Στον απόηχο του διπλωματικού θρίλερ που είναι σε εξέλιξη με τη συμφωνία ειρήνης με την Ουάσινγκτον, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιδιώκει να σαμποτάρει το μνημόνιο κατανόησης. Πρόσθεσε πως η συμφωνία περιλαμβάνει και κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο.
Μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση, ο Αραγτσί δήλωσε ότι το μνημόνιο κατανόησης με τις ΗΠΑ έχει 14 άρθρα, αλλά δεν έχει ακόμη υπογραφεί. Αποκάλυψε πως η πρώτη φάση περιλαμβάνει τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν και τον Λίβανο, καθώς και αμοιβαίες δεσμεύσεις από την Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις η μία της άλλης.
Ο Αραγτσί σημείωσε ακόμα ότι τα πυρηνικά ζητήματα έχουν μετακινηθεί σε δεύτερη φάση διαπραγματεύσεων που θα διαρκέσουν 60 ημέρες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Δεν θα ξεχάσουμε τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου σε καμία συμφωνία», είπε, προσθέτοντας ότι η ομάδα πολέμησε στο πλευρό του Ιράν στον πόλεμο και ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν θα αφήσει ποτέ τη Χεζμπολάχ μόνη της». Είπε ακόμα ότι κανένα από τα κείμενα της συμφωνίας που έχουν κυκλοφορήσει στα Μέσα δεν είναι επί του παρόντος έγκυρα και ότι το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει κανένα από αυτά.
Το «εκτός πλάνου» Ισραήλ
Το CNN μεταδίδει πως η κυβέρνηση Τραμπ αισθάνεται «σίγουρη» ότι το Ισραήλ «θα συμφωνήσει» με το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, δήλωσε την Παρασκευή ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ. «Νιώθουμε ότι όταν δουν τους πλήρεις όρους της συμφωνίας και όταν εκτιμήσουν ότι ουσιαστικά πρέπει να υπάρξει υλοποίηση από τους Ιρανούς πριν από την παροχή οποιουδήποτε οφέλους για εκείνους, τότε θα αισθανθούν άνετα με αυτό», δήλωσε ο αξιωματούχος στους δημοσιογράφους, υπονοώντας ότι οι πλήρεις όροι του μνημονίου συνεννόησης δεν έχουν ακόμη κοινοποιηθεί στους περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ.
Επιβεβαίωσε ωστόσο ότι ο Τραμπ μίλησε με τον «φίλο και σύμμαχο» στον πόλεμο Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός από την άλλη είναι εδ΄και καιρό επιφυλακτικός ως προς το αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν. Τις τελευταίες εβδομάδες ανησυχεί ολοένα και περισσότερο ότι οι ΗΠΑ μπορεί να αποδεχτούν μια συμφωνία που, κατά την άποψη του Ισραήλ, δεν θα είναι τόσο σκληρή όσο θέλουν ή δεν θα ανταποκρίνεται στους στόχους του πολέμου, ανέφεραν πηγές.
«Είμαστε βέβαιοι ότι η συμφωνία που θα επιτύχουμε, υποθέτοντας ότι θα την πετύχουμε, θα είναι μια συμφωνία με την οποία όλοι στην περιοχή θα μπορούν να αισθάνονται άνετα», δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ έχει αφήσει εκτός συμβαλλόμενων μερών της συμφωνίας το Ισραήλ, αξιωματούχοι δεν αποκλείουν μελλοντική στρατιωτική δράση του Ισραήλ στον Λίβανο. Είπαν ότι η «ευρεία περιφερειακή ειρηνευτική συμφωνία» περιλαμβάνει τον Λίβανο, καθώς και το Ισραήλ και τον Κόλπο, αλλά «αυτό δεν σημαίνει ότι παραιτούνται από το δικαίωμα στην αυτοάμυνα» σημείωσε ο αξιωματούχος. «Εάν οι Ιρανοί δεν τηρήσουν το μέρος της υποχρέωσής τους, θα περίμενα από τους Ισραηλινούς να απαντήσουν», ξεκαθάρισε.
Τι ορίζει το μνημόνιο κατανόησης
Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ φέρεται να είναι ήδη στο τελικό στάδιο της συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών με τον Πακιστανό πρωθυπουργό να επιβεβαιώνει ότι η ειρήνη είναι πιο κοντά από ποτέ.
Ωστόσο, τίποτα ακόμα δεν έχει οριστικοποιηθεί παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ από την Πέμπτη «ανακοινώνει» για υπογραφές στη Γενεύη το Σαββατοκύριακο.
Οι ΗΠΑ λένε ότι το μνημόνιο αυτό ορίζει τη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα. Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο, το σύμφωνο κάνει λόγο για επιτόπια καταστροφή και επακόλουθη απομάκρυνσή του ουρανίου ενώ διευθετεί και ένα μακροπρόθεσμο καθεστώς επιθεώρησης για την επιβολή της συμμόρφωσης της χώρας.
Στο στόχαστρο ο Αραγτσί
Ο σκληροπυρηνικός Ιρανός βουλευτής Μαχμούντ Ναμπαβιάν επέκρινε την συμφωνία, λέγοντας πως περιελάμβανε μεγαλύτερες ιρανικές παραχωρήσεις. «Αφού είδα το κείμενο της συμφωνίας, πρέπει να πω ότι σε σύγκριση με τις δύο προηγούμενες εκδόσεις, είναι πιο επιζήμιο και οι υποχωρήσεις του Ιράν έχουν επίσης αυξηθεί», δήλωσε ο Ναμπαβιάν.
Ανάρτησε επίσης ένα στιγμιότυπο από το retweet του Ντόναλντ Τραμπ της ανάρτησης του Ιρανού ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί όπου ανέφερε ότι το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ «δεν ήταν ποτέ πιο κοντά» και έκανε λόγο για «καθαρή απώλεια».
Ο Αραγτσι επικρίθηκε και από τους Φρουρούς της Επανάστασης. Το πρακτορείο Fars, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, επέκρινε επίσης τον Αραγτσί για αυτό που χαρακτήρισε «διφορούμενη» απάντηση στην απόρριψη από πλευράς Τραμπ των αναφορών των ιρανικών ΜΜΕ σχετικά με τους όρους ενός πιθανού μνημονίου συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν.
Το Fars ανέφερε ότι η ανάρτηση του Αραγτσί στα αγγλικά απέτυχε να αντικρούσει άμεσα τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι η διαρροή της ιρανικής εκδοχής της συμφωνίας ήταν ψευδής. Πρόσθεσε πως η έκκληση Αραγτσί στα ΜΜΕ για αυτοσυγκράτηση θα μπορούσε άνετα να ερμηνευτεί ως έμμεση επιβεβαίωση των επικρίσεων του Τραμπ ότι ορισμένες από τις αναφορές που διέρρευσαν ήταν ανακριβείς.
Το πρακτορείο σημείωσε επίσης πως η αναδημοσίευση Τραμπ ήταν στην ουσία υποστήριξη για τη δική του εκδοχή των διαπραγματεύσεων από πλευράς Ιράν. και αμφισβήτησε κατά πόσον η γλώσσα του Αραγτσί ισοδυναμούσε με υποχώρηση ή με ευθυγράμμιση με την αφήγηση Τραμπ, ειδικά αφού ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ισχυριστεί ότι Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν ζητήσει συγγνώμη κατ' ιδίαν για αυτό που χαρακτήρισε ψευδείς πληροφορίες.
Το Fars επισήμανε ότι η κοινή γνώμη του Ιράν χρειάζεται σαφήνεια και σταθερότητα σε απάντηση στις κατηγορίες των ΗΠΑ, όχι «διφορούμενη» διπλωματική γλώσσα που θα μπορούσε να παράσχει «υλικό στα ΜΜΕ» υπέρ των αμερικανικών ισχυρισμών.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ από την άλλη με ανάρτησή του αργά το βράδυ της Παρασκευής τόνισε ότι οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο μιας επικείμενης συμφωνίας με τις ΗΠΑ πρέπει να τηρηθούν. Προειδοποίησε πως δεν θα υπάρχουν «αν, αλλά, και δικαιολογίες. Για τη συμφωνία που έρχεται, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Ό,τι σπείρεις, θα θερίσεις», πρόσθεσε σε μια ανάρτηση στο X.
{https://x.com/mb_ghalibaf/status/2065511232891756743}
Σε τελικό στάδιο ναι, αλλά δεν έχει ληφθεί ακόμα απόφαση
Ωστόσο ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Ισμαήλ Μπαγκέι δήλωσε την Παρασκευή ότι το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον βρίσκεται μεν στα τελικά στάδια σύνταξης, αλλά δεν έχει ακόμη ληφθεί τελική απόφαση. «Όσον αφορά το κείμενο, βρισκόμαστε στα τελικά στάδια εσωτερικής αναθεώρησης. Βρίσκεται σε εξέλιξη συνάντηση των αρμόδιων φορέων» ανέφερε.
{https://x.com/araghchi/status/2065447197139738809}
Επισήμανε ακόμα ότι οι θέσεις και οι κόκκινες γραμμές του Ιράν είχαν διατυπωθεί με σαφήνεια από την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη είχε επιδιώξει να παρουσιάσει την άποψή της «με βάση την πραγματικότητα». Επιχειρώντας να αποδυναμώσει τη ρητορική περί συμφωνίας με υποχώρηση του Ιράν, υπογράμμισε πως σχόλια που υποδηλώνουν ότι οι δύο πλευρές είναι πολύ κοντά σε μια συμφωνία «δεν είναι κάτι καινούργιο».
Αισιόδοξος ο Λευκός Οίκος
Από την άλλη πλευρά, ο Λευκός Οίκος εξέφρασε την αισιοδοξία του για μια πιθανή συμφωνία με την Τεχεράνη, επιμένοντας στην πεποίθηση ότι θα κερδίσει την αποδοχή της ιρανικής ηγεσίας και του Ισραήλ μετά από εβδομάδες διαπραγματεύσεων για τα πιο δύσκολα ζητήματα. Ανάμεσά τους και του βασικού στόχου του Τραμπ, εξ αρχής του πολέμου, που αφορά στο μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Αν και οι πληροφορίες δια στόματος Τραμπ περί υπογραφής της συμφωνίας την Κυριακή στη Γενεύη όχι μόνο δεν έχουν επιβεβαιωθεί αλλά έχουν πυροδοτήσει ΄το διπλωματικό θρίλερ, η υπογεγραμμένη συμφωνία του μνημονίου κατανόησης θα ενεργοποιούσε, κατά τα διεθνή Μέσα, μια περίοδο 60 ημερών για «τεχνικές» διαπραγματεύσεις σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της συμφωνίας και την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων. Τα σχέδια για τον επόμενο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Με πληροφορίες του CNN/Iran International/Al Jazeera/Reuters
