Οι καταναλωτές μεταφέρουν τα ψώνια τους σε πλαστικές σακούλες ενώ επισκέπτονται τις αγορές κατά μήκος της οδού Stockton στο Σαν Φρανσίσκο τον Νοέμβριο. Μια επικαιροποιημένη απαγόρευση για τις πλαστικές σακούλες στα ταμεία των παντοπωλείων στην Καλιφόρνια τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου.
Από την 1η Ιανουαρίου, η επικαιροποιημένη απαγόρευση σακουλών στην Καλιφόρνια ορίζει ότι δεν θα υπάρχουν πλέον πλαστικές σακούλες διαθέσιμες στα ταμεία των παντοπωλείων — μόνο χάρτινες. Στόχος είναι να διορθωθεί ένα «παραθυράκι» σε έναν νόμο δεκαετίας που τελικά μετέτρεψε τις «επαναχρησιμοποιούμενες» σακούλες σε ακόμη περισσότερα πλαστικά απορρίμματα στις χωματερές της Καλιφόρνιας.
H Jessica Roy στο sfchronicle τονίζει «έφερα το θέμα της νέας απαγόρευσης σε μια πρόσφατη συνάντηση προσωπικού της εφημερίδας. Μια συνάδελφος φάνηκε έκπληκτη: μόλις είχε παραγγείλει ψώνια από το Sprouts μέσω Instacart και τα τρόφιμά της έφτασαν σε καινούριες επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες. Όχι τις πιο χοντρές πλαστικές σακούλες που είχαν αντικαταστήσει τις λεπτές μιας χρήσης την τελευταία δεκαετία, αλλά τις πιο ανθεκτικές, υφασμάτινου τύπου πλεγμένες πλαστικές σακούλες που συνήθως κόστιζαν 1 δολάριο στο ταμείο. Της χρεώθηκαν 25 σεντς η καθεμία».
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, αυτό είναι τεχνικά νόμιμο. Οι πλαστικές σακούλες δεν μπορούν να πωλούνται στο ταμείο, αλλά μπορούν να πωλούνται σε άλλα σημεία μέσα στο κατάστημα.
Το Sprouts αποτελεί κάπως εξαίρεση — σταμάτησε να προσφέρει τόσο πλαστικές όσο και χάρτινες σακούλες στα ταμεία στην Καλιφόρνια από το 2023, οπότε οι επιλογές για οδηγούς διανομής είναι περιορισμένες. Ωστόσο, είναι ένα πρώιμο παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί καθώς εφαρμόζεται η επικαιροποιημένη απαγόρευση, την ώρα που οι καταναλωτικές συνήθειες αλλάζουν και οι παραγγελίες και παραλαβές από σούπερ μάρκετ αυξάνονται.
Πού απέτυχε η πρώτη απαγόρευση
Το 2016 οι ψηφοφόροι της Καλιφόρνια ενέκριναν την Πρόταση 67, επικυρώνοντας έναν νόμο του 2014, καθιστώντας την Καλιφόρνια την πρώτη πολιτεία των ΗΠΑ που εφάρμοσε καθολική απαγόρευση για λεπτές πλαστικές σακούλες χαμηλής πυκνότητας (LDPE). Αντί να δίνονται δωρεάν λεπτές σακούλες, τα καταστήματα μπορούσαν να πουλούν μια ελαφρώς πιο χοντρή έκδοση από πλαστικό υψηλής πυκνότητας (HDPE) με μικρό αντίτιμο.
Στην πράξη όμως, αυτές οι σακούλες δεν επαναχρησιμοποιούνταν ούτε ανακυκλώνονταν όπως είχε προβλεφθεί. Μελέτες έδειξαν ότι ελάχιστοι καταναλωτές τις επέστρεφαν για επαναχρησιμοποίηση, ενώ τα περισσότερα κέντρα ανακύκλωσης δεν τις δέχονταν. Αντί να ανακυκλώνονται, κατέληγαν στα σκουπίδια και στο περιβάλλον. Έρευνα του 2021 έδειξε ότι τα πλαστικά απορρίμματα από σακούλες ανά κάτοικο είχαν αυξηθεί σε σχέση με πριν από την απαγόρευση.
Θα είναι καλύτερη η νέα απαγόρευση;
Ο νέος νόμος ορίζει ότι δεν μπορούν πλέον να πωλούνται πλαστικές ή υφασμάτινου τύπου πλαστικές σακούλες στο σημείο πληρωμής. Οι επιλογές πλέον είναι: να φέρει κανείς δικές του τσάντες ή να αγοράσει χάρτινες σακούλες στο ταμείο, οι οποίες πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον 40% ανακυκλωμένο υλικό και να κοστίζουν τουλάχιστον 10 σεντς.
Οι χάρτινες σακούλες δεν είναι τέλειες — απαιτούν πόρους για να παραχθούν και σπάνια επαναχρησιμοποιούνται — όμως έχουν ένα βασικό πλεονέκτημα: μπορούν όντως να ανακυκλωθούν στους κάδους ανακύκλωσης.
Ο νόμος καλύπτει και τις παραγγελίες παραλαβής ή διανομής: κανονικά δεν επιτρέπεται να αγοράζονται νέες σακούλες εκτός αν είναι χάρτινες. Πολλές αλυσίδες πλέον παραδίδουν τα προϊόντα χύμα σε καρότσια ή σε χάρτινες σακούλες.
Η περίπτωση του Sprouts είναι ιδιαίτερη, επειδή δεν διαθέτει καθόλου χάρτινες σακούλες, οπότε οι οδηγοί της Instacart αναγκάζονται να αγοράζουν πλεγμένες πλαστικές σακούλες από άλλα σημεία του καταστήματος — κάτι που είναι νόμιμο εφόσον δεν γίνεται στο ταμείο.
Παρά τα κενά, πολλοί περιβαλλοντικοί οργανισμοί θεωρούν τον νέο νόμο επιτυχία, καθώς μειώνει τη συνολική παραγωγή και πώληση πλαστικού και διορθώνει τις αδυναμίες της προηγούμενης νομοθεσίας. Δεν καταργεί πλήρως τις πλαστικές σακούλες, αλλά αποτελεί μια διόρθωση πορείας προς τον αρχικό στόχο: λιγότερα πλαστικά απορρίμματα και περισσότερη πραγματική επαναχρησιμοποίηση.
