Τι μπορούν να κάνουν τα μικρά έθνη για να μην τα... εξαφανίσουν τα μεγαλύτερα και πιο ισχυρά; Τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο αυτό το ερώτημα μόνο αυθαίρετο δεν είναι για τη Γροιλανδία. Είναι 100% πραγματικό. Και δεν έχει εύκολες απαντήσεις. Η αυτονομία του αρκτικού νησιού, το μέλλον του, κρέμεται από μια κλωστή, αναφέρει ανάλυση του Αl Jazeera, λίγο πριν περάσουν το κατώφλι του Λευκού Οίκου σήμερα οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Η Γροιλανδία αποτελεί έδαφος της Δανίας. Από το 2009, είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοδιοικούμενη και έχει το δικαίωμα να επιδιώξει την ανεξαρτησία της όποτε το θελήσει. Η ανεξαρτησία είναι κάτι που επιθυμούν όλα τα πολιτικά κόμματα της Γροιλανδίας. Ωστόσο, η χώρα απέχει ακόμα από την οικονομική αυτάρκεια και προς το παρόν... μένει στη Δανία.
Αυτό θα αλλάξει, όμως, αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, πετύχει τον στόχο του. Θέλει να κάνει τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ. Με τον βομβαρδισμό της Βενεζουέλας και την απαγωγή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, έγινε σαφές ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αστειεύεται. Ο Λευκός Οίκος δεν αποσύρει από το τραπέζι το σενάριο της στρατιωτικής επέμβασης, αν και ο Τραμπ θα προτιμούσε μια απλή, οικονομική, συμφωνία.
Η Ευρώπη βρίσκεται σε διπλωματική κρίση. Η Δανία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Η ιδέα του κύριου εγγυητή του ΝΑΤΟ - των ΗΠΑ - να προσαρτήσει έδαφος από ένα κράτος μέλος φαινόταν παράλογη μέχρι πρόσφατα. Όχι πια.
Τι μπορούν να κάνουν, λοιπόν, οι σύμμαχοι της Δανίας για να τον σταματήσουν;
Εύκολη λεία η «γυμνή» αμυντικά Γροιλανδία
Η δυσάρεστη αλήθεια είναι ότι αν ο Ντόναλντ Τραμπ στείλει στρατεύματα στη Γροιλανδία πιθανότατα η χώρα θα «πέσει» σε λίγες μέρες, ίσως και ώρες. Ο Τραμπ έχει χλευάσει την άμυνα του αυτόνομου δανικού εδάφους, λέγοντας ότι «βασίζεται σε δύο έλκηθρα με σκύλους». Αν και αυτός ο ισχυρισμός δεν πληροί κανένα κριτήριο αλήθειας, το επιχείρημά του είναι σωστό. Η Γροιλανδία έχει ελάχιστες δυνάμεις. Η «Κοινή Αρκτική Διοίκηση» της Δανίας στη Γροιλανδία αποτελείται από μια χούφτα πολεμικών πλοίων και ομάδων έρευνας και διάσωσης.
Οι ΗΠΑ, εν τω μεταξύ, έχουν ήδη μια σημαντική βάση στη βορειοδυτική Γροιλανδία, βάσει μιας συμφωνίας το 1951 που μάλιστα επιτρέπει στην Ουάσινγκτον να δημιουργήσει περισσότερες βάσεις στο νησί. Η υπάρχουσα βάση έχει προσωπικό σχεδόν 650 άτομα, συμπεριλαμβανομένων μελών της Πολεμικής Αεροπορίας και της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ.
Η Κοπεγχάγη προετοιμάζεται. Έχει ανακοινώσει 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον αμυντικές δαπάνες για την Αρκτική. Και αγοράζει άλλα 16 μαχητικά αεροσκάφη F-35 (φυσικά... από τις ΗΠΑ). Ακόμα κι έτσι, όμως, η Δανία θα είχε ελάχιστες πιθανότητες απέναντι στην πλήρη ισχύ του αμερικανικού στρατού.
Η στάση της Ευρώπης
Όπως και με άλλες κρίσεις που δημιούργησε ο Τραμπ, οι ηγέτες της Ευρώπης ουσιαστικά, λένε: «Ναι, Ντόναλντ. Έχεις απόλυτο δίκιο που θέτεις την ασφάλεια της Αρκτικής ως ένα μεγάλο πρόβλημα. Συμφωνούμε απόλυτα. Ενώ δεν είμαστε σίγουροι ότι η εισβολή στη Γροιλανδία είναι η απάντηση, το ΝΑΤΟ είναι η λύση».
Ακούσαμε αυτό το μήνυμα από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, τις τελευταίες ημέρες. Βρετανία και Γερμανία πρότειναν να αναπτυχθούν δυνάμεις του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία για την ενίσχυση της ασφάλειας της Αρκτικής.
Την ώρα που η Ευρώπη ψάχνει να βρει βηματισμό, ο Τραμπ είναι αμετακίνητος. Σε όλες τις παρακλήσεις των Ευρωπαίων ηγετών, ο Αμερικανός πρόεδρος παραμένει... ασυγκίνητος.
Όταν του λένε ότι μπορεί να έχει αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία βάσει της συνθήκης του 1951 με τη Δανία, λέει ότι θέλει περισσότερα. Όταν του λένε ότι μια μονομερής προσάρτηση της Γροιλανδίας θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ, σηκώνει τους ώμους του αδιάφορα. Όταν αμφισβητούν τους ισχυρισμούς του ότι η Ρωσία και η Κίνα είναι έτοιμες να καταλάβουν οι ίδιες τη Γροιλανδία, απλώς τους αγνοεί.
Προς συμβιβασμό
Αν γινόταν δημοψήφισμα στη Γροιλανδία για την ανεξαρτησία της και οι Γροιλανδοί επέλεγαν την πλήρη κυριαρχία η Ευρώπη θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι πλέον η μοίρα της Γροιλανδίας δεν αποτελεί δικό της πρόβλημα. Ωστόσο, δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε αυτό το σημείο.
Προς το παρόν, οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι ενωμένοι πίσω από την Κοπεγχάγη και το Νουούκ. Η κυριαρχία της Δανίας είναι απαραβίαστη, λένε. Προσθέτοντας ότι «η Γροιλανδία δεν πωλείται».
Αυτό προς το οποίο ίσως οδεύουμε σιγά-σιγά είναι ένας συμβιβασμός. Κάτι που μπορεί να ικανοποιήσει, κάπως, όλες τις πλευρές. Ίσως μια συμφωνία για τους πόρους, που θα δίνει στις ΗΠΑ πρόσβαση στα άφθονα κοιτάσματα μετάλλων και σπάνιων γαιών της Γροιλανδίας. Ίσως και μια ενισχυμένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία εκεί. Αυτά θα ήταν αρκετά για να μπορεί να μιλήσει ο Τραμπ για «νίκη». Ετσι η Ευρώπη θα ανακουφιστεί και ΝΑΤΟ θα συνεχίσει να έχει... σφυγμό.
Κρίσιμη συνάντηση σήμερα στον Λευκό Οίκο
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας θα βρεθούν σήμερα στον Λευκό Οίκο για συνομιλίες με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης αναφορικά με το τεράστιο νησί της Αρκτικής.
Ο Δανός ΥΠΕΞ Λαρς Λόκε Ράσμουσεν είχε ζητήσει να έχει συνομιλίες με τον Μάρκο Ρούμπιο. Τελικά όμως η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στον Λευκό Οίκο καθώς ζήτησε να συμμετάσχει σε αυτή και ο Τζέι Ντι Βανς.
Ο Λόκε Ράσμουσεν έχει δηλώσει ότι ελπίζει να ξεκαθαρίσουν «κάποιες παρανοήσεις» στη διάρκεια της συνάντησης αυτής, την ώρα που Δανία και Γροιλανδία απορρίπτουν το ενδεχόμενο να περάσει ο έλεγχος του νησιού στις ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την Κυριακή ότι θα το πράξει «με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο».
Ο Ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος τονίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν ανάγκη τη Γροιλανδία για να περιορίσουν την επέκταση της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική.
«Γεωπολιτική κρίση»
Σύμφωνα με την Πένι Νάας, ερευνήτρια στο German Marshall Fund των ΗΠΑ (GMFUS), ένα κέντρο μελετών των διατλαντικών σχέσεων, η σημερινή συνάντηση μπορεί να είναι σύντομη, αν οι Αμερικανοί επιμείνουν στην απαίτησή τους να αποκτήσουν τη Γροιλανδία ανεξαρτήτως κόστους.
Ωστόσο, «αν υπάρξει μια μικρή απόχρωση διαφοροποίησης, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια διαφορετική συζήτηση», εκτίμησε.
«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια γεωπολιτική κρίση και, αν πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας αυτή τη στιγμή, επιλέγουμε τη Δανία», δήλωσε χθες, Τρίτη, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν σε συνέντευξη Τύπου κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κοπεγχάγη.
«Η Γροιλανδία δεν θα ανήκει στις ΗΠΑ. Η Γροιλανδία δεν θα κυβερνάται από τις ΗΠΑ. Η Γροιλανδία δεν θα γίνει μέρος των ΗΠΑ», τόνισε ο ίδιος.
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις αυτές του Νίλσεν, ο Τραμπ απάντησε: «Ε, καλά, αυτό είναι δικό τους πρόβλημα». «Δεν ξέρω τίποτα (για τον Γροιλανδό πρωθυπουργό), αλλά αυτό θα εξελιχθεί σε μεγάλο πρόβλημα για εκείνον», πρόσθεσε.
Στο πλευρό του Νίλσεν η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν εκτίμησε ότι δεν είναι εύκολο να αντισταθεί κανείς στην «εντελώς απαράδεκτη πίεση από τον πιο στενό μας σύμμαχο».
Η Δανία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, απορρίπτει τις αμερικανικές κατηγορίες σύμφωνα με τις οποίες δεν προστατεύει επαρκώς τη Γροιλανδία έναντι της Ρωσίας και της Κίνας. Η Κοπεγχάγη υπενθυμίζει ότι έχει, μεταξύ άλλων, επενδύσει σχεδόν 90 δισεκατομμύρια κορώνες (12 δισεκατομμύρια ευρώ) για την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Αρκτική.
Λίγο μετά τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, μια αντιπροσωπεία του αμερικανικού Κογκρέσου - αποτελούμενη κυρίως από Δημοκρατικούς, αλλά και έναν Ρεπουμπλικανό - θα μεταβεί στην Κοπεγχάγη για να εκφράσει την αλληλεγγύη της προς τη Δανία.
«Οι συνεχιζόμενες απειλές του προέδρου Τραμπ προς τη Γροιλανδία είναι ανώφελες και δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να αποδυναμώνουν τη συμμαχία μας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ντικ Ντέρμπιν που θα πάρει μέρος στην αντιπροσωπεία αυτή.
