Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την Παρασκευή ένα τεράστιο μέρος των δασμών που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ σε διάφορα κράτη ανά τον κόσμο.
Ο νόμος που διέπει αυτούς τους εισαγωγικούς δασμούς «δεν εξουσιοδοτεί τον Πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς», αποφάσισε η πλειοψηφία του Ανώτατου δικαστηρίου με ψήφους έξι έναντι τριών. Ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς εξέδωσε τη γνωμοδότηση του δικαστηρίου, με την οποία διαφώνησαν οι δικαστές Κλάρενς Τόμας, Σάμιουελ Αλίτο και Μπρετ Καβάνα, σύμφωνα με το CNBC Νews.
Ο Τραμπ ενημερώθηκε για την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να καταργήσει το μεγαλύτερο μέρος της δασμολογικής του πολιτικής κατά τη διάρκεια συνάντησης με μια δικομματική ομάδα κυβερνητών. Χαρακτήρισε την απόφαση «ντροπή», σύμφωνα ένα άτομο που επικαλούνται τα διεθνή Μέσα και πρόσθεσε ακόμα ότι έχει plan B, σύμφωνα με τη ίδια πηγή. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμη σχολιάσει επίσημα.
{https://twitter.com/LibbeyDean_/status/2024879247991476291}
Από τότε που ανέλαβε για τη δεύτερη θητεία του ο Τραμπ, αναδιαμόρφωσε γρήγορα τις μακροχρόνιες εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ επιβάλλοντας μια σειρά δασμών, χωρίς προηγούμενο, που έχουν επηρεάσει σχεδόν κάθε χώρα στον κόσμο.
Η απόφαση ακυρώνει πολλούς, αλλά όχι όλους, τους δασμούς του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να επιδιώξει την επαναφορά ορισμένων δασμών χρησιμοποιώντας άλλους νόμους, εκτιμούν αναλυτές στα αμερικανικά Μέσα.
{https://twitter.com/FoxNews/status/2024866501841326336}
Πολλοί από αυτούς τους δασμούς επιβλήθηκαν χρησιμοποιώντας μια νέα ερμηνεία του Διεθνούς Νόμου για τις Οικονομικές Δυνάμεις Έκτακτης Ανάγκης, ή IEEPA. Περιλαμβάνουν τους σχεδόν παγκόσμιους «αμοιβαίους» δασμούς του Τραμπ και ξεχωριστούς δασμούς που σχετίζονται με την φερόμενη διακίνηση ναρκωτικών στις ΗΠΑ.
Πριν από τον Τραμπ, κανένας πρόεδρος δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ το εν λόγω νομοσχέδιο «για να επιβάλει δασμούς, πόσο μάλλον δασμούς αυτού του μεγέθους και εύρους» ανέφερε η απόδαση του δικαστηρίου. Για να δικαιολογήσει τις «έκτακτες» δασμολογικές εξουσίες, ο Τραμπ πρέπει «να επικαλεστεί σαφή εξουσιοδότηση του Κογκρέσου», έγραψε το δικαστήριο. «Δεν μπορεί». Ωστόσο, η απόφαση δεν ανέφερε εάν οι δασμοί που έχουν καταβληθεί βάσει των υψηλότερων συντελεστών θα πρέπει να επιστραφούν.
Ο IEEPA δεν αναφέρει ρητά τους δασμούς. Αντίθετα, επιτρέπει στον πρόεδρο να «ρυθμίζει... την εισαγωγή» συναλλαγών ξένων ειδών μετά την κήρυξη εθνικής έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να αντιμετωπίσει ορισμένες «ασυνήθιστες και έκτακτες» απειλές. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι αυτή η διατύπωση εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς σε ξένα προϊόντα.
Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι σχεδιάζει να αντικαταστήσει τους δασμούς IEEPA με άλλους δασμούς που χρησιμοποιούν πιο σαφείς εξουσίες. Ωστόσο, αυτές οι νομικές διατάξεις συνήθως απαιτούν από τον Εμπορικό Εκπρόσωπο των ΗΠΑ να διεξάγει έρευνα και ισχύουν μόνο για ορισμένους τομείς. Ο Τραμπ χρησιμοποιούσε τους «έκτακτους» δασμούς ως τιμωρία εναντίον οποιασδήποτε χώρας τον δυσαρεστούσε για οποιονδήποτε λόγο - συμπεριλαμβανομένων χωρών όπως η Βραζιλία, με το επιχείρημα ότι η κυβέρνηση διώκει έναν πολιτικό σύμμαχο, τον πρώην πρόεδρο Μπολσονάρο. Η απώλεια αυτής της εξουσίας στερεί από τον Τραμπ ένα ισχυρό σημείο άσκησης πίεσης και ένα βασικό εργαλείο για αντίποινα.
«Ημέρα Απελευθέρωσης» της Αμερικής
Οι επικριτές του Τραμπ ισχυρίζονται ότι ο νόμος δεν επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλλει μονομερώς δασμούς οποιουδήποτε μεγέθους σε οποιαδήποτε χώρα ανά πάσα στιγμή. Ένα ομοσπονδιακό δικαστήριο και ένα ομοσπονδιακό εφετείο έχουν ήδη κρίνει παράνομους τους δασμούς IEEPA του Τραμπ πριν το Ανώτατο Δικαστήριο αναλάβει την υπόθεση.
{https://www.youtube.com/watch?v=IhseMhiTPQw}
Ο Τραμπ τον περασμένο Απρίλιο αποκάλυψε τα εκτεταμένα αμοιβαία δασμολογικά του σχέδια σε μια εκδήλωση στον Λευκό Οίκο που σηματοδότησε αυτό που είχε ονομάσει «Ημέρα Απελευθέρωσης» της Αμερικής. Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε ξαφνικό πανικό στην αγορά και οι δασμοί τέθηκαν γρήγορα σε παύση. Έκτοτε έχουν επανειλημμένα τροποποιηθεί, καθυστερήσει και επιβληθεί εκ νέου, δημιουργώντας σύγχυση και περαιτέρω πολυπλοκότητα στις μπερδεμένες εμπορικές πολιτικές της κυβέρνησης.
Άλλοι δασμοί που βασίζονται στο IEEPA περιλαμβάνουν ένα σύνολο που στοχεύει στο Μεξικό, τον Καναδά και την Κίνα και σχετίζονται με ισχυρισμούς ότι αυτές οι χώρες έχουν επιτρέψει τη ροή φαιντανύλη στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ, σφοδρός επικριτής της σύναψης συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου των ΗΠΑ, έχει επανειλημμένα επαινέσει τους δασμούς ως μια άφθονη πηγή ομοσπονδιακών εσόδων και ένα βασικό εργαλείο στις διαπραγματεύσεις με ξένους εταίρους και αντιπάλους.
Έχει ισχυριστεί ότι οι ξένες χώρες επωμίζονται το κόστος των δασμών του και έχει υποβαθμίσει τις ανησυχίες ότι οι φόροι θα οδηγήσουν σε υψηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς. Η κυβέρνησή του, ωστόσο, έχει παραδεχτεί ότι οι δασμοί καταβάλλονται από τους Αμερικανούς εισαγωγείς.
{https://twitter.com/scotus_wire/status/2024863204279513527}
Ο Ντοναλντ Τραμπ έχει πει ακόμα ότι τα έσοδα από τους δασμούς ήταν τόσο μεγάλα που οι δασμοί μπορεί να είναι σε θέση να αντικαταστήσουν τον φόρο εισοδήματος και έχει προτείνει την ιδέα να στείλει στους Αμερικανούς επιταγές μερισμάτων δασμών ύψους 2.000 δολαρίων. «Έχουμε λάβει και σύντομα θα λάβουμε περισσότερα από 600 δισεκατομμύρια δολάρια σε δασμούς», έγραψε σε μια πρόσφατη ανάρτηση στο Truth Social.
Άλλες εκτιμήσεις είναι σημαντικά χαμηλότερες: Το Κέντρο Διμερούς Πολιτικής, για παράδειγμα, υπολόγισε τα ακαθάριστα έσοδα των ΗΠΑ από δασμούς το 2025 σε περίπου 289 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ δήλωσε ότι είχε εισπράξει περίπου 200 δισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ 20 Ιανουαρίου και 15 Δεκεμβρίου.
Για τους δασμούς που αφορούν συγκεκριμένα το IEEPA, η κυβέρνηση δήλωσε ότι έχει εισπράξει περίπου 129 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα από τις 10 Δεκεμβρίου. Πριν από την απόφαση, ο Τραμπ και η κυβέρνησή του μίλησαν για τις συνέπειες της κατάργησης των δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο.
«Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί κατά των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής για αυτό το μπόνους Εθνικής Ασφάλειας, την πατήσαμε» έγραψε ο Τραμπ στις 12 Ιανουαρίου. Αμερικανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, είχαν δηλώσει πως πιστεύουν ότι το ανώτατο δικαστήριο δεν θα αναιρέσει την «ενυπόγραφη» οικονομική πολιτική του προέδρου.
Η αντίδραση της ΕΕ και της Βρετανίας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των ΗΠΑ, στην πρώτη της αντίδραση ανέφερε πως αναλύει «προσεκτικά» τη σημερινή απόφαση. «Παραμένουμε σε στενή επαφή με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, καθώς επιδιώκουμε σαφήνεια σχετικά με τα βήματα που προτίθενται να λάβουν σε απάντηση σε αυτήν την απόφαση», δήλωσε ο Olof Gill, εκπρόσωπος εμπορίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
{https://twitter.com/olofgill/status/2024869032730464383}
«Οι επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού εξαρτώνται από τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα στις εμπορικές σχέσεις. Συνεπώς, συνεχίζουμε να υποστηρίζουμε τους χαμηλούς δασμούς και να εργαζόμαστε για τη μείωσή τους», πρόσθεσε.
Ο Brando Benifei πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε στους NYT ότι ο κανόνας αποτελεί «ένδειξη ελπίδας και ζωντάνιας στο σύστημα ελέγχων και ισορροπιών που χαρακτηρίζει την αμερικανική δημοκρατία».
«Αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να καθορίσουν οι ΗΠΑ»
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε από την πλευρά της ότι θα επικοινωνήσει με την κυβέρνηση Τραμπ για να διαπιστώσει πώς η σημερινή απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα επηρεάσει το εμπόριο με τις ΗΠΑ. «Αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να καθορίσουν οι ΗΠΑ, αλλά θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τις βρετανικές επιχειρήσεις καθώς ανακοινώνονται περαιτέρω λεπτομέρειες», δήλωσε εκπρόσωπος της κυβέρνησης.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει τους χαμηλότερους αμοιβαίους δασμούς παγκοσμίως και υπό κάθε σενάριο αναμένουμε ότι η προνομιακή εμπορική μας θέση με τις ΗΠΑ θα συνεχιστεί» πρόσθεσε και τόνισε πως η κυβέρνηση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ «θα συνεργαστεί με την (κυβέρνηση) των ΗΠΑ για να κατανοήσει πώς η απόφαση θα επηρεάσει τους δασμούς για το Ηνωμένο Βασίλειο και τον υπόλοιπο κόσμο».
