Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εργάζεται για τη συγκρότηση ενός συνασπισμού χωρών με στόχο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και ελπίζει να τον ανακοινώσει αργότερα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που μίλησαν στο Axios.
Ο Τραμπ εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο κατάληψης της κρίσιμης πετρελαϊκής εγκατάστασης του Ιράν στο νησί Χαργκ - μια κίνηση που θα απαιτούσε την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος - εάν τα δεξαμενόπλοια παραμείνουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.
Την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι «απαιτεί» από τις χώρες του ΝΑΤΟ και άλλα κράτη που εισάγουν πετρέλαιο - συμπεριλαμβανομένης της Κίνας - να βοηθήσουν τις ΗΠΑ να διασφαλίσουν τα στενά.
«Μιλάμε με άλλες χώρες για την επιτήρηση των στενών. Θα ήταν καλό να υπάρχουν και άλλες χώρες που θα επιτηρούν μαζί μας. Θα βοηθήσουμε. Λαμβάνουμε καλή ανταπόκριση», είπε ο Τραμπ.
Ο αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με επτά χώρες και ανέφερε ότι ορισμένες έχουν ήδη αρνηθεί, τονίζοντας παράλληλα ότι η αποστολή «θα είναι μικρή» επειδή το Ιράν έχει απομείνει με «πολύ μικρή ισχύ πυρός».
Σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα του Axios, παρασκηνιακά ο Τραμπ και ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης πέρασαν το Σαββατοκύριακο μιλώντας τηλεφωνικά για τη συγκρότηση του πολυεθνικού συνασπισμού.
Ο Τραμπ μίλησε την Κυριακή με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ - μια αξιοσημείωτη αλλαγή στάσης, αφού ο Τραμπ είχε πει λίγες ημέρες νωρίτερα ότι ήταν «πολύ αργά» για να βοηθήσει το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Ήταν ένα έντονο διπλωματικό Σαββατοκύριακο μεταξύ των ΗΠΑ και Ευρωπαίων, χωρών του Κόλπου και Ασιατών συμμάχων», δήλωσε πηγή με γνώση των λεπτομερειών. «Η βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης Τραμπ είναι να οικοδομήσει πολιτική δέσμευση από τους συμμάχους για μια ομάδα σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ».
Σημειώνεται καμία χώρα δεν έχει δεσμευτεί δημόσια ακόμη, αλλά ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης είπε ότι ο Τραμπ αναμένει ορισμένες να ανακοινώσουν την υποστήριξή τους αυτή την εβδομάδα, σχηματίζοντας αυτό που ο Λευκός Οίκος αποκαλεί «Συνασπισμό του Ορμούζ».
«Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πετρελαίου δεν είναι δικό μας — πηγαίνει σε άλλες χώρες. Επομένως, αν το θέλουν και θέλουν να πέσουν οι τιμές, πρέπει να βοηθήσουν», είπε ο αξιωματούχος.
Η βασική προσπάθεια τώρα είναι να εξασφαλιστεί πολιτική δέσμευση, δήλωσε πηγή που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις. Το ζήτημα «ποιος θα στείλει τι και πότε» θα καθοριστεί αργότερα.
Οι χώρες θα κληθούν να συνεισφέρουν πολεμικά πλοία, υποστήριξη διοίκησης και ελέγχου, drones και άλλα στρατιωτικά μέσα. Η Wall Street Journal ανέφερε πρώτη ότι ο Τραμπ θέλει να ανακοινώσει τον συνασπισμό αυτή την εβδομάδα.
Την Πέμπτη ο Τραμπ θα συζητήσει gia το Ιράν και την ασφαλή διέλευση των πετρελαιοφόρων με την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι κατά την πρώτη επίσημη επίσκεψή της στον Λευκό Οίκο. Ο Τραμπ πιέζει επίσης την Κίνα να δεσμευτεί στον συνασπισμό πριν ταξιδέψει στο Πεκίνο για τη σύνοδο κορυφής του με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο τέλος του μήνα - και δήλωσε στους Financial Times ότι ενδέχεται να καθυστερήσει το ταξίδι αν το Πεκίνο δεν εμπλακεί.
Από την άλλη ένας Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι η χώρα ίσως επιτρέψει την ασφαλή διέλευση των δεξαμενόπλοιων εάν το πετρελαϊκό φορτίο διαπραγματεύεται σε κινεζικά γουάν - και όχι σε δολάρια ΗΠΑ.
Τι συμβαίνει στο νησί Χαργκ
Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να πλήττουν ιρανικούς στόχους σε όλη τη χώρα, με ιδιαίτερη έμφαση στις ακτές του Περσικού Κόλπου και στο νησί Χαργκ - έναν στρατηγικό τερματικό σταθμό 15 μίλια από τις ακτές του Ιράν που διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι διέταξε πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί, αφήνοντας ανέπαφες τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Το Σάββατο είπε στο NBC ότι οι ΗΠΑ «μπορεί να το χτυπήσουν μερικές ακόμη φορές απλώς για πλάκα».
«Κανείς δεν πρέπει να διαβάζει κάτι περισσότερο από όσα ανακοίνωσε ο πρόεδρος», είπε ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. «Ο πρόεδρος δεν έχει λάβει καμία απόφαση για το νησί Χαργκ».
Ωστόσο, ο αξιωματούχος είπε ότι «αυτό θα μπορούσε να αλλάξει» αν η προσπάθεια για το άνοιγμα των στενών παραταθεί. «Ο πρόεδρος δεν πρόκειται να περιμένει και να αφήσει τους Ιρανούς να υπαγορεύουν τον ρυθμό της σύγκρουσης».
Παρασκηνιακά, ο Τραμπ έλκεται από την ιδέα της πλήρους κατάληψης του νησιού Χαργκ επειδή θα αποτελούσε «ένα οικονομικό νοκ άουτ για το καθεστώς» - ουσιαστικά στερώντας χρηματοδότηση από την Τεχεράνη, δήλωσε τρίτος Αμερικανός αξιωματούχος.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε χερσαίες δυνάμεις και θα μπορούσε να προκαλέσει ιρανικά αντίποινα εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και αγωγών σε χώρες του Κόλπου, ιδιαίτερα στη Σαουδική Αραβία.
«Υπάρχουν μεγάλοι κίνδυνοι. Υπάρχουν μεγάλες ανταμοιβές. Ο πρόεδρος δεν βρίσκεται ακόμη εκεί και δεν λέμε ότι θα φτάσει», είπε ο αξιωματούχος.
Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ (Ρεπουμπλικανός από τη Νότια Καρολίνα), ένθερμος υποστηρικτής μιας σκληρής στάσης απέναντι στο Ιράν, χαιρέτισε την «απόφαση του Τραμπ να μεταφέρει τον πόλεμο στο νησί Χαργκ» και είπε ότι η οικονομία του Ιράν θα «αφανιστεί» αν χάσει τον έλεγχο του πετρελαϊκού κόμβου.
«Σπάνια στον πόλεμο ένας εχθρός σου προσφέρει έναν μόνο στόχο όπως το νησί Χαργκ που θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά την έκβαση της σύγκρουσης», έγραψε στο X. «Όποιος ελέγχει το νησί Χαργκ, ελέγχει την τύχη αυτού του πολέμου».
Το Axios είχε αναφέρει πρώτο την περασμένη εβδομάδα ότι ο αμερικανικός στρατός εξετάζει το ενδεχόμενο κατάληψης του νησιού Χαργκ και, ξεχωριστά, την αποστολή ειδικών δυνάμεων για να εξασφαλίσουν τα φερόμενα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
