Το αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο ανακαλύφθηκε στα ανοικτά των ακτών της Τουρκίας, κοντά στο νησί Κέκοβα, στην επαρχία της Αττάλειας. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, το πλοίο χρονολογείται πριν από 4.400 έως 4.700 χρόνια, στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.
Το εμπορικό σκάφος εκτιμάται ότι είχε μήκος περίπου 10 μέτρα και μετέφερε φορτίο μέσω της Μεσογείου. Η ξύλινη κατασκευή του πλοίου δεν έχει διασωθεί, ωστόσο οι κεραμικοί αποθηκευτικοί αμφορείς που μετέφερε βρίσκονται στον βυθό της θάλασσας και, αξιοσημείωτο είναι ότι, ορισμένοι εξακολουθούν να περιέχουν ίχνη από το αρχικό τους περιεχόμενο.
Στο σημείο εντοπίστηκαν τρεις μεγάλες πέτρινες άγκυρες, καθώς και περισσότεροι από 30 κεραμικοί αποθηκευτικοί αμφορείς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Το ναυάγιο είναι μια χρονοκάψουλα στον βυθό της θάλασσας», δήλωσε ο καθηγητής Χακάν Ονίζ από το Πανεπιστήμιο Ακντενίζ της Τουρκίας, ο οποίος ηγήθηκε της αποστολής της Ένωσης Μεσογειακής Αρχαιολογίας.
Η χρονολόγηση του ναυαγίου βασίστηκε στη μορφή και τη διακόσμηση των αμφορέων, καθώς η απουσία ξύλινων τμημάτων δεν επέτρεψε τη χρήση της μεθόδου του ραδιενεργού άνθρακα. Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι τα αγγεία παρουσιάζουν ομοιότητες με αντίστοιχα ευρήματα από την Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή, τα οποία έχουν χρονολογηθεί στην ίδια περίοδο.
«Μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι το ναυάγιο ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού», δήλωσε ο καθηγητής Χακάν Ονίζ.
Η δρ Κάριν Σοουάντα, αρχαιολόγος από το Πανεπιστήμιο Μακουάρι της Αυστραλίας, εξέτασε τους αμφορείς μετά την ανάσυρσή τους. Ορισμένοι ήταν ακέραιοι και η ίδια εξεπλάγη όταν διαπίστωσε ότι εξακολουθούσαν να περιέχουν ένα παχύρρευστο, γυαλιστερό υπόλειμμα.
«Κοίταξα στο εσωτερικό τους και παραλίγο να λιποθυμήσω. Δεν μπορούσα να πιστέψω πόσο πολύ υλικό είχε παραμείνει. Δεν επρόκειτο απλώς για μερικές κηλίδες… είχε διασωθεί μεγάλη ποσότητα αυτού του υλικού», δήλωσε.
Η ομάδα εργάζεται τώρα για να εξακριβώσει τι ακριβώς μετέφεραν οι αμφορείς.
«Θα μπορούσε να είναι ελαιόλαδο, κρασί ή ρητίνες δέντρων», ανέφερε η Σοουάντα.
«Είναι πιθανό, ωστόσο, τα υπολείμματα να προέρχονται από την επαναχρησιμοποίηση των αγγείων. Αυτά τα αγγεία είναι τεράστια· δεν είναι αντικείμενα που απλώς μεταφέρονται με πλοίο και στη συνέχεια εγκαταλείπονται. Οι άνθρωποι πιθανότατα τα άδειαζαν όταν έφταναν στον προορισμό τους και ενδεχομένως τα χρησιμοποιούσαν ξανά για πολλά, πολλά χρόνια».
Πιθανός προορισμός η Κρήτη
Το ναυάγιο και το φορτίο του ρίχνουν επίσης φως στο εμπόριο του αρχαίου κόσμου.
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το πλοίο ξεκίνησε το ταξίδι του από κάποια περιοχή κατά μήκος της ανατολικής ακτής της Μεσογείου.
Πιστεύουν ότι μετέφερε εμπορεύματα είτε προς την αρχαία πόλη της Τροίας, στη σημερινή βορειοδυτική Τουρκία, είτε προς την Κρήτη, όπου άκμαζε ο μινωικός πολιτισμός.
Τα θαλάσσια ταξίδια εκείνης της εποχής έκρυβαν πολλούς κινδύνους, ιδιαίτερα γύρω από το νησί Κέκοβα, όπου τα ισχυρά ρεύματα και οι άνεμοι έχουν προκαλέσει τη βύθιση πολλών πλοίων.
Στην περιοχή υπάρχουν εκατοντάδες ναυάγια, ενώ η Ένωση Μεσογειακής Αρχαιολογίας ειδικεύεται στον εντοπισμό και τη μελέτη τους.
Η περιοχή της Κέκοβα είναι γνωστή για τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα και τους ανέμους της, που έχουν προκαλέσει πολλά ναυάγια.
Η ανακάλυψη στην Κέκοβα καταλαμβάνει πλέον την πρώτη θέση στον κατάλογο με τα αρχαιότερα γνωστά ναυάγια στον κόσμο.
Μέχρι πρότινος, το ρεκόρ ανήκε σε ένα ναυάγιο στα ανοικτά των ακτών της Δοκού, ενός νησιού στη νότια Ελλάδα, το οποίο χρονολογείται πριν από περίπου 4.200 χρόνια.
Με πληροφορίες από BBC
