Ο Ντόναλντ Τραμπ φιλοξενεί σήμερα την εναρκτήρια συνεδρίαση του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» στην Ουάσινγκτον συγκεντρώνοντας εκπροσώπους από τα κράτη μέλη, που δέχθηκαν την πρόσκλησή του, για να ανακοινώσουν στρατηγικές και χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Οι δυτικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ κρατούν προσεκτικά το συμβούλιο σε απόσταση ασφαλείας ενώ ορισμένα έθνη της Μέσης Ανατολής συμμετέχουν στην πρώτη συνάντηση, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Ινστιτούτο Ειρήνης των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον. Για ορισμένους συμμετέχοντες στο «παρθενικό» αυτό συμβούλιο, τα διακυβεύματα δεν είναι μόνο διπλωματικά αλλά και εσωτερικά, καθώς οι αποφάσεις που ελήφθησαν στην εναρκτήρια συνεδρίαση για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο και στο εσωτερικό τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Λευκός Οίκος έχει προσκαλέσει επίσημα 50 χώρες να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης - είχε ανακοινώσει πάνω από 60, αναίρεσε την πρόσκληση του Καναδά-, με σχεδόν 35 ηγέτες να έχουν δείξει ενδιαφέρον μέχρι στιγμής, χωρίς να έχουν απαντήσει ακόμα όλοι. Μέχρι στιγμής, 27 χώρες έχουν υπογράψει και έχουν οριστεί ως ιδρυτικά μέλη του συμβουλίου. Τουλάχιστον 14 χώρες έχουν αρνηθεί προσκλήσεις, ανάμεσά τους και η ΕΕ, εκτός από τη Βουλγαρία και την Ουγγαρία, που δέχθηκαν να ακολουθήσουν τον Τραμπ.
Ηχηρά «όχι» στον Τραμπ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δηλώσει ότι δεν επιδιώκει να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης λόγω ανησυχιών σχετικά με το καταστατικό του και η Πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέρριψε την πρόσκλησή της για τη συνεδρίαση της Πέμπτης. Ωστόσο, παρά τις ανησυχίες της, η ΕΕ έστειλε την επίτροπό της για τη Μεσόγειο, Ντουμπράβκα Σούιτσα, ως παρατηρητή στη συνάντηση της Πέμπτης. Εκπρόσωπος δήλωσε ότι ενώ παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τον καταστατικό χάρτη, η ΕΕ θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ για την «εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα».
«Όχι» και από τον πάπα Λέων έλαβε ο Τραμπ, στην τελευταία αρνητική απάντηση για το Συμβούλιο της Ειρήνης. Ο πάπας Λέων, ο οποίος ηγείται 1,4 δισεκατομμυρίων Καθολικών σε όλο τον κόσμο, απέρριψε την πρόσκλησή του να συμμετάσχει στο συμβούλιο, τονίζοντας ότι τα Ηνωμένα Έθν θα πρέπει να διαχειρίζονται τις καταστάσεις κρίσης.
Τι είναι το Συμβούλιο Ειρήνης;
Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει το συμβούλιο του ως το «μεγαλύτερο και πιο έγκριτο Συμβούλιο που έχει συγκληθεί ποτέ οποιαδήποτε στιγμή, οπουδήποτε» και για το οποίο η μόνιμη ένταξη απαιτεί ένα κόμιστρο εισόδου 1 δισ. δολαρίων.
Το διοικητικό συμβούλιο, το οποίο παρουσιάστηκε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός στις 22 Ιανουαρίου, προορίζεται να επιβλέπει τη μετάβαση από την πρώτη φάση του σχεδίου για τη Γάζα, η οποία επικεντρώθηκε στην κατάπαυση του πυρός και την παροχή ανθρωπιστικών υπηρεσιών, στη δεύτερη φάση, η οποία καλύπτει τον αφοπλισμό της Χαμάς και την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Το διοικητικό συμβούλιο έχει την άδεια να δημιουργήσει μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης στον παλαιστινιακό θύλακα - χωρίς τη συμμετοχή της Παλαιστίνης. Το καταστατικό του δεν αναφέρει τη Γάζα, γεγονός που οδηγεί σε φόβους ότι μπορεί να επιδιώξει έναν ευρύτερο ρόλο που θα παραγκωνίσει υπάρχοντες διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ.
Ποιοι είναι στο Συμβούλιο Ειρήνης
Ο Τραμπ φυσικά ηγείται από τη θέση του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου, ενδεχομένως και δια βίου. Το καταστατικό δεν αναφέρει πόσο καιρό μπορεί να υπηρετήσει, αλλά του επιτρέπεται να διορίζει και να απομακρύνει μέλη. Κάτω από τον Τραμπ βρίσκεται ένα «εκτελεστικό συμβούλιο» επτά προσωπικοτήτων υψηλού προφίλ, οι οποίοι είναι οι εξής:
- Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ
- Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ
- Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή
- Τόνι Μπλερ, πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας
- Ατζάι Μπάνγκα, πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας
- Μαρκ Ρόουαν, Αμερικανός δισεκατομμυριούχος ιδιωτικών κεφαλαίων
- Ρόμπερτ Γκάμπριελ, αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ
«Έχω μερικούς αμφιλεγόμενους ανθρώπους. Αλλά αυτοί είναι άνθρωποι που κάνουν τη δουλειά. Αυτοί είναι άνθρωποι που έχουν τεράστια επιρροή», είπε ο Τραμπ υπερασπιζόμενος τις επιλογή του. Σύμφωνα με το καταστατικό του συμβουλίου, αυτά τα μέλη θα ψηφίζουν για προτάσεις που πρέπει να εγκριθούν από τον πρόεδρο, δηλαδή τον Τραμπ.
Αυτό το εκτελεστικό συμβούλιο θα επιβλέπει το έργο μιας Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG), η οποία θα διαχειρίζεται την εφοδιαστική αλυσίδα στο παλαιστινιακό έδαφος. Η NCAG είναι μια επιτροπή 15 Παλαιστινίων, με επικεφαλής τον πρώην Παλαιστίνιο υφυπουργό Σχεδιασμού, Αλί Σαάθ και δεν θα έχει πολιτικό ρόλο.
Ο Νικολάι Μλαντένοφ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας και διπλωμάτης του ΟΗΕ, διορίστηκε Ύπατος Εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα και είναι ο σύνδεσμος μεταξύ του εκτελεστικού συμβουλίου και της NCAG.
Οι χώρες που έχουν υπογράψει
Δέκα χώρες από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική έχουν μέχρι στιγμής δηλώσει ότι θα συμμετάσχουν στο συμβούλιο. Εκτός από μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, οι υπογράφοντες θα κερδίσουν εύνοια στην Ουάσινγκτον.
Πρώτα που δήλωσαν ότι θα συμμετέχουν στο συμβούλιο από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στις 19 Ιανουαρίου ήταν τα ΗΑΕ, το Μαρόκο και το Μπαχρέιν. Και τα τρία είναι μακροχρόνιοι σύμμαχοι των ΗΠΑ.
Η Αίγυπτος ήταν η επόμενη που εντάχθηκε στο συμβούλιο στις 21 Ιανουαρίου. Συνορεύει με τη Γάζα και έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις καθ' όλη τη διάρκεια της γενοκτονίας του Ισραήλ στον θύλακα, συμπεριλαμβανομένης της φιλοξενίας της συνόδου κορυφής του Σαρμ ελ Σέιχ τον Οκτώβριο του 2025.
Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Ιορδανία και το Κατάρ έδειξαν ώρες αργότερα σε κοινή δήλωση ότι θα ενταχθούν στο συμβούλιο, λέγοντας ότι είναι δεσμευμένες να υποστηρίξουν το «δικαίωμα της Παλαιστίνης στην αυτοδιάθεση και την κρατική υπόσταση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Επίσης, το Κουβέιτ υπέγραψε επίσης στις 21 Ιανουαρίου. Ο πιο αμφιλεγόμενος διορισμός στο διοικητικό συμβούλιο είναι αυτός του Ισραήλ, ο οποίος υπέγραψε επίσημα στις 12 Φεβρουαρίου. Ο Νετανιάχου άλλαξε τη θέση του στις 21 Ιανουαρίου, ανακοινώνοντας ότι το Ισραήλ θα συμμετάσχει, αν και δεν παρευρέθηκε στην έναρξη στο Νταβός την επόμενη μέρα.
Η πρώτη χώρα που αποδέχτηκε την πρόσκληση της Ουάσινγκτον στο συμβούλιο ήταν το Βιετνάμ στις 18 Ιανουαρίου, το οποίο κατέληξε σε συμφωνία για τη μείωση των αμερικανικών δασμών τον Οκτώβριο. Το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν ανακοίνωσαν στις 19 Ιανουαρίου ότι θα υπογράψουν.
Η Ινδονησία και το Πακιστάν ακολούθησαν στις 21 Ιανουαρίου. Το Αζερμπαϊτζάν εντάχθηκε επίσης στις 21 Ιανουαρίου, ακολουθούμενο από την αντίπαλό του Αρμενία και τη Μογγολία στις 22 Ιανουαρίου.
Η Ουγγαρία και η Βουλγαρία είναι τα μόνα κράτη της ΕΕ που έχουν υπογράψει ως πλήρη μέλη μέχρι στιγμής, επιβεβαιώνοντας και τα δύο την ένταξή τους στις 22 Ιανουαρίου. Η Ιταλία, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ρουμανία, η Τσεχία και το Μεξικό εν τω μεταξύ, έχουν δηλώσει ότι θα στείλουν εκπροσώπους προκειμένου να παραστούν στη συνεδρίαση του συμβουλίου στις 19 Φεβρουαρίου ως κράτη παρατηρητές. Η Ελλάδα θα εκπροσωπηθεί από τον υφυπουργό Εξωτερικών, Χάρη Θεοχάρη.
Άλλα ευρωπαϊκά κράτη που έχουν υπογράψει είναι η Αλβανία, το μερικώς αναγνωρισμένο κράτος του Κοσσυφοπεδίου, και η Λευκορωσία.
Στη Λατινική Αμερική, οι δεξιοί ηγέτες της Παραγουάης (21 Ιανουαρίου), της Αργεντινής (22 Ιανουαρίου) και του Ελ Σαλβαδόρ (28 Ιανουαρίου) έχουν επίσης υπογράψει ενώ η Καμπότζη ανακοίνωσε στις 26 Ιανουαρίου ότι είχε ενταχθεί ως «μη μόνιμο» μέλος και δεν θα υποχρεούται να καταβάλει το τέλος μέλους του 1 δισ. δολαρίων.
Η Ρωσία και ο Βλαντιμίρ Πούτιν παραμένει στους αναποφάσιστους. Όπως και η Ουκρανία που δεν έχει απαντήσει.
Με πληροφορίες του Al Jazeera/Guardian/DW
