Ο Ντόναλντ Τραμπ πυροδότησε νέα διαμάχη με τη Δανία μετά τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου στη Γροιλανδία, που επιμένει ότι θα την προσαρτήσει.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή ότι ο Τζεφ Λάντρι, ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης της Λουιζιάνα, θα γίνει ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Τόνισε στα social media ότι ο Λάντρι κατανοεί πόσο «ουσιώδης είναι η Γροιλανδία για την εθνική μας ασφάλεια» και θα προωθήσει τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Η νέα κίνηση αυτή Τραμπ αυτή εξόργισε την Κοπεγχάγη, η οποία θα καλέσει τον πρέσβη των ΗΠΑ για «εξηγήσεις».
«Το έχουμε ξαναπεί και θα το πούμε μία ακόμα φορά. Τα εθνικά σύνορα και η κυριαρχία των κρατών βασίζονται στο διεθνές δίκαιο», ανέφεραν σε κοινή δήλωση η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν και ο ομόλογός της της Γροιλανδίας, Γενς - Φρέντερικ Νίλσεν. «Είναι θεμελιώδεις αρχές. Δεν μπορείτε να προσαρτήσετε άλλη χώρα. Ούτε καν με μια διαφωνία περί διεθνούς ασφάλειας» ανέφεραν.
Ο Λάντρι σε ανάρτηση του στο X δήλωσε ότι είναι τιμή του να υπηρετήσει σε «εθελοντική θέση για να γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ», λέγοντας ότι ο ρόλος δεν θα επηρεάσει τα καθήκοντά του ως κυβερνήτης της Λουιζιάνα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν από την πλευρά του χαρακτήρισε τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου «βαθιά ανησυχητικό» και προειδοποίησε την Ουάσινγκτον να σεβαστεί την κυριαρχία της Δανίας. Μιλώντας στο TV2 σημείωσε πως «Όσο έχουμε ένα βασίλειο που αποτελείται από τη Δανία, τις Νήσους Φερόες και τη Γροιλανδία, δεν μπορούμε να δεχτούμε ενέργειες που υπονομεύουν την εδαφική μας ακεραιότητα».
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι η περιοχή είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, αλλά μόνο βάσει αμοιβαίου σεβασμού. «Ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου δεν αλλάζει τίποτα για εμάς. Εμείς αποφασίζουμε για το μέλλον μας. Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς και η εδαφική ακεραιότητα πρέπει να γίνεται σεβαστή». Πρόσθεσε πως το νησί πρέπει να «αποφασίσει για το δικό του μέλλον».
«Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς και οι ΗΠΑ δεν θα καταλάβουν τη Γροιλανδία», πρόσθεσαν στη δήλωση, η οποία στάλθηκε μέσω email από το γραφείο της Φρέντερικσεν. «Αναμένουμε σεβασμό στην κοινή μας εδαφική ακεραιότητα».
Ο Τραμπ έχει αναβιώσει εδώ και μήνες το μακροχρόνιο ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία, επικαλούμενος τη στρατηγική της θέση και τον ορυκτό της πλούτο. Αρνήθηκε να αποκλείσει τη χρήση βίας για την εξασφάλιση του ελέγχου του νησιού, μια στάση που έχει σοκάρει τη Δανία, έναν σύμμαχο στο ΝΑΤΟ που παραδοσιακά είχε στενές σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
Η Γροιλανδία των περίπου 57.000 άνθρωποι έχει εκτεταμένη αυτοδιοίκηση από το 1979, αν και η άμυνα και η εξωτερική πολιτική παραμένουν στα χέρια της Δανίας. Ενώ οι περισσότεροι Γροιλανδοί τάσσονται υπέρ της ενδεχόμενης ανεξαρτησίας από τη Δανία, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν συντριπτική αντίθεση στην ένταξη στις ΗΠΑ.
Η διαμάχη έρχεται καθώς αυξάνεται ο στρατηγικός ανταγωνισμός στην Αρκτική, με το λιώσιμο των πάγων να ανοίγει νέες ναυτιλιακές οδούς και να αυξάνει την πρόσβαση σε πολύτιμους ορυκτούς πόρους. Η θέση της Γροιλανδίας μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης την καθιστά επίσης κεντρική στον σχεδιασμό ασφαλείας των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ και την τοποθετεί στη συντομότερη διαδρομή για πυραύλους μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ.
Με πληροφορίες του BBC
