Ανασκαφές στην Πολωνία έφεραν στο φως τάφο ηλικίας 5.000 ετών, στον οποίο βρέθηκαν ο σκελετός ενός άνδρα, δύο ακόμη κρανία, χάντρες από κεχριμπάρι, ένα πυριτόλιθο μαχαίρι, ένα πέτρινο τσεκούρι και ένα περιδέραιο φτιαγμένο από 42 αιχμηρά δόντια.
Ο τάφος εντοπίστηκε σε αρχαιολογικό χώρο κοντά στη Ζουράβινα, στη νότια Πολωνία. Η περιοχή είναι γνωστή για ένα νεκροταφείο της ρωμαϊκής εποχής, που χρονολογείται στον 4ο ή 5ο αιώνα μ.Χ. Ερευνητές με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Τόμας Γκράλακ, από το Πανεπιστήμιο του Βρότσλαβ, και τον ανθρωπολόγο και ανατόμο Πάβεου Νταμπρόφσκι, από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Βρότσλαβ, πραγματοποίησαν ανασκαφές στην περιοχή το φετινό καλοκαίρι.
Λίγο πριν ολοκληρώσουν τις εργασίες τους στους ρωμαϊκούς τάφους, οι ερευνητές εντόπισαν το κυκλικό περίγραμμα ενός τύμβου (αρχαίου ταφικού μνημείου). Έτσι, ξεκίνησαν να σκάβουν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα μοναδικό κόσμημα
Καθώς προχωρούσε η ανασκαφή, άρχισε να εμφανίζεται μια πυκνή σειρά από δόντια, όπως εξηγεί ο Νταμπρόφσκι. Κάθε δόντι είχε μια τρύπα στη ρίζα του και ο τρόπος με τον οποίο ήταν τοποθετημένα δείχνει ότι κάποτε ήταν περασμένα σε σχοινί ή κορδόνι, το οποίο έχει πλέον αποσυντεθεί.
«Από την πρώτη κιόλας ματιά ήταν ξεκάθαρο ότι δεν ήταν κάτι τυχαίο», δήλωσε ο Νταμπρόφσκι. «Παρότι το σχοινί ή το κορδόνι που τα ένωνε δεν έχει διασωθεί, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επρόκειτο για κόσμημα κατασκευασμένο από ανθρώπινο χέρι».
Ο Γκράλακ χαρακτηρίζει το περιδέραιο μοναδικό αρχαιολογικό εύρημα. Το πλησιέστερο αντίστοιχο παράδειγμα είναι ένα περιδέραιο που είχε βρεθεί στο Βόικοβιτσε, αποτελούμενο όμως από μόλις τέσσερα δόντια και χρονολογούμενο στην Εποχή του Χαλκού. Το περιδέραιο της Ζουράβινα είναι αρκετές χιλιάδες χρόνια παλαιότερο, καθώς χρονολογείται στη Μέση Νεολιθική περίοδο, δηλαδή στη Νέα Εποχή του Λίθου.
Τα «δόντια» του κοσμήματος προέρχονταν από μεγάλα θηλαστικά, όπως λύκους, ελάφια και νεαρές αρκούδες, ενώ δεν αποκλείεται ορισμένα να ήταν ανθρώπινα.
Σύμφωνα με τον Γκράλακ, οι ταφικοί τύμβοι της Λίθινης Εποχής συνδέονταν συνήθως με πατριάρχες ή σημαντικά πρόσωπα της κοινότητας. Το ιδιαίτερο κόσμημα μπορεί να αποτελούσε συλλογή κυνηγετικών τροπαίων ή να ήταν κάποιο δώρο.
Ο Νταμπρόφσκι εκτιμά ότι ο άνδρας που τάφηκε εκεί ήταν πιθανότατα σημαντικό πρόσωπο, ίσως αρχηγός μιας οικογενειακής ή φυλετικής ομάδας.
Στα βαθύτερα στρώματα του τύμβου, οι ερευνητές βρήκαν σχεδόν πλήρη σκελετό ενήλικου άνδρα, θραύσματα από δύο διαφορετικά κρανία ενηλίκων, χάντρες από κεχριμπάρι που πιθανότατα αποτελούσαν κόσμημα, ένα κοπτικό εργαλείο από πυριτόλιθο και ένα πρασινωπό τσεκούρι από σερπεντινίτη.
Η μορφή του τσεκουριού, το οποίο έφερε σημάδια φθοράς από τη χρήση, οδήγησε τους ερευνητές στη χρονολόγηση του τάφου γύρω στο 2900 π.Χ.
Σύντομα οι ερευνητές θα πραγματοποιήσουν χρονολόγηση με άνθρακα-14, προκειμένου να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την ηλικία του σκελετού. Θα αναλύσουν επίσης γενετικό υλικό από τα κρανία και τα δόντια, ώστε να προσδιορίσουν το φύλο και το είδος τους.
Οι ερευνητές θέλουν επίσης να διαπιστώσουν αν τα δύο επιπλέον κρανία ανήκαν σε ανθρώπους που είχαν υποστεί αποκεφαλισμό.
Ταφικά έθιμα
Την ίδια περίπου περίοδο, άλλοι ερευνητές που εργάζονταν στο κοντινό χωριό Ίβινι ανακάλυψαν ξεχωριστά έναν ταφικό χώρο υψηλού κύρους, γεμάτο χάντρες, τσεκούρια και εργαλεία από πυριτόλιθο.
Στον συγκεκριμένο τύμβο βρέθηκαν και τα οστά ενός μοσχαριού, το οποίο ενδέχεται να είχε θυσιαστεί κατά την ταφή.
Σύμφωνα με το Πολωνικό Πρακτορείο Ειδήσεων, και οι δύο ταφές μπορεί να αποτελούν παραδείγματα των ιδιαίτερων ταφικών εθίμων του πολιτισμού των Κεραμικών με Κορδωτή Διακόσμηση, ο οποίος ήταν διαδεδομένος σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης κατά την 3η χιλιετία π.Χ.
Με πληροφορίες από smithsonianmag.com
