Το Ιράν έχει προσφερθεί να τερματίσει τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ με αντάλλαγμα την άρση του αποκλεισμού της χώρας από τις ΗΠΑ και τον τερματισμό του πολέμου, ενώ παράλληλα προτείνει οι συζητήσεις για το ευρύτερο ζήτημα του πυρηνικού του προγράμματος θα γίνουν σε μεταγενέστερη φάση, δήλωσαν δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι τη Δευτέρα στο Associated Press.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, φαίνεται απίθανο να αποδεχθεί την προσφορά, η οποία διαβιβάστηκε στους Αμερικανούς από το Πακιστάν καθώς άφηνε άλυτες τις διαφωνίες που οδήγησαν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου.
Η πρόταση του Ιράν φέρεται να απαιτεί από την Ουάσινγκτον να τερματίσει πρώτα τον πόλεμο και να παράσχει εγγυήσεις ότι δεν θα ξαναρχίσει, σύμφωνα με ρεπορτάζ στο προσκείμενο στο Ιράν τηλεοπτικό δίκτυο Al Mayadeen του Λιβάνου, το οποίο επικαλείται το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim του Ιράν. Οι διαπραγματεύσεις για την πλοήγηση μέσω των Στενών του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, βασικές προτεραιότητες για την κυβέρνηση Τραμπ, θα προκύψουν μόνο σε μεταγενέστερα στάδια.
«Εάν επιτευχθεί συμφωνία, η διαδικασία θα προχωρήσει στη δεύτερη φάση για να συζητηθεί ο τρόπος διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ μετά το τέλος του πολέμου», ανέφερε το Al Mayadeen. Οι συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα ξεκινήσουν μόνο όταν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις.
Το Axios ανέφερε αρχικά ότι ο Λευκός Οίκος έλαβε μια πρόταση βάσει της οποίας το Ιράν απαιτεί τον τερματισμό του πολέμου πριν συζητήσει το πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη σχετικά με το ποιες πυρηνικές παραχωρήσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Ο Λευκός Οίκος επανέλαβε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σχεδιάζει να συγκεντρώσει την ομάδα εθνικής ασφάλειας τη Δευτέρα για να συζητήσει την πρόταση και τις επιλογές που θα ακολουθηθούν, έχει το πάνω χέρι.
«Αυτές είναι ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις και οι ΗΠΑ δεν θα διαπραγματευτούν μέσω του Τύπου. Όπως έχει πει ο Πρόεδρος, οι Ηνωμένες Πολιτείες κρατούν τα χαρτιά και θα κάνουν μόνο μια συμφωνία που θα θέτει τον αμερικανικό λαό πάνω απ' όλα, χωρίς να επιτρέψει ποτέ στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», δήλωσε η βοηθός εκπροσώπου Τύπου Ολίβια Γουέιλς στο CNN.
Αραγτσί: Η Τεχεράνη εξετάζει το αίτημα Τραμπ για διαπραγματεύσεις
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αρακτσί, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Τεχεράνη εξετάζει το αίτημα του Ντόναλντ Τραμπ, για διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με ανάρτηση στον λογαριασμό του υπουργού στο Telegram. Από τη Ρωσία, όπου βρίσκεται, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι ο Τραμπ ζήτησε διαπραγματεύσεις επειδή οι ΗΠΑ δεν έχουν επιτύχει κανέναν από τους στόχους τους.
Ο Τραμπ ακύρωσε την επίσκεψη στην Ισλαμαμπάντ των απεσταλμένων του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, για συνομιλίες σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου και δήλωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να τηλεφωνήσει εάν ήθελε να διαπραγματευτεί.
Ο Αμπάς ωστόσο, δήλωσε ότι λόγω του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, «ο κόσμος έχει πλέον συνειδητοποιήσει την πραγματική δύναμη του Ιράν» και «έχει καταστεί σαφές ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι ένα σταθερό, συμπαγές και ισχυρό σύστημα». Πρόσθεσε ότι η Ρωσία έχει σταθεί στο πλευρό του Ιράν και ότι οι δύο χώρες θα συνεχίσουν τη «στρατηγική τους συνεργασία».
Οι πιέσεις
Με μια εύθραυστη εκεχειρία σε ισχύ, οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται σε αντιπαράθεση για τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται το 1/5 του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου σε καιρό ειρήνης. Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ έχεο σκοπό να εμποδίσει το Ιράν να πουλήσει το πετρέλαιό του, στερώντας του κρίσιμα έσοδα, ενώ παράλληλα δημιουργεί ενδεχομένως μια κατάσταση όπου η Τεχεράνη πρέπει να διακόψει την παραγωγή επειδή δεν έχει πού να αποθηκεύσει το πετρέλαιο.
Εν τω μεταξύ, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει ασκήσει πιέσεις στον Τραμπ, καθώς οι τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης έχουν εκτοξευθεί ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών, και έχει πιέσει τους συμμάχους του στον Κόλπο, οι οποίοι χρησιμοποιούν την πλωτή οδό για να εξάγουν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Το κλείσιμο είχε επίσης εκτεταμένες επιπτώσεις σε όλη την παγκόσμια οικονομία, αυξάνοντας την τιμή των λιπασμάτων, των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών.
Η πρόταση θα αναβάλει τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν σε μεταγενέστερη ημερομηνία. Ο Τραμπ δήλωσε ότι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους πήγε στον πόλεμο ήταν για να αρνηθεί στο Ιράν την ικανότητα να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
Η ικανότητα του Ιράν να περιορίζει την κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ, έχει αποδειχθεί ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά του πλεονεκτήματα σε έναν πόλεμο που συχνά καταλήγει στο ποια πλευρά μπορεί να υποστεί περισσότερο πόνο. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί σταθερά από την έναρξη του πολέμου και τα δεξαμενόπλοια γεμάτα αργό πετρέλαιο έχουν εγκλωβιστεί στον Κόλπο, αδυνατώντας να διέλθουν με ασφάλεια και να φτάσουν σε παγκόσμια σημεία διανομής.
Τη Δευτέρα, η τιμή spot του αργού πετρελαίου Brent, το διεθνές πρότυπο, διαπραγματευόταν περίπου στα 108 δολάρια ανά βαρέλι, σχεδόν 50% υψηλότερη από ό,τι όταν ξεκίνησε ο πόλεμος.
Ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους το Σάββατο ότι αφού ακύρωσε το ταξίδι των απεσταλμένων του στο Πακιστάν, το Ιράν έστειλε μια «πολύ καλύτερη» πρόταση. Δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες, αλλά επανέλαβε ότι ένας από τους όρους του είναι ότι το Ιράν «δεν θα έχει πυρηνικό όπλο». Το Ιράν, από την άλλη, επιμένει ότι το πρόγραμμά του είναι ειρηνικό, αλλά οι ΗΠΑ θέλουν να απομακρύνουν το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού της Τεχεράνης, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή βόμβας, σε περίπτωση που η Τεχεράνη επιλέξει να κατασκευάσει ένα τέτοιο όπλο.
Με πληροφορίες του AP/CNN
