Λίγα 24ωρα μετά την αποκάλυψη της Wall Street Journal για στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΑΕ εναντίον της Τεχεράνης, το Reuters κάνει λόγο για πολυάριθμα, άγνωστα μέχρι σήμερα, πλήγματα της Σαουδικής Αραβίας κατά του Ιράν σε αντίποινα για επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στο βασίλειο κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Επικαλούμενο δύο δυτικούς αξιωματούχους ενήμερους για το ζήτημα, το βρετανικό πρακτορείο σημειώνει πως οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν στα τέλη Μαρτίου.
Για την ώρα δεν έχει καταστεί δυνατό να επιβεβαιωθούν οι ακριβείς στόχοι, ωστόσο τα σαουδαραβικά πλήγματα υπογραμμίζουν τη διεύρυνση της σύγκρουσης, αλλά και τον βαθμό στον οποίο ένας πόλεμος που ξεκίνησαν ΗΠΑ και Ισραήλ παρέσυρε τη Μέση Ανατολή με τρόπους που δεν είχαν αναγνωριστεί δημόσια.
Η Σαουδική Αραβία, η οποία διατηρεί στενούς στρατιωτικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες, βασιζόταν παραδοσιακά στην αμερικανική στρατιωτική προστασία, όμως ο πόλεμος διάρκειας 10 εβδομάδων άφησε το βασίλειο ευάλωτο σε επιθέσεις που διέσπασαν την αμερικανική στρατιωτική «ομπρέλα».
Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει πλήξει και τα έξι κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου με πυραύλους και drones, επιτιθέμενο όχι μόνο σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις αλλά και σε πολιτικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και πετρελαϊκές υποδομές.
Αξίζει να σημειωθεί πως, παρότι τα ΗΑΕ εξαπέλυσαν επίσης επιθέσεις, η προσέγγισή των δύο χωρών του Κόλπου δεν ήταν ίδια. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υιοθέτησαν πιο επιθετική στάση, επιδιώκοντας να χτυπήσουν με τρόπο επιζήμιο το Ιράν, ενώ δεν ενεπλάκησαν σε δημόσια διπλωματία με την Τεχεράνη.
Η Σαουδική Αραβία, αντίθετα, επιδίωξε να αποτρέψει την κλιμάκωση της σύγκρουσης και διατήρησε τακτική επικοινωνία με το Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω του πρεσβευτή της Τεχεράνης στο Ριάντ.
Επιθέσεις και στη συνέχεια αποκλιμάκωση
Ιρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι η Σαουδική Αραβία ενημέρωσε το Ιράν για τις επιθέσεις και κράτησε ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας παρά τις απειλές, γεγονός που οδήγησε σε συνεννόηση μεταξύ των δύο χωρών για αποκλιμάκωση.
Ο Ali Vaez του International Crisis Group εξηγεί πως το γεγονός ότι υπήρξε συνεννόηση για αποκλιμάκωση, μετά τα σαουδαραβικά αντίποινα, δείχνει πως και οι δύο πλευρές γνώριζαν καλά ότι «η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση συνεπάγεται απαράδεκτο κόστος».
Η άτυπη αποκλιμάκωση τέθηκε σε ισχύ την εβδομάδα πριν από τη συμφωνία κατάπαυσης πυρός μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης στις 7 Απριλίου.
Ένας από τους Ιρανούς αξιωματούχους επιβεβαίωσε ότι Τεχεράνη και Ριάντ συμφώνησαν με κοινούς στόχους «την παύση των εχθροπραξιών, τη διασφάλιση αμοιβαίων συμφερόντων και την αποτροπή περαιτέρω έντασης».
Ιράν και Σαουδική Αραβία –οι δύο κυρίαρχες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής (η πρώτη σιιτική και η δευτέρη σουνιτική)– βρίσκονταν επί μακρόν σε αντιπαράθεση, στηρίζοντας αντίπαλες πλευρές σε συγκρούσεις σε όλη την περιοχή.
Η προσέγγιση του 2023, με διαμεσολάβηση της Κίνας, οδήγησε στην αποκατάσταση των σχέσεων, μεταξύ άλλων με εκεχειρία μεταξύ των Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, και της Σαουδικής Αραβίας, η οποία παραμένει σε ισχύ.
Με την Ερυθρά Θάλασσα να παραμένει ανοικτή στη ναυσιπλοΐα, η Σαουδική Αραβία μπόρεσε να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, σε αντίθεση με τα περισσότερα κράτη του Κόλπου, και έτσι παρέμεινε σχετικά προστατευμένη.
