικά αδέξια και εξαιρετικά αμήχανη για την εκστρατεία της Δημοκρατικής Μέρι Πελτόλα, επισήμανε ότι δεν προκύπτει κατ' ανάγκην κάποια παρανομία. Παρά ταύτα, το υπουργείο Δικαιοσύνης ξεκίνησε ποινική έρευνα, ενώ ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης της Αλάσκας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην επικυρώσει τα αποτελέσματα.
Περισσότεροι από 1.000 ομοσπονδιακοί παρατηρητές στις κάλπες
Η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει επίσης να αναπτύξει περισσότερους από 1.000 εκλογικούς παρατηρητές σε όλες τις 50 πολιτείες των ΗΠΑ. Πρόκειται για αριθμό υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με τις προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές. Η παρουσία παρατηρητών του υπουργείου Δικαιοσύνης δεν αποτελεί νέα πρακτική, καθώς έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν τόσο από Ρεπουμπλικανικές όσο και από Δημοκρατικές κυβερνήσεις. Ωστόσο, η σημαντική αύξηση του αριθμού τους προκαλεί ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο αξιοποίησης των πληροφοριών που θα συγκεντρωθούν, ιδιαίτερα σε περίπτωση αμφισβητούμενων αποτελεσμάτων. Παράλληλα, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα σχεδιάζει να ενισχύσει τη δική του παρουσία παρατηρητών στα εκλογικά κέντρα.
Σε ετοιμότητα το FBI την ημέρα των εκλογών
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η στάση του FBI, με τον διευθυντή του, Κας Πατέλ, να δηλώνει ότι πράκτορες και αναλυτές πληροφοριών θα βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα κατά την ημέρα της ψηφοφορίας. Όπως ανέφερε, και τα 56 γραφεία του FBI θα διαθέτουν υπεύθυνους διαχείρισης εκλογικών κρίσεων, με στόχο την αντιμετώπιση ενδεχόμενων περιστατικών που θα μπορούσαν να διαταράξουν τη διαδικασία. Ο ίδιος, πάντως, απέφυγε να αποκλείσει κατηγορηματικά την παρουσία πρακτόρων σε εκλογικά κέντρα, παρά τους αυστηρούς νομικούς περιορισμούς που ισχύουν για την ανάπτυξη ένοπλων ομοσπονδιακών δυνάμεων σε χώρους ψηφοφορίας. Οι εκλογικές Αρχές προετοιμάζονται παράλληλα για πιθανά προβλήματα, από τεχνικές δυσλειτουργίες και διακοπές δικτύων μέχρι απειλές για βόμβες, όπως εκείνες που είχαν σημειωθεί στις εκλογές του 2024.
Ο πρόεδρος της Βουλής επιχειρεί να καθησυχάσει
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, επιχείρησε να διασκεδάσει τις ανησυχίες σχετικά με ενδεχόμενη άρνηση των Ρεπουμπλικανών να αναγνωρίσουν τους νικητές. Ο στενός σύμμαχος του Τραμπ ξεκαθάρισε ότι θα ακολουθήσει το Σύνταγμα και θα επιτρέψει την ανάληψη καθηκόντων από όσους βουλευτές έχουν εκλεγεί και των οποίων η νίκη έχει επικυρωθεί από τις αρμόδιες πολιτειακές Αρχές. «Μπορεί να μη μου αρέσουν ορισμένα αποτελέσματα, αλλά αυτό είναι το σύστημά μας», ανέφερε, απορρίπτοντας ως παράλογα τα σενάρια περί παρεμπόδισης της ορκωμοσίας εκλεγμένων βουλευτών. Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο της Βουλής.
Ο φόβος για μια νέα εκλογική κρίση
Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις, η συζήτηση για την επόμενη ημέρα των εκλογών παραμένει έντονη. Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, Έρικ Χόλντερ, υποστήριξε ότι οι συνεχείς καταγγελίες περί νοθείας ενδέχεται να αποθαρρύνουν τους πολίτες από το να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους και να συμμετάσχουν στην ψηφοφορία. Από την πλευρά τους, νομικοί επισημαίνουν ότι οι πιθανότητες επιτυχίας μιας γενικευμένης δικαστικής αμφισβήτησης είναι περιορισμένες, δεδομένου ότι αντίστοιχες προσπάθειες του Τραμπ στο παρελθόν δεν είχαν ιδιαίτερη επιτυχία.
Ωστόσο, ακόμη και χωρίς δικαστική ανατροπή αποτελεσμάτων, η διαρκής αμφισβήτηση της εκλογικής διαδικασίας μπορεί να επηρεάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς. Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου θεωρούνται έτσι μια κρίσιμη πολιτική δοκιμασία, όχι μόνο για τις ισορροπίες στο Κογκρέσο, αλλά και για το κατά πόσο το αμερικανικό πολιτικό σύστημα θα καταφέρει να διαχειριστεί μια ενδεχόμενη νέα περίοδο έντονης εκλογικής αντιπαράθεσης. Η αναμέτρηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο, αλλά η πολιτική του κληρονομιά θα παραμένει στο επίκεντρο.
