Δεν υπάρχουν πολλά πράγματα στα οποία να μπορούν να συμφωνήσουν οι διπλωμάτες αυτές τις μέρες. Αν όμως κληθούν να μιλήσουν για την κατάσταση του πλανήτη, αρχηγοί κρατών, κυβερνήσεων και υπουργοί θα περιγράψουν ομόφωνα μια υφήλιο σε τεράστια αναταραχή.
Με δύο πολέμους να μαίνονται στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, τη παγκόσμια οικονομία σε ρευστότητα και μια μεταβαλλόμενη παγκόσμια τάξη πραγμάτων, οι διεθνείς ηγέτες φτάνουν σήμερα στη Νέα Υόρκη αντιμέτωποι με μια προοπτική που είναι δραματικά διαφορετική από την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.
«Οι ηγέτες του κόσμου θα συγκεντρωθούν στα Ηνωμένα Έθνη σε μια εποχή βαθιάς αβεβαιότητας», δήλωσε πρόσφατα στους δημοσιογράφους ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. «Η ισχύς μετατοπίζεται. Ο κόσμος αλλάζει. Και οι θεσμοί μας πρέπει να αλλάξουν μαζί του».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τους τελευταίους εννέα μήνες παρακολουθήσαμε την τολμηρή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, όπως και την άγρια καταστολή στο Ιράν, όταν δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους για να αμφισβητήσουν το θεοκρατικό καθεστώς της χώρας. Λίγο αργότερα, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν κοινή επίθεση κατά της Τεχεράνης, πυροδοτώντας μια συνεχόμενη και κλιμακούμενη σύγκρουση, στην οποία εμπλέκεται πλέον σχεδόν κάθε χώρα της περιοχής και η οποία έκτοτε είχε ως αποτέλεσμα το ουσιαστικό κλείσιμο μιας θαλάσσιας οδού ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία.
Εν τω μεταξύ, ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας δεν δείχνει σημάδια εκτόνωσης, τέσσερα χρόνια μετά, καθώς και οι δύο πλευρές εντείνουν τις επιθέσεις τους τις τελευταίες ημέρες, αφού οι πολυπληθείς διπλωματικές προσπάθειες για τερματισμό της σύγκρουσης δεν κατάφεραν να κάμψουν το αδιέξοδο.
Τον Μάιο ένα ξέσπασμα του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα ήγειρε περαιτέρω ερωτήματα σχετικά με την έλλειψη διεθνούς ετοιμότητας για την επόμενη πανδημία, ενώ, στη συνέχεια, θανατηφόροι σεισμοί στη Βενεζουέλα και την Κολομβία, καθώς και μαζικές ξαφνικές πλημμύρες στο Νεπάλ και το Θιβέτ, υπογράμμισαν τις επιδεινούμενες επιπτώσεις της ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Σε συνεντεύξεις ενόψει της ετήσιας συνόδου, εν ενεργεία και πρώην υπουργοί, πρέσβεις και αξιωματούχοι από όλο τον κόσμο φιλοτέχνησαν μια ζοφερή εικόνα των κρίσεων που πλήττουν τη διεθνή κοινότητα, εκφράζοντας προβληματισμό για το αν ο ΟΗΕ και τα 193 κράτη-μέλη του μπορούν να τις αντιμετωπίσουν. Μίλησαν στο Associated Press υπό τον όρο της ανωνυμίας ώστε να εκφραστούν ελεύθερα για τις διεθνείς ανησυχίες.
«Πρόκειται για μια κρίσιμη στιγμή που μας επιτρέπει να δούμε αν ορισμένα έστω από αυτά τα ζητήματα μπορούν να επιλυθούν διπλωματικά», δήλωσε στο Associated Press ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ Ρόμπερτ Γουντ. «Ο ΟΗΕ βρίσκεται πραγματικά σε σημείο καμπής. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό. Τα πράγματα ήταν άσχημα πέρυσι· δεν είναι πολύ καλύτερα φέτος».
Ένας ευρωπαίος διπλωμάτης και ένας ακόμα αξιωματούχος συμμερίστηκαν αυτή την άποψη, δηλώνοντας ότι ο κόσμος δεν βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι ήταν την ίδια εποχή πέρυσι. Ο διπλωμάτης και οι αξιωματούχοι επικαλέστηκαν τις διάφορες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, την κατάρρευση ή την έλλειψη προσπαθειών διαμεσολάβησης και τη συνεχιζόμενη αποτυχία επίτευξης παγκόσμιας συναίνεσης σε ζητήματα όπως το κλίμα, η ειρήνη και η ασφάλεια.
Πέραν της ανάλυσης των ομιλιών από πρωταγωνιστές όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Μασούντ Πεζεσκιάν, οι αξιωματούχοι ελπίζουν να εκμεταλλευτούν την ετήσια συνάντηση για να συναντηθούν με αντιπάλους και συμμάχους στο περιθώριο των εργασιών, επιδιώκοντας να σπάσουν το αδιέξοδο σε θέματα όπως η θαλάσσια ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ και η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Όταν ρωτήθηκε τι ελπίζει να αποκομίσει από την εβδομάδα των συναντήσεων, αξιωματούχος του Κόλπου ανέφερε ότι θα ήταν σπουδαίο να επιστρέψουμε σε ένα επίπεδο προβλεψιμότητας στη διεθνή σκηνή.
«Στις διεθνείς σχέσεις, τα πάντα αλλάζουν: οι φιλίες αλλάζουν και οι συμμαχίες αλλάζουν», δήλωσε ο Τόνε Κάιζερ, υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας. «Αλλά αυτό που παραμένει σταθερό είναι τα συμφέροντα και το πώς ευθυγραμμίζονται αυτά τα συμφέροντα ώστε να ζούμε ειρηνικά και όχι σε μια διαρκή σύγκρουση».
