Μια ακόμη κρίσιμη εβδομάδα ξεκινά με την Ευρωπαϊκή Ένωση να προσπαθεί να προστατεύσει την Ουκρανία από την ταπεινωτική συμφωνία ειρήνης που επεξεργάζονται οι ΗΠΑ και η Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να σώσει μια συμφωνία χρηματοδότησης για ένα δάνειο πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που θα κρατήσει το Κίεβο όρθιο.
Μετά από μια σειρά έντονων επιθέσεων από την Ουάσινγκτον, οι επόμενες ημέρες θα αποτελέσουν μια πραγματική δοκιμασία για τις αντοχές των Ευρωπαίων ηγετών.
Την Δευτέρα, θα προσπαθήσουν να χτίσουν γέφυρες και να χρησιμοποιήσουν την πειθώ τους σε μια συνάντηση με τον πρόεδρο της Ουκρανίας και Αμερικανούς αξιωματούχους στο Βερολίνο.
Ταυτόχρονα, στις Βρυξέλλες, οι υπουργοί Εξωτερικών και οι διπλωμάτες της ΕΕ θα δώσουν μάχη για να πείσουν έναν αυξανόμενο αριθμό ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που αντιτίθενται στο σχέδιο δανείου, ενώ αναμενόμενη κρίνεται η συμφωνία για περαιτέρω κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Πιο συγκεκριμένα, αναμένεται να επιβληθούν κυρώσεις κατά εννέα οντοτήτων (κυρίως ναυτιλιακών εταιρειών) που φέρονται να συμβάλλουν στην καταστρατήγηση των υφιστάμενων κυρώσεων, μέσω του σκιώδους στόλου της Ρωσίας και συνδέονται με τις ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες Lukoil και Rosneft. Επιπλέον, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ αναμένεται να συμφωνήσουν στην επιβολή περιοριστικών μέτρων κατά «12 προσώπων» που εμπλέκονται σε αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες για λογαριασμό της Ρωσίας.
Ύστατη προσπάθεια να επηρεάσουν το σχέδιο ειρήνευσης στην Ουκρανία
Μέχρι την Πέμπτη, οπότε οι «27» συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για μια από τις πιο κρίσιμες συνόδους των τελευταίων ετών, οι Ευρωπαίοι ελπίζουν να γνωρίζουν καλύτερα αν η έντονη διπλωματία απέδωσε καρπούς.
Με τις επικριτικές φωνές από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού - οι Ευρωπαίοι ηγέτες «μιλούν, αλλά δεν φέρνουν αποτέλεσμα» - και τις αυστηρές προειδοποιήσεις του επικεφαλής του ΝΑΤΟ να αντηχούν στα αυτιά τους, τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο.
«Είμαστε ο επόμενος στόχος της Ρωσίας και ήδη βρισκόμαστε σε κίνδυνο», δήλωσε ο Ρούτε την προηγούμενη εβδομάδα. «Η Ρωσία έφερε ξανά τον πόλεμο στην Ευρώπη και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για το μέγεθος του πολέμου που αντιμετώπισαν οι παππούδες και οι προπαππούδες μας».
Δεν αποτελεί έκπληξη ότι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν τις επόμενες ημέρες ως ύψιστης σημασίας.
Η προσπάθεια της τελευταίας στιγμής θέλει τους ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και πιθανόν της Γαλλίας, ενδεχομένως μαζί με τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον ειδικό απεσταλμένο του, Στιβ Γουίτκοφ, να συναντώνται με τον Ζελένσκι στο Βερολίνο.
Για να υπογραμμιστεί η σημασία της συνάντησης, «πολλοί Ευρωπαίοι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, καθώς και οι ηγέτες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, θα συμμετάσχουν στις συζητήσεις», δήλωσε ο Στέφαν Κορνέλιους, εκπρόσωπος της γερμανικής καγκελαρίας. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δεν έχει επιβεβαιώσει την παρουσία του, αλλά επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ζελένσκι την Κυριακή.
Η συζήτηση θα αντιπροσωπεύει την ύστατη προσπάθεια της Ευρώπης να επηρεάσει την τελική συμφωνία, εβδομάδες αφότου ένα σχέδιο ειρήνης 28 σημείων που συντάχθηκε από τον Γουίτκοφ προκάλεσε οργισμένες αντιδράσεις τόσο στο Κίεβο όσο και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Περαιτέρω ευρωπαϊκή ασυνεννοησία αυτήν την εβδομάδα θα στείλει ένα «καταστροφικό μήνυμα στην Ουκρανία», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ. Το αποτέλεσμα αυτό δεν θα ήταν μόνο ένα πλήγμα για το πλήγμα. «Είναι δίκαιο να πούμε ότι η Ευρώπη θα αποτύχει επίσης».
Η έμφαση αυτή τη φορά θα δοθεί σε μια σειρά από τροποποίησεις στο σχέδιο που συνέταξε το Κίεβο μαζί με τους Ευρωπαίους συμμάχους του και υποβλήθηκε στις ΗΠΑ για εξέταση την προηγούμενη εβδομάδα.
Σημειώνεται πως για την ώρα δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση, αν κι η τύχη των ουκρανικών εδαφών υπό ρωσική κατοχή χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα πολύπλοκη. Ο Τραμπ πρότεινε την εκκένωση των εδαφών από ουκρανικά και ρωσικά στρατεύματα και τη δημιουργία μιας «ελεύθερης οικονομικής ζώνης», όπου θα μπορούσαν να δρουν ανενόχλητα αμερικανικά επιχειρηματικά συμφέροντα.
Η Ουκρανία έχει απορρίψει αυτή την πρόταση, σύμφωνα με Γάλλο αξιωματούχο που ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του λόγω της ευαισθησίας των διαπραγματεύσεων. Την ίδια ώρα οι ΗΠΑ έχουν επιμείνει σε εδαφικές παραχωρήσεις.
Οι Ευρωπαίοι επιμένουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος σχετικά με τα εδάφη πριν δοθούν στην Ουκρανία εγγυήσεις ασφάλειας. Σε ένδειξη προθυμίας για κάποια συμφωνία, ο Ζελένσκι δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι είναι διατεθειμένος να «συμβιβαστεί» και να μην απαιτήσει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Αντίθετα, η χώρα θα πρέπει να απολαύσει ένα ad-hoc συλλογικό καθεστώς άμυνας.
«Οι διμερείς εγγυήσεις ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ… καθώς και οι εγγυήσεις ασφαλείας από τους Ευρωπαίους συναδέλφους μας, όπως και από άλλες χώρες όπως ο Καναδάς και η Ιαπωνία - αυτές οι εγγυήσεις ασφαλείας μας παρέχουν την ευκαιρία να αποτρέψουμε μια νέα έκρηξη ρωσικής επιθετικότητας», τόνισε.
Η Ευρώπη θα έχει περαιτέρω ευκαιρίες να συζητήσει τα επόμενα βήματα μετά τη Δευτέρα. Οι υπουργοί Ευρωπαϊκών Υποθέσεων θα συνεχίσουν την Τρίτη στις Βρυξέλλες για να οριστικοποιήσουν τα σχέδια για την Πέμπτη. Την Τετάρτη, οι ηγέτες της «Ανατολικής Πτέρυγας» της Ευρώπης - περιλαμβανομένων των Βαλτικών χωρών και της Πολωνίας - θα συναντηθούν στο Ελσίνκι.
Θα «κλείσει» η συμφωνία για την χρηματοδότηση της Ουκρανίας;
Η ΕΕ προσπαθεί εδώ και μήνες να πείσει τον βέλγο πρωθυπουργό Μπαρτ ντε Βέβερ να συμφωνήσει στη χρήση 185 δισ. ευρώ από ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που τηρούνται στην Euroclear για τη χρηματοδότηση και τον εξοπλισμό της Ουκρανίας.
Το υπόλοιπο του συνολικού πακέτου των 210 δισ. ευρώ περιλαμβάνει 25 δισ. ευρώ σε παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που τηρούνται σε όλη την ΕΕ.
Την περασμένη Παρασκευή, «τα κράτη-μέλη της ΕΕ αποφάσισαν να παγώσουν τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για όσο διάστημα χρειαστεί, μέχρι η Ρωσία του Πούτιν να σταματήσει τον επιθετικό της πόλεμο και να αποζημιώσει την Ουκρανία», εξήγησε σήμερα ο γάλλος ΥΠΕΞ Νοέλ Μπαρό. Πρόκειται, σύμφωνα με τον ίδιο, για μια πολύ σημαντική απόφαση, διότι από το 2022 μέχρι σήμερα, οι χώρες της ΕΕ έπρεπε κάθε έξι μήνες να αποφασίζουν με ομοφωνία για την ανανέωση της ακινητοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Ωστόσο, η Ιταλία - η τρίτη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ - τάχθηκε υπέρ των απαιτήσεων του Βελγίου για αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων χρηματοδότησης της Ουκρανίας σε επιστολή που υπέγραψαν επίσης η Μάλτα και η Βουλγαρία. Ο νέος Πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, απέρριψε επίσης το σχέδιο την Κυριακή.
«Όσο περισσότερες τέτοιες περιπτώσεις έχουμε, τόσο πιο πιθανό είναι να πρέπει να βρούμε άλλες λύσεις», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ. Οι πέντε χώρες ― ακόμα κι αν υποστηριχθούν από την φιλο-Κρεμλινική Ουγγαρία και Σλοβακία ― δεν θα μπορούσαν να σχηματίσουν μειοψηφία ικανή να μπλοκάρει τις αποφάσεις, αλλά η δημόσια κριτική τους αποδυναμώνει τις ελπίδες της Επιτροπής για επίτευξη πολιτικής συμφωνίας αυτήν την εβδομάδα.
Μια συνάντηση πρεσβευτών της ΕΕ που είχε προγραμματιστεί για την Κυριακή το βράδυ αναβλήθηκε για τη Δευτέρα. Παρά τις ανησυχίες ότι τα η αποστολή των κεφαλαίων μπορεί να μην εγκριθεί πριν το τέλος του έτους, τρεις διπλωμάτες υποστήριξαν ότι «παραμένουμε πιστοί στο σχέδιο» και δεν εξετάζονται ακόμη εναλλακτικές λύσεις.
Το Βέλγιο συνεργάζεται εποικοδομητικά, προτείνοντας αλλαγές και προσαρμογές στο έγγραφο που θα συζητηθούν τη Δευτέρα, δήλωσαν διπλωμάτης και αξιωματούχος της ΕΕ.
Η απόφαση για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία είναι «μια απόφαση για το μέλλον της Ευρώπης και θα καθορίσει εάν η ΕΕ είναι ακόμη ένας παράγοντας δράσης», δήλωσε Γερμανός αξιωματούχος. «Δεν υπάρχει plan Β».
*Με πληροφορίες από Politico, ΑΠΕ-ΜΠΕ
