Νέο κύμα όργης προκαλεί στη Δανία ο Τραμπ έπειτα από τον διορισμό τη Δευτέρα ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία - έτοιμου να εργαστεί για την προσάρτησή της στις Ηνωμενές Πολιτείες.
Απαντώντας σε ερώτηση του BBC σχετικά με τον νέο ρόλο του Τζεφ Λάντρι, Ρεπουμπλικανού κυβερνήτη της Λουιζιάνα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία για την «εθνική τους προστασία». «Πρέπει να την έχουμε», τόνισε, κι ο Λάντρι θα «ηγηθεί της προσπάθειας».
Ο κυβερνήτης Λάντρι ανέφερε σε ανάρτησή του ότι είναι τιμή του να υπηρετεί σε «εθελοντική θέση για να γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ», εξοργίζοντας την Κοπεγχάγη, η οποία δήλωσε ότι θα καλέσει τον πρέσβη των ΗΠΑ για «εξηγήσεις».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ έχει αναβιώσει το μακροχρόνιο ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία, επικαλούμενος τη στρατηγική της θέση και τον ορυκτό της πλούτο. Έχει αρνηθεί να αποκλείσει τη χρήση βίας για να εξασφαλίσει τον έλεγχο του νησιού - στάση που είχε σοκάρει τη Δανία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ που παραδοσιακά διατηρεί στενές σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
«Θα πρέπει να το λύσουμε αυτό», πρόσθεσε ο Τραμπ. «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για την εθνική ασφάλεια, όχι για τα ορυκτά». Ο Τραμπ αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε κινεζικά και ρωσικά πλοία ως πιθανές απειλές στις κοντινές θάλασσες.
Όπως σημειώνει το BBC, η σημασία αυτού του διορισμού έγκειται τόσο στην αμερικανική παραδοχή ότι η Γροιλανδία είναι ξεχωριστή από τη Δανία, όσο και στις ανοιχτά διακηρυγμένες προθέσεις του νέου διορισμένου «να βοηθήσει το νησί να γίνει μέρος των ΗΠΑ».
Στην Γροιλανδία - που έχει πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκους - έχει δοθεί καθεστώς αυτοδιοίκησης από το 1979, αν και η άμυνα και η εξωτερική πολιτική παραμένουν αρμοδιότητα της Δανίας. Και μπορεί οι περισσότεροι Γροιλανδοί να προσδοκούν μια μελλοντική ανεξαρτητοποίηση από τη Δανία, ωστόσο οι δημοσκοπήσεις δείχνουν συντριπτική αντίθεση στην ένταξη στις ΗΠΑ.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, προειδοποίησε χθες την Ουάσινγκτον να σεβαστεί τη δανική κυριαρχία: «Όσο έχουμε ένα βασίλειο που αποτελείται από τη Δανία, τα Νησιά Φερόε και τη Γροιλανδία, δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ενέργειες που υπονομεύουν την εδαφική μας ακεραιότητα».
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι η περιοχή είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, αλλά μόνο στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού: «Ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου δεν αλλάζει τίποτα για εμάς. Εμείς αποφασίζουμε το μέλλον μας. Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς και η εδαφική ακεραιότητα πρέπει να γίνεται σεβαστή».
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε σε ανάρτησή της στο X ότι η ΕΕ στέκεται σε «πλήρη αλληλεγγύη προς τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας».
Όπως και με τη στρατιωτική και ρητορική του επιθετικότητα απέναντι στη Βενεζουέλα, ο Τραμπ δείχνει και στην περίπτωση της Γροιλανδίας αποφασισμένος να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο σε αυτό που η πρόσφατη Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας αποκάλεσε «δυτικό ημισφαίριο» - μια σφαίρα επιρροής που ελπίζει να καλύπτει ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο.
Ο Τραμπ είχε προσπαθήσει να αγοράσει τη Γροιλανδία κατά την πρώτη του προεδρική θητεία. Τόσο η Δανία όσο και η κυβέρνηση της Γροιλανδίας απέρριψαν την πρόταση του 2019, ξεκαθαρίζοντας πως «η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση».
Ο Λάντρι έχει εκφράσει στο παρελθόν την άποψή του για τη Γροιλανδία, γράφοντας στον προσωπικό του λογαριασμό στο X τον Ιανουάριο: «Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τζ. Τραμπ έχει απόλυτο δίκιο! Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η Γροιλανδία θα ενταχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. ΤΕΛΕΙΟ για αυτούς, ΤΕΛΕΙΟ για εμάς! Ας το κάνουμε!»
Ήταν βετεράνος του στρατού και πρώην αστυνομικός, που υπήρξε βουλευτής του Κογκρέσου και γενικός εισαγγελέας της Λουιζιάνα πριν εκλεγεί κυβερνήτης το 2023.
Σημειώνεται πως οι ΗΠΑ διατηρούν βάση στη Γροιλανδία από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αφού εισέβαλαν για να εγκαταστήσουν στρατιωτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς σε όλη την επικράτεια, μετά την κατοχή της Δανίας από τους Ναζί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς επισκέφθηκε τη βάση τον Μάρτιο, καθώς κάλεσε τον λαό της Γροιλανδίας να «κλείσει μια συμφωνία με τις ΗΠΑ».
Οι ΗΠΑ επαναλειτούργησαν προξενείο στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, το 2020 - κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ - αφού το είχαν κλείσει το 1953. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και ο Καναδάς, διαθέτουν επίτιμα γενικά προξενεία στη Γροιλανδία.
