Μόλις λίγες ώρες πριν ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώσει στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους ότι δεν θα επιτρέψει ποτέ στην Τεχεράνη να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, ο Μάρκο Ρούμπιο παραχώρησε μια σπάνια ενημέρωση προς κορυφαίους Αμερικανούς νομοθέτες.
Εν μέσω της μεγαλύτερης ανάπτυξης αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή από τις παραμονές του πολέμου στο Ιράκ το 2003, ο Τραμπ δήλωσε ότι επιθυμεί να επιλύσει την αντιπαράθεση με το Ιράν μέσω διπλωματικών μέσων, αν και υποστήριξε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αναπτύξει βαλλιστικούς πυραύλους που θα μπορούσαν να φτάσουν τις ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες.
«Έχουν ήδη αναπτύξει πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν την Ευρώπη και τις βάσεις μας στο εξωτερικό», είπε. «Και εργάζονται για να κατασκευάσουν πυραύλους που σύντομα θα φτάνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
«Βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις μαζί τους», συνέχισε. «Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία. Αλλά δεν έχουμε ακούσει εκείνες τις μυστικές λέξεις: δεν θα αποκτήσουμε ποτέ πυρηνικό όπλο».
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, παρείχε διαβαθμισμένη ενημέρωση στη λεγόμενη «ομάδα των οκτώ», η οποία περιλαμβάνει ανώτερους νομοθέτες και από τα δύο κόμματα στη Βουλή και τη Γερουσία, καθώς και τους προέδρους και τα ανώτερα μέλη μειοψηφίας των επιτροπών πληροφοριών Βουλής και Γερουσίας.
Η επιλεγμένη αυτή ομάδα ενημερώνεται από τον Λευκό Οίκο για διαβαθμισμένα ζητήματα πληροφοριών, που μπορεί να περιλαμβάνουν προετοιμασίες για σημαντική στρατιωτική δράση.
Ο Ρούμπιο είχε ενημερώσει δημόσια για τελευταία φορά την ομάδα στις 5 Ιανουαρίου, την επομένη της επιτυχημένης επιχείρησης των ΗΠΑ για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας.
Οι εξελίξεις σημειώθηκαν αφού ένα δεύτερο αμερικανικό αεροπλανοφόρο, το USS Gerald Ford –το μεγαλύτερο πλοίο αυτού του τύπου στον κόσμο–, έφτασε στην περιοχή. Αναλυτές έχουν δηλώσει ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται πλέον σε θέση να εξαπολύσουν πλήγμα κατά του Ιράν, εάν το διατάξει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Οι λεπτομέρειες της ενημέρωσης ήταν διαβαθμισμένες και δεν δημοσιοποιήθηκαν άμεσα. Βγαίνοντας από την ενημέρωση, ο ηγέτης της μειοψηφίας στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, δήλωσε: «Αυτό είναι σοβαρό και η κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάσει τις προθέσεις της στον αμερικανικό λαό».
«Ανησυχώ πολύ», δήλωσε ο Τζιμ Χάιμς, ανώτερο στέλεχος των Δημοκρατικών στην επιτροπή πληροφοριών της Βουλής. «Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή δεν εξελίσσονται καλά για τους προέδρους, για τη χώρα, και δεν έχουμε ακούσει να διατυπώνεται ούτε ένας σοβαρός λόγος για τον οποίο τώρα είναι η στιγμή να ξεκινήσει ακόμη ένας πόλεμος στη Μέση Ανατολή».
Η παγίδα των διαπραγματεύσεων
Υπενθυμίζεται πως ο Τραμπ έχει απαιτήσει από το Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα, να σταματήσει την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων και να παύσει τη στήριξη σε συμμάχους στο εξωτερικό, όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι στην Υεμένη.
Συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν έχουν προγραμματιστεί για την Πέμπτη στη Γενεύη, με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών, Ματζίντ Ταχτ-Ραβαντσί, να δηλώνει ότι η Τεχεράνη είναι «έτοιμη να καταλήξει σε συμφωνία το συντομότερο δυνατό».
«Θέλουμε να κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να συμβεί αυτό», συνέχισε. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις θα αφορούν μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, πρόσθεσε – κάτι που είναι απίθανο να ικανοποιήσει τον Λευκό Οίκο.
Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι είτε το Ιράν θα συνάψει συμφωνία είτε οι ΗΠΑ θα πρέπει «να το πάνε ένα βήμα παραπέρα», προσθέτοντας ότι «πολύ άσχημα πράγματα» θα συμβούν στο Ιράν. Τότε είχε θέσει προθεσμία 10 ημερών.
Σημειώνεται πως οι ΗΠΑ έχουν απομακρύνει μη απαραίτητο προσωπικό από την πρεσβεία τους στον Λίβανο, έπειτα από αξιολόγηση του «περιβάλλοντος απειλής», ενώ ο Ρούμπιο φέρεται να μετέθεσε συνάντηση του Σαββάτου με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου του Ισραήλ για τη Δευτέρα, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Ο Guardian και άλλα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος των αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων, προειδοποίησε τον Τραμπ ότι μια σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να εξαντλήσει σοβαρά τα αποθέματα αντιπυραυλικών συστημάτων των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των Patriot, Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) και αναχαιτιστικών πυραύλων που εκτοξεύονται από πλοία.
Ο Τραμπ αντέδρασε στα δημοσιεύματα, υποστηρίζοντας ότι παρουσιάζουν εσφαλμένα τον Κέιν ως «αντίθετο στο να πάμε σε πόλεμο με το Ιράν». (Τα δημοσιεύματα ανέφεραν μόνο ότι ο Κέιν είχε προειδοποιήσει τον Τραμπ για τις συνέπειες ενός πλήγματος.)
«Ο στρατηγός Κέιν, όπως όλοι μας, δεν θέλει να δει πόλεμο αλλά, αν ληφθεί απόφαση να κινηθούμε εναντίον του Ιράν σε στρατιωτικό επίπεδο, εκτιμά πως είναι κάτι που θα κερδηθεί εύκολα», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.
Ο Guardian έχει αναφέρει προηγουμένως ότι ο Τραμπ δεν έχει αποφασίσει αν θα εξαπολύσει επίθεση κατά του Ιράν και ότι η απόφασή του θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα των συνομιλιών στη Γενεύη αργότερα αυτή την εβδομάδα με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους. Της αμερικανικής αντιπροσωπείας θα ηγηθεί ο Στιβ Γουίτκοφ, μακροχρόνιος φίλος του και απεσταλμένος του για τη Μέση Ανατολή, καθώς και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ.
Μεταξύ των βασικών συμβούλων περιλαμβάνονται επίσης ο αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς· ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο· ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ· ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ· η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς· και η επικεφαλής εθνικών πληροφοριών, Τάλσι Γκάμπαρντ.
Ο Τραμπ θα μπορούσε είτε να διατάξει ένα περιορισμένο στρατιωτικό πλήγμα με στόχο να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ είτε να εξαπολύσει μια πολύ ευρύτερη επίθεση με σκοπό την καρατόμηση της ιρανικής κυβέρνησης.
«Θα μπορούσαμε να κινηθούμε τώρα», δήλωσε ο Τσαρλς Γουόλντ, απόστρατος στρατηγός της αεροπορίας και πρώην αναπληρωτής διοικητής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ΗΠΑ, ο οποίος είπε ότι η άφιξη του USS Gerald Ford κοντά στην Κρήτη θα προσέφερε επιπλέον δυνατότητες για την προστασία του Ισραήλ από ενδεχόμενη ιρανική αντεπίθεση.
Η στρατιωτική ενίσχυση και τα τελεσίγραφα του Τραμπ προς το Ιράν ενδέχεται τελικά να τον εξαναγκάσουν σε δράση, πρόσθεσε ο Γουόλντ.
«Το πρόβλημα είναι ότι ο Τραμπ έχει … κατά κάποιον τρόπο υπονοήσει μια κόκκινη γραμμή», είπε ο Γουόλντ, ο οποίος υπηρετεί σήμερα ως διακεκριμένος ερευνητής στο Jewish Institute for National Security of America. «Αν δεν υπάρξει συμφωνία και μετά δεν κάνει τίποτα, θα είναι δύο φορές χειρότερο από τότε που ο Ομπάμα δεν έκανε τίποτα στη Συρία για τα χημικά όπλα».
