Η φονικότερη αστυνομική επιχείρηση στην ιστορία της Βραζιλίας αφήνει πίσω της τουλάχιστον 132 νεκρούς - με τους κάτοικους του Ρίο ντε Τζανέιρο να θρηνούν πάνω από δεκάδες σόρους, που τοποθετήθηκαν συμβολικά σε κεντρικό δρόμο.
Την ώρα που εκατοντάδες κάτοικοι από τις φαβέλες συγκεντρώνονταν μπροστά στα κεντρικά γραφεία της τοπικής κυβέρνησης - φωνάζοντας «δολοφόνοι!» - εισαγγελείς και ανθρωπιστικές οργανώσεις ζητούσαν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των νεκρών και τις λεπτομέρειες της αστυνομικής επιχείρησης, καθώς πολλές από τις σορούς βρέθηκαν παραμορφωμένες και με σημάδια βασανιστηρίων.
«Ήταν μια σφαγή», δήλωσε η Μπάρμπαρα Μπαρμπόσα, οικιακή βοηθός από την φαβέλα Πένια, μία από τις δύο μεγάλες κοινότητες που έγιναν στόχος της αστυνομίας. Ο γιος της είχε εκτελεστεί σε προηγούμενη αστυνομική επιχείρηση στην Πένια.
{https://x.com/clashreport/status/1983575896742138139}
Σύμφωνα με τις αρχές, οι επιδρομές - οι οποίες είχαν ως στόχο μια μεγάλη συμμορία ναρκωτικών, την Comando Vermelho - είχαν σχεδιαστεί λεπτομερώς για περισσότερο από δύο μήνες, έτσι ώστε να ωθήσουν τους υπόπτους σε μια δασώδη πλαγιά, όπου μια ειδική μονάδα επιχειρούσε ενέδρα.
«Οι αυξημένες απώλειες ήταν αναμενόμενες αλλά όχι επιθυμητές», δήλωσε ο επικεφαλής ασφαλείας του Ρίο, Βίκτορ Σάντος, υποσχόμενος παράλληλα έρευνα για οποιαδήποτε «παραβατική συμπεριφορά» της αστυνομίας.
Ο κυβερνήτης του Ρίο, Κλάουντιο Κάστρο, δήλωσε βέβαιος ότι όσοι σκοτώθηκαν ήταν εγκληματίες που πυροβολούσαν από το δάσος: «Δεν νομίζω ότι κανείς θα περπατούσε στο δάσος την ημέρα της σύγκρουσης», είπε, χαρακτηρίζοντας τις επιδρομές «αγώνα κατά της ναρκοτρομοκρατίας».
«Τα μόνα πραγματικά θύματα ήταν οι αστυνομικοί», πρόσθεσε.
{https://x.com/ajplus/status/1983668013980115018}
Ο πρόεδρος Λούλα ντα Σίλβα δήλωσε σήμερα πως η μάστιγα της βίας των ναρκωτικών πρέπει να αντιμετωπιστεί με συντονισμένες ενέργειες που θα στοχεύουν τις συμμορίες, χωρίς όμως να θέτουν σε κίνδυνο αστυνομικούς και αθώες οικογένειες.
«Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε ότι το οργανωμένο έγκλημα συνεχίζει να καταστρέφει οικογένειες, να καταπιέζει τους κατοίκους και να διαδίδει ναρκωτικά και βία στις πόλεις», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
«Το μόνο που θέλω είναι να πάρω τον γιο μου και να τον θάψω», δήλωσε, από την πλευρά της, η Τάουα Μπρίτο, μητέρα ενός από τους νεκρούς.
«Μπορούν να τους φυλακίσουν, γιατί να τους σκοτώνουν έτσι; Πολλοί από αυτούς ήταν ζωντανοί και φώναζαν για βοήθεια», ανέφερε στο Associated Press η 50χρονη Ελισάντζελα Σίλβα Σάντος, κατά τη συγκέντρωση στην Πένια. «Ναι, είναι διακινητές, αλλά είναι άνθρωποι».
Ο συντηρητικό σύμμαχος του Μπολσονάρο στα χνάρια του Ντόναλντ Τραμπ
Η επιδρομή έγινε με τη συμμετοχή 2.500 αστυνομικών και στρατιωτών - με ελικόπτερα, drones και τεθωρακισμένα οχήματα - και είχε ως στόχο τη συμμορία Comando Vermelho. Σύμφωνα πάντα με την αστυνομία, οι δυνάμεις ασφαλείας δέχθηκαν πυρά και άλλες επιθέσεις από μέλη της συμμορίας, σε μια αντεπίθεση που σκόρπισε τον πανικό σε ολόκληρη την πόλη την Τρίτη.
Σχολεία στις πληγείσες περιοχές έκλεισαν, ένα τοπικό πανεπιστήμιο ακύρωσε μαθήματα και οι δρόμοι έκλεισαν με λεωφορεία που χρησιμοποιήθηκαν ως οδοφράγματα.
Πολλά μαγαζιά παρέμειναν κλειστά το πρωί της Τετάρτης στην Πένια, με ομάδες ακτιβιστών να αναζητούν αγνοούμενους και σορούς: «Είδαμε εκτελεσμένους ανθρώπους: πυροβολισμοί στην πλάτη, σφαίρες στο κεφάλι, τραύματα από μαχαίρι, άνθρωποι δεμένοι. Αυτό το επίπεδο βαρβαρότητας, το μίσος - δεν υπάρχει άλλος όρος να το περιγράψει κανείς παρά μόνο σφαγή», είπε ο Ραούλ Σαντιάγο που εντόπισε 15 σορούς μαζί με την ομάδα του.
Ο δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Αλεξάντρ ντε Μοράες διέταξε τον Κάστρο να παράσχει πληροφορίες για την αστυνομική επιχείρηση και προγραμμάτισε ακρόαση με τον κυβερνήτη της πολιτείας και τους επικεφαλής του στρατού και της αστυνομίας την επόμενη Δευτέρα στο Ρίο.
{https://x.com/euronewses/status/1983476881622991300}
Η επιτροπή για τα ανθρώπινα δικαιώματα της Γερουσίας ζήτησε επίσης διευκρινίσεις από την κυβέρνηση της πολιτείας του Ρίο, ενώ οι εισαγγελείς ζήτησαν αποδείξεις ότι δεν υπήρχε λιγότερο επιβλαβής τρόπος επίτευξης των στόχων της.
Ο Κάστρο - από το συντηρητικό αντιπολιτευόμενο Κόμμα των Φιλελευθέρων - είχε δηλώσει την Τρίτη ότι το Ρίο βρίσκεται σε πόλεμο κατά της «ναρκο-τρομοκρατίας», όρος που απηχεί τη ρητορική της διοίκησης Τραμπ στην εκστρατεία της κατά του λαθρεμπορίου ναρκωτικών στη Λατινική Αμερική.
Το Ρίο «είναι μόνο του σε αυτόν τον πόλεμο», ισχυρίστηκε, τονίζοντας πως η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα έπρεπε να παρέχει περισσότερη στήριξη - μία αιχμή προς την αριστερή κυβέρνηση Λούλα. Τα σχόλιά του αμφισβητήθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, που ανέφερε ότι είχε ανταποκριθεί σε αιτήματα της κυβέρνησης της πολιτείας για ανάπτυξη εθνικών δυνάμεων, ανανεώνοντας την παρουσία τους 11 φορές.
«Οι νεκροί θα αντικατασταθούν σύντομα»
Το Ρίο έχει μακρά παράδοση στις αιματηρές αστυνομικές επιχειρήσεις: Τον Μάρτιο του 2005, περίπου 29 άνθρωποι σκοτώθηκαν στην περιοχή Baixada Fluminense, ενώ τον Μάιο του 2021, 28 σκοτώθηκαν στη φαβέλα Jacarezinho.
Ωστόσο, η κλίμακα της επιχείρησης της Τρίτης είναι πρωτοφανής. Μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως και ο ΟΗΕ, αντέδρασαν άμεσα εκφράζοντας ανησυχίες για τον υψηλό αριθμό θυμάτων και ζητώντας έρευνες.
«Κατανοούμε πλήρως τις προκλήσεις της αντιμετώπισης βίαιων και καλά οργανωμένων ομάδων όπως η Comando Vermelho», δήλωσε η εκπρόσωπος του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Μάρτα Ουρτάδο. Όμως η Βραζιλία πρέπει «να σπάσει αυτόν τον κύκλο ακραίας βαρβαρότητας και να διασφαλίσει ότι οι επιχειρήσεις επιβολής του νόμου συμμορφώνονται με τα διεθνή πρότυπα για τη χρήση βίας», πρόσθεσε, καλώντας παράλληλα σε πλήρη αστυνομική μεταρρύθμιση.
{https://x.com/nexta_tv/status/1983254168140759227}
Αργά την Τετάρτη, ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα έγραψε στο X ότι έδωσε εντολή στον υπουργό Δικαιοσύνης και στον γενικό διευθυντή της Ομοσπονδιακής Αστυνομίας να συναντηθούν με τον Κάστρο στο Ρίο.
Οι εγκληματικές συμμορίες έχουν επεκτείνει την παρουσία τους σε όλη τη Βραζιλία τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένου και του Αμαζονίου. Ο Ρομπέρτο Ούκοα, του think-tank Brazilian Forum on Public Safety, είπε ότι οι συμμορίες έχουν ενισχυθεί παρά τις επιχειρήσεις αυτού του είδους - κάτι που υποδηλώνει πως αυτές είναι αναποτελεσματικές.
«Το να σκοτώνεις περισσότερους από 100 ανθρώπους έτσι δεν θα βοηθήσει να μειωθεί η ισχύς της Comando Vermelho. Οι νεκροί θα αντικατασταθούν σύντομα», είπε ο Ούκοα.
