Η ήδη εύθραυστη προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να βρίσκεται πλέον στα όρια της κατάρρευσης, καθώς ένας νέος κύκλος στρατιωτικών επιθέσεων, πυραυλικών πληγμάτων και απειλητικής ρητορικής κλιμακώνει επικίνδυνα την ένταση στη Μέση Ανατολή.
Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη ανταλλάσσουν πλήγματα και κατηγορίες, την ώρα που οι περιφερειακές συγκρούσεις επεκτείνονται και απειλούν κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, με επίκεντρο το στρατηγικό Στενό του Ορμούζ, όπως αναφέρει ο Guardian.
Σύμφωνα με αναφορές, η Τεχεράνη εξαπέλυσε επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους κατά στόχων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, σε απάντηση – όπως υποστηρίζει – σε αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις στο νότιο Ιράν.
Το Κουβέιτ, το οποίο φιλοξενεί σημαντική αμερικανική στρατιωτική παρουσία, ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε τουλάχιστον δύο βαλλιστικούς πυραύλους, χωρίς να υπάρξουν θύματα ή ζημιές. Αντίστοιχα, το Μπαχρέιν ανέφερε περιορισμένες ζημιές σε κατοικίες κοντά στο αεροδρόμιο.
Οι επιθέσεις αυτές σηματοδοτούν μια επικίνδυνη επέκταση της σύγκρουσης πέρα από τα άμεσα εμπλεκόμενα κράτη.
{https://exchange.glomex.com/video/v-djku4h529s81?integrationId=40599y14juihe6ly}
Σκληρή ρητορική Τραμπ – Απειλές για «οριστικό τέλος» του Ιράν
Σε ιδιαίτερα οξείς τόνους, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να εγκαταλείψουν τις διαπραγματεύσεις και να «ολοκληρώσουν στρατιωτικά τη δουλειά», υποστηρίζοντας ότι το Ιράν δεν θα πρέπει να συνεχίσει τις εχθρικές του ενέργειες.
Σε ανάρτησή του, προχώρησε ακόμη πιο μακριά, δηλώνοντας ότι σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα υπάρχει πλέον», προκαλώντας έντονες διεθνείς αντιδράσεις.
{https://exchange.glomex.com/video/v-djksun11rhcp?integrationId=40599y14juihe6ly}
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η κρίση συνδέεται άμεσα με τις προσπάθειες αναδιάταξης του ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές πλωτές οδούς στον κόσμο, από την οποία περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει τη δημιουργία εναλλακτικών ναυτικών διαδρόμων, ενώ η Τεχεράνη επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο της περιοχής και να επιβάλει δικούς της όρους διέλευσης ή ακόμη και τέλη.
Εκατοντάδες πλοία έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο, ενώ η ναυτιλία λειτουργεί υπό συνεχή απειλή επιθέσεων, με το κόστος ασφάλισης να εκτοξεύεται και την ενεργειακή αγορά να παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη.
Επιθέσεις σε πλοία
Οι ΗΠΑ κατηγορούν το Ιράν για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, μεταξύ αυτών και δεξαμενόπλοιο υπό σημαία Παναμά που μετέφερε πετρέλαιο για το Κατάρ, καθώς και φορτηγό πλοίο με σημαία Σιγκαπούρης που επλήγη από drone.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι τα πλήγματα αποτελούν απάντηση σε «συνεχιζόμενη ιρανική επιθετικότητα κατά της εμπορικής ναυτιλίας», στοχεύοντας υποδομές επιτήρησης, αεράμυνας και ναρκοθέτησης.
Το Ιράν επιμένει στον έλεγχο της περιοχής
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε παρέμβαση στη διαχείριση στα Στενά του Ορμούζ από τρίτες χώρες, εκτός του πλαισίου που προβλέπει το πρωτόκολλο συνεννόησης με τις ΗΠΑ, θα οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.
Παράλληλα, το Ιράν προτείνει τη δημιουργία περιφερειακού πλαισίου ασφαλείας χωρίς παρουσία «εξωτερικών δυνάμεων», όπως οι ΗΠΑ, εντείνοντας τις γεωπολιτικές εντάσεις με τις χώρες του Κόλπου.
Η κατάσταση στη ναυσιπλοΐα παραμένει κρίσιμη, με δεκάδες δεξαμενόπλοια να αποφεύγουν τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ, ενώ άλλα επιχειρούν ριψοκίνδυνες διελεύσεις.
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου έχει ήδη επηρεαστεί έντονα, με τις τιμές να παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, καθώς οι ανησυχίες για πλήρη αποκλεισμό της πλωτής οδού παραμένουν στο τραπέζι.
Ανεπιτυχείς διαπραγματεύσεις
Παρά τη μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν και τις επαφές που πραγματοποιήθηκαν στην Ελβετία, οι διαφορές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένουν αγεφύρωτες.
Τα βασικά σημεία διαφωνίας περιλαμβάνουν:
- το καθεστώς του Στενού του Ορμούζ
- τις κυρώσεις κατά του Ιράν
- το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης
- και τον ρόλο των περιφερειακών δυνάμεων
Επεισόδια και στον Λίβανο
Η ένταση δεν περιορίζεται στον Περσικό Κόλπο, καθώς νέες συγκρούσεις καταγράφονται και στον Λίβανο, με εμπλοκή ισραηλινών δυνάμεων και φιλοϊρανικών ομάδων, παρά τις πρόσφατες συμφωνίες αποκλιμάκωσης.
Η κατάσταση δείχνει μια ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη που συνδέει πολλαπλά μέτωπα σε ένα ενιαίο γεωπολιτικό πλέγμα έντασης.
Παρά τη συνεχιζόμενη ρητορική αποκλιμάκωσης σε διπλωματικό επίπεδο, οι εξελίξεις στο πεδίο δείχνουν μια αντίθετη εικόνα.
Η σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν έχει πλέον μετατραπεί σε πολυεπίπεδη κρίση που αγγίζει τη ναυτιλία, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια, με τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης να παραμένει υψηλός.
Το αν η εύθραυστη εκεχειρία θα επιβιώσει τις επόμενες ημέρες παραμένει αβέβαιο.
